022 Achtergrond


Nederlandse zorglandschap weg te denken. Door taken slimmer te verdelen, blij ft de zorg beter behapbaar. In sommige zieken- huizen maken PA’s zelfs onderdeel uit van de medische staf. Het laat zien hoe serieus onze beroepsgroep nu wordt genomen.”


Gelijkwaardig Tij dens zij n PA-opleiding deed Mark van der Louw zes stages in verschillende specialismen buiten zij n eigen werkveld. Bij een huisartsenpraktij k klikte het zo goed, dat hij na afl oop een baan aange- boden kreeg voor 2 dagen per week. Het leek hem een mooie aanvulling op zij n werk als PA op de ambulance. Nu com- bineert hij beide vakgebieden. “Ik had daarvoor geen extra scholing nodig. Wel heb ik met de huisarts afgesproken om het eerste half jaar veel samen te doen en mij n patiënten met hem na te bespreken. Zo ben ik veilig ingewerkt.” Van der Louw behandelt zelfstandig en


overlegt met collega’s als iets buiten zij n expertise valt. “Als PA voer ik veel taken uit die ook tot het werk van de huisarts behoren”, verduidelij kt hij . “Alleen eutha- nasie en schouw behoren niet tot de han- delingen die ik als PA mag verrichten, die zij n wettelij k voorbehouden aan artsen. Bij euthanasie is dat begrij pelij k, omdat het juridisch een bij zondere, kwetsbare handeling is. Maar een schouw zouden wij ook prima kunnen doen.” De samenwerking met artsen ervaart


de PA als gelij kwaardig. “We vullen elkaar goed aan. Door mij n ervaring in de ambulancezorg heb ik veel ervaring met ECG’s. Als een huisarts er een maakt, vraagt hij mij soms mee te kij ken. En andersom vraag ik de huisarts bij huid- aandoeningen even mee te kij ken.” Ook in de ambulancezorg werkt hij nu zelf- standiger. “Ik heb een draagbaar echo- apparaat bij me, doe bloedonderzoek en schrij f medicatie voor. Daardoor kan ik veel meer patiënten veilig thuis helpen. Als een oudere met een urineweginfectie of lichte verwonding thuis kan blij ven, scheelt dat enorm – voor de patiënt én voor de zorg.”


Onderzoek bevestigt waarde De PA mag in de afgelopen kwarteeuw dan een vaste plek hebben veroverd in de zorg, nog lang niet iedereen weet wat


heerst er nog veel onbekendheid. De positionering van het beroep is dus nog niet ‘af’.” NAPA-directeur Babović beves- tigt dat: “Zolang patiënten en beleids- makers vragen: ‘Een PA, wat is dat eigen- lij k?’, hebben we nog veel werk te doen.” Van den Brink promoveerde in 2023 op


PA vs VS


De physician assistant (PA) en de verpleegkundig specialist (VS) werken vaak zij aan zij, maar hebben een andere achtergrond en focus.


Physician assistant • Heeft meestal een hbo-vooroplei- ding in de zorg (bijv. verpleegkunde, fysiotherapie of verloskunde).


• Richt zich vooral op het medische domein: diagnostiek, behandeling en medische handelingen.


• Werkt vaak in ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, VVT of ambulancezorg.


Verpleegkundig specialist • Is opgeleid als verpleegkundige, aangevuld met een master Advanced Nursing Practice.


• Combineert verpleegkundige en medische taken en heeft vaak een regierol.


• Richt zich op langdurige zorg, chronische aandoeningen en kwaliteitszorg.


• Werkt vooral in de huisartsenzorg, VVT en ggz.


onderzoek naar de economische eff ecten van taakherschikking in de zorg. Hij keek daarbij naar de meerwaarde van zowel PA’s als verpleegkundig specialis- ten (VS-en), die beide het grootste deel van hun tij d aan directe patiëntenzorg besteden. “Als je ze goed inzet, verbeteren ze de kwaliteit en de continuïteit van zorg, terwij l de kosten dalen. Bij voor- beeld door kortere opnames en minder overdrachten.” De onderzoeker baseert die conclusies op dertien praktij kcases; in elf daarvan bleek de inzet van PA’s en VS-en aantoonbaar rendabel voor de organisatie. Hij waarschuwt wel dat die winst verloren gaat als PA’s vooral worden ingezet om ‘productie te draaien’. “Som- mige instellingen zien de PA nog te veel als verlengstuk van een arts. Terwij l hun kracht juist ligt in de combinatie van medische kennis en persoonlij ke aan- dacht. Ze hebben meer tij d om patiënten goed te informeren en families uit te leggen wat er gebeurt. Daarin schuilt hun grote meerwaarde.” Om die optimaal te benutten, moeten


zorgteams op een andere manier worden samengesteld, aldus Van den Brink. “Het gaat erom dat je de juiste persoon op de juiste plek inzet. Soms is dat een arts, soms een PA of VS.” Van der Louw ziet dat in zij n huisartsenpraktij k in ieder geval al gebeuren. “Doordat ik bepaalde taken overneem, hebben de huisartsen meer tij d voor complexere zorg. Zo houden we de boel samen draaiende.” Babović noemt vertrouwen de sleutel


deze zorgprofessionals precies doen. Dat zegt Geert van den Brink, onderzoeker en docent taakherschikking aan de Hoge- school van Arnhem en Nij megen (HAN). “Binnen de kring van mensen die met taakherschikking werken, zoals oplei- ders en betrokken artsen, is de PA goed ingeburgerd”, stelt hij . “Maar daarbuiten


tot verdere groei en een betere positione- ring van het vakgebied. “PA’s mogen in sommige sectoren nog niet zelfstandig werken, terwij l ze daar wel voor zij n opgeleid. Laat ze gewoon doen waar ze goed in zij n. Verder hebben we meer opleidings plekken nodig om de beroeps- groep volledig tot zij n recht te laten komen. De vraag naar PA’s is namelij k groter dan de huidige subsidieregeling toestaat. Daarin ligt een mooie opdracht voor het nieuwe kabinet.”


<


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92