BOERENLEVEN


Harige processierups hindert boer en vee


De irriterende brandharen van de eikenprocessierups zijn overal. In het gras voor de koeien en op de armen van boeren.


Z


o zacht en pluizig als ze eruitzien, zo branderig en vervelend zijn ze in werkelijkheid. De eikenpro- cessierups zorgt voor enorm veel


overlast. Vorig jaar was een piekjaar, dit jaar is er nog een schepje bovenop geko- men. Een inventarisatie van het Kennis- centrum Eikenprocessierups wees uit dat op sommige plaatsen wel drie keer meer rupsen zitten dan in 2018. Ze zitten nu zelfs in bossen, terwijl ze eerder vooral in rijen eikenbomen langs wegen en weilanden voorkwamen.


Bestrijden is vanwege de grote overlast niet overal haalbaar en dat is te merken. Van de onbehandelde bomen blijkt maar liefst driekwart vol rupsen te zitten. Van de de behandelde bomen is een kwart aange- tast en die nesten zijn een heel stuk kleiner dan de grote rupsenzakken in onbehandel- de bomen.


Piepkleine weerhaakjes Het probleem is niet alleen dat al die rupsen de eiken kaalvreten, maar vooral dat ze op hun lijf brandharen hebben die ze weg kunnen schieten als ze zich ook maar een beetje bedreigd voelen. Met de wind waaien ze alle kanten op. Belanden ze op huid en slijmvliezen van mensen, dan hechten ze zich met piepkleine weerhaak- jes vast en laten een eiwit los met de chique naam thaumetopoeïne. Dat geeft veelal een allergische reactie met klachten variërend van jeukende bulten tot branderige ogen en ernstige benauwdheid.


Zes jaar geleden was het raak bij melk- veehouder Martin Immink in het Over- ijsselse Daarle. “Rondom ons huis staan eikenbomen, daar zaten ze in. Mijn vrouw zat toen onder de bulten, mijn kinderen en ikzelf ook. We waren er goed zat van en hebben een professionele bestrijder


56 Tips voor mensen


z Probeer niet te krabben aan bulten, dat verergert de jeuk.


z Verwijder de brandharen van de huid met een stukje plakband. Of rol er met een pluizenroller overheen.


z Smeer de bulten vervolgens in met zalf op basis van menthol, eucalyptus of aloë vera. Dat stilt de jeuk.


z Jeukende ogen? Niet wrijven maar uit- spoelen met lauw water.


z Was kleding waar de haren in zitten op minimaal 60 graden.


z Laat de was niet buiten drogen als er bomen met rupsen in de buurt staan.


z Houd kinderen en honden weg bij aan- getaste bomen.


z Geen rupsen meer in de boom te zien? Pas op, ze kunnen zich verstopt heb- ben onder de grond aan de voet van de boom.


ingeschakeld. Die doet het sindsdien elk voorjaar, we staan op zijn lijstje zogezegd. Hij spuit een bacteriepreparaat in de bomen en dat helpt goed, we hebben geen last meer.” De bomen staan niet langs de weilanden, zijn koeien hebben er geen hinder van.


Vee is ook gevoelig


Dat zou overigens wel kunnen, want inmid- dels is duidelijk dat ook schapen, paarden en koeien last kunnen hebben van de brandharen. Vooral paarden zijn gevoelig, koeien veel minder. Hun huid is dusdanig dik dat brandharen weinig zullen doen. De slijmvliezen van de bek zijn echter wél gevoelig. Het eten van aangetast gras kan dan ook klachten geven. Op welke schaal


BOERDERIJ 104 — no. 40 (2 juli 2019) Tips voor vee


z Zorg dat vee niet kan grazen of rusten onder of vlakbij aangetaste bomen.


z Maai en hooi geen gras binnen 20 me- ter van bomen met rupsen.


z Staan koeien veel te speekselen? Als ze ook koorts hebben: bel de dierenarts. Anders is het, wanneer ze rond be- smette eiken lopen, waarschijnlijk irri- tatie door brandharen. Doe eerst zelf handschoenen aan en spoel dan met de tuinslang de bek grondig schoon.


z Is de koe echt goed beroerd? Bel de dierenarts voor medicatie.


dit aan de orde is, is niet duidelijk. De Gezondheidsdienst voor Dieren heeft geen algemeen beeld, omdat dit soort gevallen hier niet gemeld wordt. Dierenartsen- praktijk De Oosthof, actief in het oosten van het land, is echter wel bekend met het probleem. Vorig jaar hebben er boeren voor gebeld en ook dit jaar zijn de eerste meldingen alweer binnen. Het betrof koei- en die stonden te kwijlen nadat ze gras met brandharen hadden gevreten. Dierenarts Merijn de Bont: “Dat is het meest opvallen- de kenmerk.”


Hij adviseert om koeien met brandhaar- klachten heel goed te spoelen. “Doe zelf eerst handschoenen aan en spoel dan met de tuinslang de bek, neusspiegel en de ogen grondig af. Niet-drachtige dieren kan ik eventueel corticosteroïden geven, dat gaat de allergische reactie tegen. Drachtige dieren hebben baat bij pijnstillers.” Het Kenniscentrum Eikenprocessierups adviseert in elk geval om geen gras te maaien en te hooien binnen 20 meter van eikenbomen waar nesten in zitten. Die


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76