De coöperatie: een rechtsvorm in opkomst, maar is deze geschikt voor ieder doel?
De coöperatie: een rechtsvorm in opkomst, maar is deze geschikt voor ieder doel?
De coöperatie is een populaire rechtsvorm, zo blijkt uit cijfers van de Kamer van Koophandel. De coöperatie wordt in uiteenlopende gevallen gezien als geschikte rechtsvorm. In WPNR 2020 (7266) is de vraag opgeworpen of de coöperatie ook steeds geschikt is voor het doel waarvoor zij wordt opgericht. Een coöperatie is, in tegenstelling tot een vereniging, een doelcoöperatie, waarbij het doel van de coöperatie belangrijk is. Voormelde vraagstelling vormt de aanleiding om het doel van de coöperatie en de verschillende vereiste elementen in dit artikel te bespreken.
mr. J.M. (Jeske) Hekkema heeft een master privaatrecht en een master strafrecht behaald aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is thans als docent verbonden aan het Departement Rechtsgeleerdheid van het Molengraaff Instituut voor privaatrecht van de Universiteit Utrecht.
ONTLEEND AAN ELN 2021, NR 18 | ONDERNEMINGSRECHT
Inleiding
Aanvankelijk werd de rechtsvorm ‘coöperatie’ voornamelijk gebruikt in de landbouwsector. De coöperatie, destijds ‘coöperatieve vereniging’ genoemd, is nog steeds een belangrijke rechtsvorm in de agrarische sector. Bekende voorbeelden daarvan zijn coöperaties in de zuilvelindustrie. Inmiddels wordt de coöperatie ook in andere sectoren als geschikte rechtsvorm gezien. Grote ondernemingen, onder andere in de zorgsector, dienstverlening en detailhandel, kiezen soms ook voor de coöperatie als rechtsvorm. Ook freelancers kiezen vaak voor deze rechtsvorm. Met deze uiteenlopende gevallen waarin voor de coöperatie wordt gekozen, dient de vraag zich aan of de coöperatie ook steeds geschikt is voor het doel waarvoor zij wordt opgericht. Op deze vraag is door Rensen eerder in gegaan in zijn artikel in WPNR 2020 (7266). Het doel van de coöperatie is een belangrijk en in bepaalde mate streng kenmerk van de coöperatie. In tegenstelling tot de vereniging heeft de coöperatie een wettelijk voorgeschreven doel. In dit artikel wordt nader ingezoomd op de vereisten die worden gesteld aan het doel van de coöperatie De onderlinge waarborgmaatschappij wordt in dit artikel buiten beschouwing gelaten.
22
Kwalificatie: vereniging opgericht als coöperatie
Art. 2:53 BW omschrijft de coöperatie als een vereniging die bij notariële akte is opgericht als coöperatie. In dit verband is een vereniging een organisatie met leden gericht op een bepaald doel. Vroeger was de vraag naar de kwalificatie als coöperatie een vraag van materiële aard. Inmiddels wordt bij de vaststelling of sprake is van een coöperatie gekeken naar formaliteiten: is de coöperatie als zodanig opgericht? Een coöperatie kan slechts tot stand komen bij notariële akte. Of een dergelijke opgerichte organisatie als coöperatie kan worden gekwalificeerd, hangt dus af van de aanduiding in de akte van oprichting. In de statuten dient de aanduiding als coöperatie te zijn vermeld.
Oprichtingsvereisten
Voor de notariële akte van oprichting gelden de voor de vereniging gestelde wettelijke vereisten. Dit volgt uit art. 2:53a jo. art. 2:27 BW. De oprichting is een meerzijdige rechtshandeling, waar door minstens twee oprichters nodig zijn (art. 2:53a jo. art. 2:26 lid 2 BW). Toepasselijkheid van deze voor de vereniging geldende bepalingen volgt uit de
PE Notariaat 2021/2
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40
