Tekst: Jeroen Junte


061


Een stoel hoeft geen bestseller te zijn om uit te groeien tot een iconisch ontwerp


zij n bij uitstek middle of the road. En wie is daar nou in geïnteresseerd? Het meest verguisd is de monobloc, die


1006 Navy Chair


Onvermij delij k is uiteraard de vraag: wat was dan de eerste designstoel? Dat is de Thonet nr. 14 uit 1859, beter bekend als het Weense caféstoeltje. Dit was de eerste stoel die zó was ontworpen dat deze seriematig kon worden gemaakt. Volgens een nieuwe techniek werden lange, dunne houtlatten in kokende lij m gedompeld en vervolgens in ronde mallen aan elkaar geperst. Voor de pro- ductie ervan werd een speciale fabriek gebouwd; het hout kwam van bos dat op eigen grond stond. Het sierlij ke gebogen frame bestond uit slechts acht zulke latten die met tien schroeven en twee leertjes werden bevestigd. De stoel werd als een platte doos verkocht en aangepre- zen in catalogi uit de eigen drukkerij . Let wel, dit gebeurde ruim een eeuw voordat Ikea de wereld zou gaan veroveren. De nr. 14 is nog steeds de meest verkochte stoel ooit; wel is hij enkele centimeters groter geworden, want de mens wordt immers steeds langer.


Verlengstuk van het lichaam Wat maakt van alle meubels – kasten, lampen, sofa’s, noem maar op – nou juist de stoel zo geschikt om een groter verhaal te vertellen over kunsthistorische ontwikkelingen en maatschappelij ke vooruitgang? Allereerst natuurlij k dat de stoel alomtegenwoordig is. Daarbij zij n er ook maar weinig meubels waarmee het fysieke contact zo direct is. De stoel is een


witte plastic tuinstoel die je overal ter wereld ziet, van de sloppenwij ken in India tot de Copacabana in Rio de Janeiro. Deze stoel (met een productietij d van 50 seconden!) is het symbool geworden van zielloze massaconsumptie en milieuver- vuiling. Wat natuurlij k een tegenreactie uitlokt. Als een commentaar op zowel de


Thonet 14


verlengstuk van ons lichaam. Net als het bed trouwens, maar daar valt weer geen eer aan te behalen als ontwerper. De stoel daarentegen vormt juist een proeve van bekwaamheid voor ontwerpers. Het ontwerp moet duurzaam, sterk en com- fortabel zij n, en er bovendien origineel uitzien.


Wachtkamers Blij ft natuurlij k de vraag waarom de ene stoel een bestseller wordt en de andere gedoemd is tot een anoniem bestaan. Neem de wachtkamerstoel. Ontelbaar veel moeten er staan in Nederland – telkens anders en toch altij d hetzelfde. Ze moeten prettig zitten maar ook weer niet té. Ze moeten herkenbaar zij n, bij voorkeur een beetje keurig, zodat ze uitnodigen om te gaan zitten. Maar ze mogen zich nooit opdringen, laat staan mensen die wachten ontre- gelen. De stoelen


Voddenstoel van Tejo Remy


lelij ke en goedkope monobloc als het glimmende en peperdure Italiaanse design, maakte de Nederlandse designer Tejo Remy in 1992 een Voddenstoel. Feitelij k is het niet meer dan een stapel lompen die met een spanband bij een zij n gebonden. Lekker zitten doet deze stoel evenmin. “Als ik elk exemplaar dat in een woonblad of een designblog heeft gestaan ook had verkocht, was ik nu miljonair”, verzuchtte Remy ooit.


FOTO: EMECO


FOTO: CONSTANTIN MEYER, COLOGNE


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100