COLUMN VRAAG EN ANTWOORD
Het nieuwe googelen Google heeft grootse plannen
met Google Search. Vanaf dit najaar googelen we niet meer om een site te vinden, maar we gaan in gesprek met kunst- matige intelligentie. Kunnen we straks de winkel om de hoek nog googelen?
Google is bezig met de grootste verbouwing van zijn zoekmachine in 25 jaar. Het zoekvak wordt groter en nodigt uit om hele zinnen en complexe vragen te formuleren. Het antwoord door kunstmatige intelligentie wordt veel uitgebrei- der dan nu. Vraag je bijvoorbeeld naar de kosten van een warmte- pomp, dan kan Google een inter- actief hulpmiddel tonen om de kosten te vergelijken met andere warmtebronnen en aanbieden om de prijsontwikkeling binnen je postcodegebied in de gaten te houden. De vertrouwde lijst met blauwe links wordt verplaatst naar het tabblad ‘Web’.
Deze verandering wordt dit na-
jaar voor Europa doorgevoerd. De precieze timing is onzeker, omdat Brussel bedenkingen heeft. Euro- peanen krijgen daardoor waar- schijnlijk een wat behoudender versie dan Amerikanen, met meer knoppen, labels en zichtbare links. Het verschil tussen Google
Search en chats met ChatGPT en Claude wordt kleiner. Een belangrijk verschil blijft: Google leeft van advertenties. Dat kleurt de AI-antwoorden, al is het door deze verandering moeilijker zichtbaar waarom een bedrijf wordt aanbevolen. Daarnaast heeft Google een vrijwel com- plete index van het web. Voor de vraag ‘is de apotheek nu open?’ blijft Google onverslaanbaar. Niet iedereen wacht de ver- bouwing af. In de VS kreeg de zoekmachine DuckDuckGo na de aankondiging een fl inke toeloop (AI-vrij met
noai.duckduckgo.com).
Wachtwoorden delen In Arts en Auto 05 werden
alternatieven beschreven voor Amerikaanse wachtwoord- managers. Verschillende lezers kwamen met aanvullingen en vragen.
Ik beschreef eerder Proton Pass (
proton.me/pass), met een basis in Zwitserse rekencentra, en KeePassXC (
keepassxc.org), dat volledig op de eigen computer loopt. Dat zijn goede alternatie- ven voor populaire Amerikaanse wachtwoordmanagers. Albert van der Veer, CMIO en huisarts in Bilthoven, heeft goede ervaringen met Passbolt (
passbolt.com). Dat is gemaakt voor groepen die wachtwoorden moeten delen, met verschillende rollen en instelbare beperkingen. Daarbij worden de activiteiten bijgehouden in een logboek. Het programma heeft wel een leercurve. De goedkoopste versies draaien in Europa in een rekencentrum van Google (‘GCP’), een bedrijf dat bevelen uit het Witte Huis moet gehoorzamen. De duurdere zijn wel onafhanke- lijk. Wie handig is met computers, kan Passbolt zelf gratis installeren. Voor kleine groepen is ook Proton Pass geschikt. De populaire wachtwoord- manager 1Password is Canadees, niet Amerikaans, zo merkte ge- pensioneerd tandarts Frans Blom op. Dat klopt, maar mijn bezwaren zitten dieper. 1Password draait in rekencentra van het Amerikaanse Amazon. Bovendien is Canada door het ‘Five Eyes’-verdrag ver- plicht om op verzoek van de VS gegevens door te spelen. Beide bedenkingen gelden ook voor de Europese variant
1Password.eu.
> Heeft u een netelige computerkwestie
of ander digitaal probleem, mail dan naar Bram Vermeer, redacteur van deze rubriek:
digitaal@artsenauto.nl.
Dicteren
Ik typ traag, maar denk nog trager. Daarom vond ik het tot nu toe zinloos om sneller te leren typen. Maar inmiddels praat ik tegen AI-assisten- ten, die mijn gemompel razendsnel omzetten in research, mailtjes en boodschappenlijstjes. In plaats van droge klikken van mijn toetsenbord klinkt nu zachtjes prevelen tegen het scherm. Tegen ChatGPT kun je in het Nederlands spreken, tegen Claude niet. Maar met aparte dicteersoftware gaat het voor elke dienst mak- kelijker. De nieuwe generatie dicteersoftware is gratis open source, werkt volledig offl ine en is makkelijk te installeren (ik gebruik:
handy.com- puter). Het werkt veel beter dan de ingebouw- de spraakinvoer van Windows en de Mac. Dicteersoftware bestaat al sinds de jaren
negentig, maar je moest elke tekst corrigeren. Met AI zijn fouten niet meer hinderlijk. AI-tools verstaan me ook als ik drie talen door elkaar spreek en in elke zin twee fouten laat staan. Die slordigheid zet zich in me vast. Ik ben bang dat ik over een tijdje thuis ook zo ga praten. Bovendien is die slordigheid niet alleen
vorm. Schrijven is een oefening in precisie. Als ik een zin woord voor woord uitspel, merk ik de dubbelzinnigheid of de vaagheid. Het eigen- lijke werk is het zoeken naar het juiste woord, het schrappen en het opnieuw beginnen.
Schrijven is geen verslag van een gedachte die al af was
Schrijven is geen verslag van een gedachte die al af was. Het is de gedachte die zichzelf vormt terwijl je die opschrijft. Daarom is traagheid geen rem, maar noodzaak. Schrijven is denken, en dat gaat niet alleen bij mij traag. Een machi- ne die mijn gemompel in nette zinnen omzet, neemt me niet alleen het typen uit handen, maar ook het denken. Voor routineuze administratie en standaard- mailtjes is de spraakinvoer prima. Maar ik blijf deze column typen met vier vingers.
WILT U REAGEREN? MAIL DAN NAAR
DIGITAAL@ARTSENAUTO.NL.
BRAM VERMEER IS WETENSCHAPSJOURNALIST EN GESPECIALISEERD IN INNOVATIE
aena • juli/augustus 2026 75
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84 |
Page 85 |
Page 86 |
Page 87 |
Page 88 |
Page 89 |
Page 90 |
Page 91 |
Page 92 |
Page 93 |
Page 94 |
Page 95 |
Page 96 |
Page 97 |
Page 98 |
Page 99 |
Page 100
