Infrastructuur We hebben het de afgelopen tijd vaak over elektrificatie van de industrie gehad, maar volgens Van Wijk is elektrificatie niet altijd de beste oplossing. “In sommige gevallen is elektrificatie een prima idee, maar in andere gevallen is waterstof wellicht veel interes- santer. Je moet daarbij goed kijken naar de infrastructuur. De elektrische infrastructuur in Nederland heeft een capaciteit van zo’n 27 gigawatt. De capaciteit van de gasinfra- structuur is echter vele malen groter: 350 gigawatt. Je kunt de bestaande gas- infrastructuur met niet al te ingewikkelde aanpassingen voor waterstof gebruiken, maar als je de complete industrie zou willen elektrificeren, moet je dat net eerst enorm gaan uitbreiden. Dat kost heel veel tijd, geld en bovendien ga je dan voorbij aan het feit dat als je elektriciteit uit wind en zon haalt, je dat niet basislast beschikbaar hebt. Met waterstof heb je een goedkope energiedra- ger die je gemakkelijk kunt opslaan, bijvoor- beeld in zoutkoepels, en makkelijk bij de industrie krijgt.”


Vorm van Volgens Van Wijk is er in het verleden te wei- nig naar die infrastructuur gekeken. “En dan lijkt elektrificatie misschien makkelijker dan waterstof. Je moet dan alleen niet vergeten dat je die elektriciteit ook naar de industrie


moet brengen en ook nog eens op het juiste moment. In feite is het gebruik van waterstof ook een vorm van elektrificatie. De electrolysers worden gevoed met ener- gie uit wind of zon en leggen die energie vervolgens vast in waterstof.”


we van grijze waterstof. Tussen grijze en groene waterstof hebben we tenslotte nog de zogenaamde blauwe waterstof. Bij de productie van blauwe waterstof is het productieprincipe hetzelfde als bij grijze waterstof, maar wordt de CO2


Groen, blauw en grijs Wellicht is het goed om de verschillende soorten waterstof nog even op een rijtje te zetten. De meest duurzame variant (en ook de variant die we in de toekomst zul- len gaan maken) is groene waterstof. Die wordt geproduceerd middels elektrolyse, waarbij de benodigde elektriciteit afkom- stig is uit een duurzame bron. Op het moment dat waterstof uit aardgas wordt gemaakt door middel van steam- methane-reforming (SMR) en daarbij de CO2


uit het CH4 afgevangen


krijgt”, meent Van Wijk. “Die zuivere CO2 voorkomt allerlei dure en ingewikkelde


en opgeslagen middels CCS. “Op zich is blauwe waterstof ook wel interessant, omdat je dan een hele zuivere CO2


rookgasreiniging-systemen. Als je methaan


De elektrische infrastructuur in Nederland heeft een capaciteit van zo’n 27 gigawatt. De capaciteit van de gasinfrastructuur is echter vele malen groter: 350 gigawatt...


-stroom


inzet om eerst waterstof te maken, pre- combustion dus, heb je een zuiverder CO2


stroom dan wanneer je gas verbrandt in een gasturbine, ook wel post-combustion genoemd.”


molecuul vrijkomt, spreken


Elders produceren Op korte termijn zal er eerst meer blauwe waterstof worden geproduceerd. Tegelij- kertijd zal er meer in offshore wind worden geïnvesteerd, waarbij er direct op zee windenergie wordt omgezet in waterstof. “We zullen echter ook veel waterstof moe- ten importeren”, meent Van Wijk. “We zijn nu niet in staat om al onze energie zelf te produceren. Dat lijkt wel de gedachten- gang te zijn als je het klimaatakkoord er op naslaat, maar dat lijkt me niet realistisch. Het is ook helemaal niet slim, want er zijn andere plekken op de wereld waar je veel efficiënter en goedkoper energie kunt opwekken, dat vervolgens omzetten in waterstof en dat per pijplijn of per schip naar hier vervoeren.”


Leidend In tegenstelling tot wat nog vaak gedacht wordt, vormen de prijzen van elektrolysers niet de bottleneck voor groene waterstof, maar is de kostprijs van duurzame energie de beperkende factor. “De prijs van bijvoor- beeld offshore wind moet echt nog naar beneden”, meent Van Wijk. “Maar uiteinde- lijk is de politiek leidend in dit soort kosten- structuren. Stel dat er een CO2


-heffing


komt, is groene waterstof ineens aantrek- kelijker dan grijze waterstof.”


Niet op wachten Met de toename in de belangstelling voor waterstof verschijnen er ook steeds meer


-


De Hydrogen Challenger is een omgebouwde kusttanker die gebruikt wordt voor de mobiele productie van waterstof. 40 | nummer 2 | 2019


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48