38
19 december 1948. De
wedena (Indonesische ambtenaar) spreekt de samengeroepen
bevolking toe om ze gerust te stellen.
we nu eindelijk in de spiegel kijken.’ Persoonlijk heeft hij dit ook gedaan. Als tolk op een buitenpost van de mili- taire inlichtingendienst op Bali was hij getuige van martelingen en nam daar ook zelf aan deel. ‘Ik heb nooit iemand gedood, maar wel gevangenen geslagen en stroomstoten toegediend om ze aan het praten te krijgen.’ Zijn verhaal staat, naast dat van veel anderen, opgetekend in De brandende kampongs van generaal Spoor, het boek van Rémy Limpach. Ook vertelt Blok erover in Onze jongens op Java, de tv-serie waarin Coen Verbraak Indiëveteranen interviewt. Hij kijk ‘met boosheid en spijt’ terug op zijn Indiëjaren. Zijn boosheid betreft politici die veel te jonge jongens op een ‘hopeloze missie’ stuurden. Hij stoort zich aan de jaarlijkse herdenkingsre- toriek, waarin gesproken wordt over mannen ‘die het allerhoogste off er brachten’. ‘Een off er? Hun leven, dat nog ongeveer beginnen moest, is hen ontnomen door een verkeerde politiek.’ Spijt heeft hij omdat hij gegaan is en
‘ Dreigen met geweld leidt alleen maar tot meer geweld’
niet, zoals 2600 dienstplichtigen op straff e van een jarenlang verblijf in de gevangenis wel deden, geweigerd heeft. ‘Zij dachten tenminste na. Ik ging mee uit zin voor avontuur, maar ik had het nooit moeten doen.’
Gerechtigheid Toen Blok halverwege de jaren tachtig met zijn vrouw een reis naar Bali maakte, vroeg hij in een kerk aldaar om spreektijd en bood er de lokale bevolking zijn excuses aan. Zijn gebaar werd met applaus beantwoord. ‘Ik beriep me op Jesaja, die zegt dat vrede begint bij gerechtigheid. En ik geloof dat gerechtigheid in dit verband begint bij erkennen dat we fout zaten.’ Met het groeien der jaren is hij pacifi s- tischer geworden. ‘Het militaire moet van zijn hoge standplaats gehaald. Als militair word je opgeleid om macht uit te oefenen met een vuurwapen en om mensen te doden. Maar geweld of dreigen met geweld leidt uiteindelijk alleen maar tot meer geweld.’ Hij hoopt en verwacht dat de conclusies van het Indiëonderzoek dat gezichtspunt zullen onderstrepen.
Avonturiers Veteraan Ad Jansen ging, net als Gerard van der Lee, met een ideëel mo- tief naar Nederlands-Indië. ‘Het is een wijdverbreid beeld dat jongens die naar Indië afreisden eerst en vooral avontu- riers waren. Ook Limpach suggereert iets dergelijks in zijn boek. Historici lijken systematisch te vergeten dat veel mensen verwanten of bekenden hadden in Nederlands-Indië. Men was uit de hele wereld komen aansnellen om ons te bevrijden en nu zouden wij onze overzeese landgenoten laten zitten? Zij leden onder de bezetting van de Japanners en kwamen, toen Japan een- maal gecapituleerd was, in volstrekte chaos terecht.’ Jansen heeft gemengde gevoelens over het onderzoek. Hij vertrouwt er enerzijds op dat de onderzoekers goed gekwalifi ceerd zijn en dat ze er niet op uit zijn Indiëveteranen aan de paal te nagelen. Ook juicht hij de samenwer- king met Indonesische historici via de universiteit van Yogyakarta toe. ‘Maar ik volg het zeer kritisch.’ Hij erkent dat Nederlandse militairen geweld gebruikten. Zelf heeft hij ‘nare
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
