Essay
27
tereigenschappen met zich mee. Je hoeft geen voorbeeldfunctie te hebben, vind ik.’ Geen voorbeeldfunctie? Daar dacht zijn werkgever toch anders over. Volgens Defensie heeft Marco Kroon deze voorbeeldfunctie wel degelijk. ‘We kunnen en moeten trots zijn op deze moderne helden’, sprak minister Eimert van Middelkoop in 2009. ‘Kroon staat symbool voor de Nederlandse militair die ook in extreme situaties zijn hoofd koel houdt.’ Daar was Kroon het ook wel weer mee eens: hij zet zichzelf immers neer als een toegewijd militair, type ruwe bolster en blanke pit, voor wie het militaire leven en de kameraadschap álles betekenen. Ook legde hij de link met die andere voorbeeldheld, Erik Hazelhoff Roelfzema, de fameuze ‘soldaat van Oranje’. De eerste paradox dus: een voorbeeldfunctie tegen wil en dank?
Even back to basics. Overheden belasten een kleine groep specialisten met politiek gelegitimeerd geweld. Maar vooral Westerse democratieën zijn oorlogsgeweld intussen grotendeels ontwend geraakt. Het opschorten van de opkomstplicht en de bezuinigingen op Defensie (inclusief het opdoeken van een reeks kazernes) hebben onze maat-
2
Gedemilitariseerd Daar valt nog een tweede paradox aan
toe te voegen. De maatschappij die de militair-met-gevechtservaring weer in eigen boezem moet sluiten, vindt dat knap lastig.
schappij verder gedemilitariseerd. Militairen in uniform? Een zeldzaamheid. Militaire colonnes op de openbare weg? Een bezienswaardigheid. Wetenschappers noemen zoiets een ‘postheroïsche’ of ‘postmilitaire’ maatschappij. Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel. De maat- schappij brengt nog steeds betrekkelijk veel waardering op voor ‘haar’ krijgers. De krijgsmacht scoort consequent heel redelijk qua maatschappelijke waardering: militairen zijn plichtsgetrouw, moedig en behulpzaam, is het beeld. Maar omgekeerd zijn de ‘contactmomenten’ tussen burgers en militairen onmiskenbaar verminderd. Slechts een op de tien ondervraagde burgers toont ‘veel belangstelling’ voor Defensie. Nog geen 20 procent antwoordt ‘veel kennis’ van Defensie te hebben. De meeste ondervraagden denken ten onrechte dat de meerderheid der veteranen psychisch beschadigd is. Hoe dan ook, het militaire beroep is anders, zelfs ‘buitenca- tegorie’. Vechten draait om het reguleren van juist datgene wat een moderne democratie wil afstoten: geweld, driften, irrationaliteit. Juist dit ‘gestructureerd abnormale’ maakt het belang van kameraadschap zo groot en de kloof met de dagelijkse kruideniersroutine zo wijd: leven in een geweld producerend broederschap tegenover leven als individu. Militairen verzuchten dan: waarom zou ik mijn ervaringen delen? Die begrijpt toch niemand. En niet alleen dat, het lijkt wel alsof de moderne maat- schappij – met haar uitdijende discussies over normen en waarden en rechten – aan militairen steeds hogere eisen stelt. Of in het jargon: moreel steeds competenter gedrag
om het reguleren van dat wat de democratie wil afstoten
Vechten draait
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
