Literatuur 051


vrij heidsgenieter. Als ‘herenlandloper’ en portrettekenaar trekt hij lopend en lif- tend acht maanden door Frankrij k, Italië en de Balkan. Uit de talloze brieven die hij naar ouders en vrienden schrij ft, stelt hij na thuiskomst De zwerftocht van Belcam- po samen, het reisboek waarmee hij zal doorbreken naar een groter publiek.


En dan, in 1937, schrij ft hij zich op vij fen- dertigjarige leeftij d opnieuw in voor de studie geneeskunde in Amsterdam, die hij na een onderbreking in de oorlog, in 1949 voltooit. Naast eigen ervaringen als waarnemend arts, heeft hij een kant-en- klaar verhaal van een collega gebruikt, zij het aangelengd met een fl inke scheut fantasie. In Bladzij de uit het dagboek van een waarnemend arts (Verborgenheden, 1964) plaatst Belcampo het verhaal ‘in de noord- westhoek van Overij ssel’. Als vaker in zij n verhalen voert hij Twents sprekende personages op. De vrouw is in verwachting van een vij fde kind: “’t Za’ wa’ gaauw buurn.” Een rij k verhaal, lichtvoetig en met humor in vij f bladzij den met een verrassende wending en een sterk slot.


Rustige praktijk In 1950 neemt Belcampo in Bathmen de huisartspraktij k over van een vroegere studiegenoot die ernstig ziek is. De rus- tige praktij k biedt hem ruimschoots de kans verhalen te schrij ven. Drie daarvan zullen er worden opgenomen in Liefde’s verbij stering (1953), waaronder Het hard- nekkige verlangen over een mooie vrouw met twee neuzen. Een arts buigt zich over dit wonderlij ke fenomeen. Een frag- ment waarin Belcampo op speelse wij ze enige medische termen heeft verwerkt. Uiteindelij k vindt de vrouw een man: een schrij ver. Liefde en erotiek vloeien vaak samen in het werk van Belcampo. Het fraaie doktershuis in Bathmen


is midden jaren zestig gesloopt. Op de plek in de Dorpsstraat staat nu een rij tje appartementen als een anachronisme in het authentieke hart van het dorp. Het Belcampopad, dat, o ironie, naar de protestantse kerk voert, herinnert aan deze markante dorpsarts. Een agnosticus, die in zij n verhalen vele gelovigen tegen zich in het harnas joeg. Pal naast de kerk staat, bovenin een oude eik, een klein bronzen beeldje:


Boven: Het beeldje bovenin een oude eik in Bathmen, als ode aan Belcampo. Rechts: Het pad dat zijn naam draagt voert, ironisch genoeg, uitgerekend naar de kerk.


de Dorpsdokter. Het is van de Deventer beeldhouwer Theo Schreurs en verwij st naar Belcampo, die op zij n eigen terrein in een boom zat te mij meren op een tuinbank, die zij n kinderen erin hadden gesjord. Belcampo heeft het naar zij n zin in de


landelij ke omgeving die aan zij n jeugd in Rij ssen doet denken. Maar zij n vrouw Joke Westerduin, geboren en getogen in Amsterdam, heeft heimwee. In een vergeefse poging het huwelij k te redden verhuist het gezin in 1953 naar de stad Groningen. Belcampo wordt er, onder protest van lokale huisartsen (broodroof) de eerste studentenarts, in dienst van


Onder protest van lokale huisartsen


wordt hij de eerste studentenarts van de Rijksuniversiteit Groningen


de Rij ksuniversiteit Groningen. Hij mag alleen doorverwij zen. Het achterste deel van de woonkamer in het huis aan het Schuitendiep 31 dient als spreekkamer. Toen een student op spreekuur kwam, zat Belcampo aan zij n bureau, gebogen over medische tij dschriften uit de jaren dertig. “Verder ben ik nog niet gevorderd met mij n medische kennis”, grapte hij


tegen de onzekere student. Tij dens een huisbezoek lag een student ziek op bed. Belcampo, die ook kunstverzamelaar was, had alleen maar oog voor een oud schilderij boven het bed en een ander dat ernaast aan de muur hing. “Zorg dat u snel beter wordt”, zei hij tegen de koort- sige student, “dan kunt u bij mij thuis eens schilderij en komen bekij ken.” De schilderkunst was eveneens een


inspiratiebron voor de schrij ver. Bij voor- beeld voor het wrede, lugubere verhaal Uitvaart (Tussen hemel en afgrond, 1959), waarin een gevangene in een onderaards gewelf gelokt wordt door een vrouw in een gat hoog in de rotswand. Belcampo kwam op het idee voor dit verhaal bij het zien van het contrast tussen duister- nis en licht op een ets van Rembrandt. Maar het beslissende beeld vormden de geschilderde vrouwenfi guren hoog tegen het tongewelf van de voormalige Harmo- nie in Groningen. Toen hij er tij dens een muziekuitvoering naar opkeek, dwaalde zij n geest af naar de verbeelding. Zo ontstond het idee van de verleidelij ke vrouwen in het verhaal.


<


Nico Keuning is neerlandicus, schrijver en bio- graaf. Hij schreef biografi eën van onder anderen Jan Arends, Bob den Uyl en arts-schrijver Willem Brakman. Recent verschenen Met scherpe pen en De boekenfl uisteraar, over schrijven en schrijvers. Hij werkt op dit moment aan de biografi e van Belcampo, die najaar 2024 bij uitgeverij Querido zal verschijnen. Zowel afzonderlijke als verzamel- bundels van Belcampo, zoals Luchtspiegelingen, Al zijn fantasieën en De wondere wereld van Belcampo, zijn antiquarisch verkrijgbaar.


FOTO’S NICO KEUNING


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100