16


Over de afsluitdijk


Wat gebeurde er na de bevrijding in 1945 met de Duitse militairen die nog in Nederland waren? Historicus Ronald Polak dook in een opmerkelijke geschiedenis.


terug Tekst Rein Bijkerk


Voor de Duitse militairen na de capi- tulatie en het bevrijdingsfeest was nooit zoveel aandacht. Min of meer bij toeval kwam historicus Ronald Polak de opmerkelijke geschiedenis van de afmars van de Wehrmacht op het spoor. Hij schreef er een mooi boek over. Een bijzondere geschiedenis over een massale Duitse voettocht


V


van enkele honderden kilometers via Noord-Holland over de Afsluitdijk naar Duitsland. Bijzonder ook omdat de geallieerden, die in ons land over verrassend weinig troepen beschikten, de Duitsers onder militaire bewaking hun aftocht zelf lieten uitvoeren. Uit Polaks boek blijkt trouwens eveneens dat het verhaal dat nogal wat Duitsers op gestolen fietsen naar de ‘Heimat’ gingen een mythe is.


Raadselachtig Ronald Polak is gepensioneerd leraar geschiedenis en woont in Leusden. Hij is de zoon van een Joodse onderduiker die in Leusden de oorlog overleefde dankzij een verzetsgroep van ambte- naren die zich had gespecialiseerd in het vervalsen van identiteitspapieren. Als historicus is Polak volop betrokken bij de lokale en regionale geschied- schrijving. Dat is ook de achtergrond van zijn boek Afgemarcheerd! De ont-


wapening van 13.000 Duitse soldaten in afwachting van hun voettocht naar Duitsland, Leusden 9–23 mei 1945, dat in 2018 uitkwam. Het fraai geïllustreerde boek geeft tevens een beeld van de totale vertrekoperatie van de Duitse troepen uit het door hen tot ‘Festung Holland’ uitgeroepen westelijke deel van Nederland. Het hele project is het resultaat van een gelukkig toeval. ‘Ik was op zoek naar informatie over het schijnvliegveld op de Leusderheide dat was bedoeld om bommenwerpers af te leiden van de Luftwaffe-basis Soesterberg’, licht Ronald Polak toe. ‘Op zeker moment stuitte ik echter op een raadselachtig zinnetje over de ontwapening hier in de buurt van meer dan twaalfduizend Duitse militairen. Ik wist daar niets van. Toen ben ik verder gaan zoeken.’ Hij werd daarbij zeer geholpen door archieftips en materiaal van andere geschied-


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76