De notaris en (vermeende) grondspeculatie: laveren tussen ministerieplicht, Belehrung en dienstweigering


Uit de hierna te bespreken jurisprudentie blijkt echter dat een notaris met schriftelijke teksten zoals hiervoor vermeld, niet (altijd) kan volstaan.


Ook is in art. 4 lid 1 Verordening beroeps- en gedragsregels bepaald dat de notaris is gehouden alle partijen bij de rechtshandeling waarvoor zijn tussenkomst is ingeroepen, voor te lichten met betrekking tot de gevolgen van de handeling, voor zover de wet of de gewoonte dit van hem verlangt. Deze plicht van de notaris draagt bij aan de rechtszekerheid. Immers, de notaris inventariseert bij zijn cliënten waarom zij een bepaalde rechtshandeling willen verrichten. De cliënten worden daarbij voorgelicht over de inhoud en de gevolgen van die rechtshandeling, zodat zij weloverwogen kunnen overgaan tot het aangaan van de rechtshandeling door het ondertekenen van de notariële akte.


Ministerieplicht versus dienstweigering


Art. 21 lid 1 WNA verplicht de notaris de hem bij of krachtens de wet opgedragen of de door een partij verlangde werkzaamheden te verrichten. Hij moet zijn dienst evenwel weigeren wanneer naar zijn redelijke overtuiging of vermoeden de van hem verlangde werkzaamheid leidt


12


tot strijd met het recht of de openbare orde, wanneer zijn medewerking wordt verlangd bij handelingen die kennelijk een ongeoorloofd doel of gevolg hebben of wanneer hij andere gegronde redenen voor weigering heeft (art. 21 lid 2 WNA). Dit kan zich voordoen indien sprake is van een ongebruikelijk verschil in prijs van het doorverkochte onroerend goed in opvolgende transacties, hetgeen bij grondspeculatie doorgaans aan de orde is.


Rol van de notaris bij (mogelijke) grondspeculatie


Op basis van voorgaande uitgangspunten kan een blik worden geworpen op (recente) jurisprudentie, waarin de rol van de notaris bij grondspeculatie centraal staat.


In de zaak van de Kamer voor het Notariaat Arnhem- Leeuwarden (15 november 2019, ECLI:NL:TNORARL:2019:64) is de notaris volgens de Kamer ernstig en langdurig tekortgeschoten in de vervulling van zijn ambtsopdracht en de daaruit voortvloeiende verplichtingen, omdat hij een reeks risicovolle ABC-transacties met grote prijsstijgingen voor de verkoper stelselmatig heeft verzorgd zonder persoonlijke Belehrung aan de koper.


PE Notariaat 2021/2


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40