Misschien zijn we zelf ongemerkt onderdeel geworden van een systeem van oorzaak en gevolg. Onze wens dat tandheelkunde mooi, interessant en technisch uitdagend moet zijn, uit zich in implantaten, kronen en bruggen. We stapelen goedbedoelde behandelingen op, noemen het vooruitgang en denken zo controle te hebben. Ook wij lijken te streven naar een norm van ideale mon- den. Maar we negeren wat we eigenlijk weten: het lichaam veroudert, slijtage is onvermijdelijk en niet alles is te behouden. We rekken grenzen op die uiteindelijk toch bereikt worden. De gevolgen? Steeds meer ouder wordende patiënten met complexe en kwetsbare gebitten als resultaat van jaren preventie, wensen en interventies. Toen ik studenten begeleidde bij het


opstellen van behandelplannen, viel me op dat de wens van patiënten vrijwel altijd dezelfde is: behoud van de laatste tanden en kiezen. Begrijpelijk wanneer veel verandert en de controle afneemt. Dan klampen mensen zich vast aan wat nog maakbaar lijkt. Die maakbaarheid wordt vervolgens vertaald naar steeds complexere oplossingen en nog intensie- vere preventie. Mijn antwoord was ech- ter steevast: het moment waarop het lot van het gebit grotendeels werd bepaald, lag al ver in het verleden. De (wens)tandheelkunde van vandaag


is de gerodontologie van morgen gewor- den. Dat lijkt geen toeval en ook geen losstaand fenomeen. Mede door het sterk technologisch gedreven karakter van de tandheelkunde hebben we een systeem gecreëerd waarin technische maakbaarheid steeds dominanter is geworden. Ons werk lijkt een self fulfilling prophecy:


door steeds meer te behandelen en in te grijpen, creëren we tegelijkertijd toe- komstige zorgvraag en afhankelijkheid. Het hele leven lang spelen we een on- misbare rol: van vroege conditionering


tot het meegaan in wensen en intensief onderhoud op latere leeftijd. Het is goed dat mensen ouder worden met hun eigen tanden en kiezen, en dat we ze helpen zich beter te voelen, of hun zelfvertrouwen versterken. Maar is dit echt altijd zo? Waar ligt de verantwoor- delijkheid? Bij de patiënt die vraagt? Of bij de tandarts die levert? Echte preventie betekent ook durven


begrenzen. Durven zeggen: dit gaan we niet doen. Durven accepteren dat achter- uitgang soms onvermijdelijk is. Niet alles wat kan, moet. Zeker in een tijd waarin zorg schaarser wordt en toegang niet altijd meer vanzelfsprekend is, een ont- wikkeling die ook binnen de mondzorg steeds zichtbaarder wordt. In een tijd


Onze grootste uitdaging: leren onszelf overbodig te maken


waarin verwachtingen blijven groeien, is terughoudendheid geen zwakte, maar professionaliteit. Soms is minder of niets doen juist


preventie. Alleen past dat niet zo goed in een systeem waarin behandelen vanzelf- sprekend is geworden. Het voelt boven- dien minder bevredigend dan een mooie restauratie of een strak behandelplan, en niets doen declareert nu eenmaal een stuk lastiger. Misschien is dat dus wel onze grootste uitdaging: leren onszelf overbodig te maken.


Maarten Wieberdink is tandarts, ethicus, docent en voorzitter van het kwaliteits- register tandartsen (KRT) en de stichting Promoting Oral Health Africa (POHA).


Opinie insturen Wilt u uw mening of inzicht rond een zorg- gerelateerd onderwerp delen? Stuur dan uw opiniestuk van maximaal 650 woorden o.v.v. ‘Opinie’ naar redactie@artsenauto.nl. Na ontvangst zal de redactie uw bijdrage binnen twee weken beoordelen en u laten weten of het voor publicatie in aanmer- king komt.


aena • juli/augustus 2026 19


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100