949 | WEEK 44-45 28 OKTOBER 2020


De grootste visserijopleider staat op Urk


URK Van het vmbo naar mbo is geen grote overgang in Urk. Het vmbo is het Berechja College en het mbo ROC Friese Poort, bei- de scholen liggen tien minuten lopen van el- kaar af. Wanneer je op het Berechja kiest voor Maritiem & Techniek of voor de visserij-op- leiding, dan volg je de lessen die specifiek met maritiem onderwijs en/of visserij te ma- ken hebben al op ROC Friese Poort. Het gro- te voordeel is dat de jonge leerlingen vroeg vertrouwd raken met het mbo en de overstap daardoor soepel verloopt.


TRUUS DEN HARTOG


Urk heeſt niet alleen de grootste visserijoplei- ding met de meeste leerlingen, maar ook nog eens de grootste visserijvloot, die uit kleine en grote kotters bestaat die wekelijks naar Urk komen. De grotere kotters komen soms alleen maar om te lossen en/of de bemanning te wis- selen in de havens aan de Noordzee.


Een nog grotere klasse in de visserij is de Nederlandse trawler, die verder weggaat dan de Noordzee en het jaar rond op zee verblijſt. De trawlers komen in de havens om te lossen, te bunkeren en de bemanning te wisselen. Met een bemanning van 40 man aan boord is het een fabriek waar de vis gevangen, verwerkt en ingevroren wordt. Die bemanning is opgeleid om alles te kunnen: wachtlopen, machineka- mer-werkzaamheden en de visverwerking.


Vanuit de sector is de vraag gekomen om een opleiding op te zetten voor bemanning aan boord van de trawlers, die niet zo zeer de am- bitie of het talent hebben om officier te wor- den, maar naast hun praktische ontwikkeling ook scholing nodig hebben. Behalve de ba- sisveiligheidstraining voor vissers is namelijk ook het opdoen van kennis met betrekking tot netten en ander visgerei, visserijmethoden, hygiënische verwerking van de vangst, kennis van het invriezen van de verschillende soorten vis en kwaliteitscontrole van belang.


Baangarantie Ontwikkelaar en docent aan ROC Friese Poort, Pieter Leen Bos, is aan de slag ge- gaan met die


vraag en zet zich in voor de


is een ander voorbeeld waarmee het mbo aan de slag gaat.” Het practoraat is een on- derzoekstraject voor leerlingen van de vis- serij op het mbo, zoals een lectoraat aan de universiteit. Op ROC Friese Poort zijn 65 bol-leerlingen Visserij niveau 2, 3 en 4, in de versindustrie volgen 30 leerlingen de bbl-opleiding niveau 2 en 3. Het volwassenenonderwijs visserij bbl telt 70 cursisten. Het totaalaantal cursisten in het afstandsonderwijs is 150; vis en koopvaar- dij. Op ROC Friese Poort zitten op dit moment 65 bbl-leerlingen binnenvaart niveau 2 en 3. De niveau 4-opleiding wordt gegeven aan de Maritieme Academie Harlingen.


Leerlingen bezig met visfileren.


‘Vissermanopleiding’ of ‘Volmatroos Visserij’. De bestaande opleiding ‘allround medewer- ker visindustrie’ wordt uitgebreid met een aantal modules die tot een volwaardige oplei- ding leiden voor het werken aan boord van de grote vissersschepen. Bos hoopt dat na cer- tificering door SBB in 2021 kunnen starten. “We zijn in gesprek met de rederij en oriënte- ren ons op de eisen die gesteld worden aan de visserman aan boord. En”, voegt Bos toe, “met baangarantie is werk verzekerd. Dat geldt trouwens voor alle schoolverlaters van de vis- serijopleiding. Urk heeſt de minste werklozen van Nederland!”


De mbo niveau 2-opleiding medewerker visin- dustrie is een goed lopende BBL-opleiding. In een kraakheldere omgeving staan acht mei- den en één jongen de vis te fileren op ROC Friese Poort. Een vaardigheid die veel oefe- ning en de nodige kennis van de verschillen- de soorten vis vereist. Wat overblijſt aan afval wordt gebracht naar een visverwerkingsbe- drijf. De gefileerde vis wordt de volgende dag in een speciaal daarvoor uitgeruste ruim- te gebakken door koks in opleiding en soms komt er een culinair specialist in de keuken die er iets bijzonders van maakt. Feest voor de docenten en medewerkers die het komen nuttigen.


Jan van den Berg, na 32 jaar vissen overgestapt als docent visserijkunde.


Met de ontwikkeling van de Vissermanopleiding is het ‘Verdrag be- treffende werk in de visserijsector’ van de International Labour Organization (ILO) ook gemoeid. De leef- en werkomstandigheden (veiligheid en welzijn) aan boord van zee- vissersvaartuigen zijn hierin vastgelegd. Het verdrag stelt eisen ‘op het vlak van accommodatie, voedsel, rusttijden, me- dische zorg, arbeids- en maatschaps- overeenkomsten, arbeidsomstandighe-


den en persoonlijke beschermingsmiddelen’. De voorwaarden waaronder gewerkt wordt aan boord, zijn aangescherpt. Op 15 novem- ber 2020 treedt het verdrag voor Nederland in werking en moeten alle zeevissersvaartuigen in het bezit zijn van het certificaat C-188.


De boetruimte op ROC Friese Poort.


Groeiend aantal studenten Het visserijonderwijs in Urk aan ROC Friese Poort tezamen met het Berechja College staat op een hoog peil en heeſt een groeiend aan- tal studenten. De weg omhoog is vijf jaar gele- den ingezet. Pieter Leen Bos vertelt: “Het per- centage geslaagden in het afstandsonderwijs was vijf jaar geleden verontrustend laag, zo’n 20 procent van het totale aantal kandidaten. Hoe konden we dat verbeteren? Degenen die opgaan voor de derde leerweg gingen vier da- gen op stage en vrijdagavond en op zaterdag zaten de studenten vermoeid in de banken en namen niets meer op. We zijn toen overge- gaan naar een andere vorm van bbl-opleiding, waar de studenten vier of vijf weken op stage


foto's Routard


gaan en vervolgens een week naar de oplei- ding. En nu is er een slagingspercentage van ruim 80 procent.”


Pieter Kaptein, geboren en getogen Urker, docent aan het ROC Friese Poort en project- leider Regio Deal, voegt eraan toe: “Daarbij komt dat ROC Friese Poort de afgelopen vijf jaar flink heeſt geïnvesteerd in de moderni- sering van het onderwijs, met radar en simu- latoren voor binnenvaart en zeevaart, dat de locatie nog aantrekkelijker maakt - niet alleen voor studenten van Urk of directe omgeving maar uit het hele land.”


Tegenwoordig komen zij overal vandaan. Kaptein: “Hoewel ROC Friese Poort geen huis- vesting voor de studenten heeſt, zijn er vele gastvrije kostgezinnen waar leerlingen niet alleen kost en inwoning hebben maar ook begeleid worden. De leerlingen komen nog wel voornamelijk van Urk, maar ook uit Den Helder, van Texel en zelfs Zoutkamp. In het volwassenenonderwijs komen zij uit heel Nederland, België, Duitsland en Frankrijk naar Urk toe. Recent is er zelfs een Portugees geweest die de opleiding succesvol heeſt afgesloten.”


Minnema naar Bolsward Opleidingsmanager ROC Friese Poort Urk en Emmeloord, Wiebren Minnema, kijkt met een tevreden gevoel terug op de twintig jaar dat hij bij het onderwijs op ROC Friese Poort be- trokken is geweest, waarvan de laatste vijf jaar als directeur. Sinds 1 oktober heeſt hij de overstap gemaakt naar het voortgezet onder- wijs in Bolsward.


Minnema over de afgelopen vijf jaar: “Het geeſt voldoening om het onderwijs zo te zien groeien. De Regio Deal geeſt daar nog een ex- tra impuls aan. In de Regio Deal is opgeno- men dat er gewerkt kan worden aan de op- zet van een hbo, bijvoorbeeld. Het practoraat


Toenadering bedrijfsleven Het bedrijfsleven kruipt steeds dichter bij de school. Het reeds geplande trainingscentrum voor veiligheidstrainingen en onderzoekstra- jecten dat gebouwd gaat worden, zal daaraan bijdragen. Evenals de ontwikkeling van de plaatselijke servicehaven, die direct verband houdt met de verruiming van de sluistoegang naar het IJsselmeer vanaf de Wadden - zodat ook de grotere kotters en plezierjachten Urk kunnen bereiken.


De bruggen en de sluizen bij Kornwerderzand worden verbreed en zullen in 2023/2024 ge- reed zijn. ‘Urk is van de kansen’ is de slogan en bereidt zich voor op de toename aan be- drijvigheid en opleidingen. Albert Hartman van VCU (Verenigde Coöperatie Urk) ziet de toenemende samenwerking met de school helemaal zitten.


Hartman licht toe: “Men wil de school dichter bij de visser brengen en bij het bedrijfsleven. VCU levert alles wat de visser nodig heeſt. Je kunt het zo gek niet bedenken. Wanneer de leerlingen in het bedrijf komen, maken zij kennis met alle materialen en met repa- ratie en onderhoud. Zij lopen mee en opere- ren zo snel mogelijk zelfstandig. Dat heeſt te maken met het behoud van het plezier in het werk. We willen graag de mensen ook in de toekomst behouden voor de visserij. Het is steeds moeilijker om goede mensen te vin- den.” VCU werkt samen met ROC Friese Poort aan een gecertificeerde cursus netten boeten, dat tot de vaste onderhoudswerkzaamheden aan boord behoort.


Jan van den Berg is docent visserijkunde. Vandaag staat hij tussen de jonge jongens die het boeten van de netten moeten leren. Niet eenvoudig, zo blijkt. Een vaardigheid die wis- kundig inzicht vereist én handigheid. Intussen - met een schuin oog gericht op de verrichtin- gen van de leerlingen - vertelt Van den Berg over zijn overstap van de visserij naar het on- derwijs: “Ik heb 32 jaar gevaren en toen ben ik bij het onderwijs gekomen. Mijn vader was visserman en zeer betrokken bij de opleidin- gen voor de visserij. De eerste visserijschool van Urk is zelfs vernoemd naar mijn vader, de Jan van den Berg school. Als elfjarig jon- getje mocht ik die school openen. Nooit ge- dacht dat ik hier ooit ook nog eens les zou geven. Het is mooi onderwijs te bieden van- uit je eigen praktijkervaring. En dat voelen de leerlingen.”


45


Van links naar rechts: Wiebren Minnema, Pieter Leen Bos en Pieter Kaptein.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48