Column 065 Vraag en antwoord


Reanimatie Windows 10 Verschillende lezers reageerden op mijn column in Arts en Auto 09 over computers met Windows 10 die naar de schroothoop moeten als ze niet aan de voorwaarden voor een update naar Windows 11 voldoen. Zo meldde Tom Bloothooft, huisarts in ruste, dat het zijn computerman toch is gelukt Windows 11 te installeren. Terwijl fysiotherapeut J.M.G.M. Dols wil weten hoe hij toch nog betaalde updates voor Windows 10 kan krijgen.


Op 14 oktober kwam er een einde aan de offi ciële ondersteuning van Windows 10. Daarna komen er geen veiligheidsupdates meer en is een hack slechts een kwestie van tijd. Een update naar Windows 11 is voor veel computers die ouder zijn dan 6 jaar niet mogelijk (voor details, zie bit.ly/w10w11). Toch zijn er trucs om de checks te omzeilen en tóch Windows 11 te installeren (zie hiervoor bijvoorbeeld bit.ly/win11rufus). Dat werkt niet op alle computers, maar als het wel werkt, krijgt de oude hardware een leven in reservetijd. Let wel: dit is echt reservetijd. De computer blijft wel veilig, maar bij elke volgende update kan Microsoft er een einde aan maken. En niets is vervelender dan een computer die plotseling de geest geeft – precies de reden dat ik deze oplossing in mijn vorige column niet genoemd heb. Wie serieuze dingen doet met een com-


puter, kan beter voor een andere oplossing kiezen. Voor hen is er goed nieuws: inmid- dels is Microsoft gezwicht voor de druk van Europese consumentenorganisaties die het levenseinde van Windows 10 ‘ingecalculeerde vernietiging’ noemden. In Europa krijgt een computer met deze Windowsversie nog een jaar lang gratis veiligheidsupdates met het Extended Security Updates (ESU) programma (tot 14 oktober 2026). Deze verlenging is alleen gratis voor privégebruik. Voor professionele computers kost dit circa 79 euro voor het eerste jaar (afhankelijk van de licentie en het type bedrijf), met elk jaar daarna een verdubbeling. Activeer de ESU met: Instellingen > Update en beveiliging > Windows Update > Nu inschrijven. Meer informatie op: bit.ly/w10esu.


Zuinig op accu Een telefoonaccu gaat na een jaar al merkbaar achteruit, ook als je die steeds netjes oplaadt. Is de snellader daaraan schuldig? En hoe zorg je ervoor dat de accu langer meegaat?


Voor mij is de achteruitgang van de accu de belangrijkste aanleiding om een nieuwe telefoon te kopen. De accu zit zo strak in- gebouwd, dat vervangen lastig is. Dat gaat hopelijk veranderen als nieuwe Europese regels voor repareerbaarheid in 2027 van kracht worden. Maar ook daarna is er alle reden om zuinig te zijn op een accu. Er zitten immers waardevolle stoffen in. De meeste achteruitgang treedt op bij


het opladen van de laatste 20 procent. Stop daarom met laden als de accu 80 procent vol is, dan gaat de accu vier maal zo lang mee. Daarvoor hoef je niet ’s nachts een wekker te zetten. Op een iPhone kun je een limiet opgeven met Instellingen > Batterij > Opladen. Android heeft die optie bij Instellingen > Accu > Overlaadbeveiliging. Als de telefoon nieuw is, is daarbij het


nadeel dat de telefoon dan 20 procent min- der stroom meeneemt, maar al na een jaar weegt het voordeel van een betere accu daar tegenop. Uiteindelijk kun je daarmee meer stroom meenemen dan iemand die de telefoon altijd tot de 100 procent oplaadt. Snelladers hebben geen invloed op de


degradatie. Telefoons hebben ingebouwde beveiliging die voorkomt dat er te veel stroom tegelijk naar de accu gaat. Snel- laden kan de batterij iets warmer maken. Let er daarom op dat de warmte weg kan. Een temperatuur van boven de 30 graden versnelt namelijk wel de slijtage.


Bram Vermeer is wetenschapsjournalist en is gespecialiseerd in innovatie


Massale bitsterfte


Onlangs heb ik 15 jaar oude foto’s bekeken die ik bij een internetdienst had staan. De foto’s komen uit de tijd dat ik nog niet zo rigoureus back-ups bijhield. Waarom zou ik, dacht ik toen, de foto’s staan toch in de cloud? Toch viel het niet mee om na 15 jaar toegang te krijgen. Het inloggen en de presentatie zijn totaal veranderd. Maar het goede nieuws: de foto’s waren er nog. Wat als die dienst failliet was gegaan, zoals zoveel


andere? Het internet lijkt een oneindige bibliotheek, maar in werkelijkheid is het een zandkasteel, dat wegspoelt als je er niet naar omkijkt. Ook digitaal heeft een houdbaarheidsdatum. Floppy’s?


Onleesbaar. De mp3-collecties? Verdwenen met de iPod. De digitale rot treedt onvermijdelijk in. Bits en bytes ver- gaan op den duur omdat de media waarop ze opgeslagen zijn niet stabiel zijn. Een digitale ‘1’ verandert dan in een ‘0’, of omgekeerd. De meeste opslagmedia kunnen een kleine bitsterfte corrigeren. Maar door voortgaande ontbinding vervallen bestanden uiteindelijk tot ruis en worden zo onleesbaar.


De digitale rot treedt onvermijdelijk in


Het internet versnelt het verval. Misschien dat de bits en bytes nog ergens bestaan, maar als bedrijven failliet gaan of hun systemen veranderen, worden ze onbruikbaar. Wie kan nog de liefdesberichten lezen die verstuurd werden via MSN Messenger? De enige remedie is om leuke, belangrijke en interes-


Heeft u een netelige computerkwestie of ander digitaal probleem, mail dan naar Bram Vermeer, redacteur van deze rubriek: digitaal@artsenauto.nl.


sante bestanden eens in de paar jaar te kopiëren op een nieuw medium. Maar het probleem is de hoeveelheid. Mijn grootouders hadden drie fotoalbums met alle foto’s van hun leven, die stuk voor stuk met zorg zijn gemaakt en een eigen verhaal vertellen. Wie nu geboren wordt, staat binnen een maand al op meer dan duizend foto’s, die vaak ongesorteerd op een computer belanden. Na een paar jaar worden die niet meer bekeken en ongemerkt zet de bitrot in. Ik zoek elk jaar tien foto’s uit, die het verhaal van dat


jaar vertellen. Ze staan in een apart hoekje van mijn computer, een tijdcapsule die ik zorgvuldig verzorg.


Wilt u reageren? Mail dan naar digitaal@artsenauto.nl


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92