Veehouders zonder derogatie voeren meer mest af. Met meer mais en minder ruw eiwit in het rantsoen hebben ze een gunstige BEX. Dat voordeel werkt overigens pas in het tweede seizoen volledig door.
150 koeien; 80 jongvee
35 ha gras
30 ha mais
Jan en Jolanda van Hoof hebben veel per- celen op afstand, waar ze liever mais telen. “Daar ben je twee keer per jaar druk mee en met gras zes keer.”
Derogatie past niet door verkaveling
Jan van Hoof in St. Oedenrode (N.-Br.) heeft geen ervaring met derogatie voor zijn bedrijf. Het paste meteen al niet, voor- al vanwege de verkaveling.
deals voor grondruil en verhuur in een goed vragende akkerbouwmarkt komen ze dan aan een renderend plaatje, waarbij ze de kosten voor extra mestafzet maar voor lief nemen. De Koeien & Kansen-deelnemer maatschap Pijnen- borg-van Kempen in IJsselstein (110 melkkoeien, 69 ha grond) is zo’n bedrijf. Het bedrijf maakte lang gebruik van derogatie, wat ertoe leidde dat 45% van de eigen grond buiten het bedrijf in gebruik was. Een van de redenen om derogatie drie jaar geleden op te geven was, dat door de opeenvolgende verhuur de landbouwvrijstel- ling in gevaar zou kunnen komen. De oppervlakte gras en mais hielden ze gelijk, maar ze telen nu zelf kracht- voervervangers zoals veldbonen en voederbieten. Met de extra afvoer van mest verdwijnt er ook fosfaat van het bedrijf en de ontstane fosfaatruimte benutten ze voor aanvoer van organische stof in de vorm van compost.
Vrijheidswens
Behalve het financiële plaatje speelt bij veel afhakers ook de wens voor meer vrijheid in de bedrijfsvoering en min- der strakke regels en controles, zo blijkt uit gesprekken met diverse adviseurs. Bij derogatie hoort een papierwin- kel met de bijbehorende kosten voor inhuur van advi- seurs en eigen uren. Jaarlijks controleert de NVWA 5 tot 7% van de bedrijven. Bij fouten levert dat hoge boetes op en langlopende procedures die veehouders en hun gezin veel stress bezorgen. Het kan een ondernemerskeuze zijn om dat bedrijfsrisico niet meer te willen lopen.
Kijkend naar de getallen 150 melkkoeien en 80 hectare grond, begrijp je niet meteen waarom hij het zonder deroga- tie doet. Maar het feit dat de huiskavel maar 10 hectare is en dus te klein voor volledige wei- degang en de rest van de grond op drie verschillende locaties op afstand ligt, maakt al meer duidelijk. Een blok van 15 hectare ligt op veertig kilometer afstand, in Bergeijk. Van Hoof: “Als ik maar 20% mais mag verbouwen zou dat alleen op dat blok op afstand zijn en alles dichterbij huis zou dan gras zijn, waar niet op beweid wordt. Dus vijf à zes keer maaien en veel heen en weer rijden. Het past me veel beter om meer mais te verbouwen waar je maar twee keer druk mee bent. De opbrengst is hoger en in droge jaren ook veel zekerder.” Van Hoof verbouwde afge- lopen jaar 15 ha sorghum op de percelen in Bergeijk. Verder
teelde hij 30 hectare mais op de andere veldkavels en op de percelen het dichtst bij huis 25 hectare productief grasland. Er is 10 hectare grasland met een natuurpakket voor uitgesteld maaien op 1 juli. De keuze voor sorghum is niet alleen omdat het beter tegen droogte kan, maar ook omdat hij daarmee vrij eenvoudig voldoet aan de eis voor een derde gewas en minimaal 5% vergroening in het bouwplan. De koeien krijgen momenteel
een rantsoen met 4 kg droge stof kuilgras, 10 kg snijmais en 3 kg sorghum. Van Hoof heeft met zijn mais/sorghum-rijke rantsoen een BEX-voordeel van 17% op stikstof en 20% op fos- faat. “Het valt op dat sorghum gunstig rekent. We melken er meer van dan volgens de voe- derwaarde zou kloppen en dat is ook gunstig voor de BEX.” Qua mestafzet schat Van Hoof
dat hij 1.000 kuub meer afzet heeft dan met derogatie het ge- val zou zijn. Afgelopen jaar kost- te dat € 15 per kuub. Vanaf deze winter levert hij een groot deel van de mest aan de monovergis- ter van Groene Woud Gas.
BOERDERIJ 106 — no. 20 (9 februari 2021) 25
15 ha sorghum
FOTO: VAN ASSENDELFT
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
