11


T


Gevoeligheden en pijnpunten


De resultaten van het Indiëonderzoek worden in februari 2022


gepresenteerd. In de veteranengemeenschap heerst onrust over de mogelij ke uitkomsten ervan. De vrees is dat er eenzij dige en onhisto-


rische morele oordelen worden gevormd op basis van de waarden en normen van nu. We zetten de belangrij kste pij npunten op een rij tje.


Tekst Rein Bij kerk Illustraties Getty Images


EEN ONGELIJ KE DISCUSSIE In Nederland is er volop ruimte voor het kritisch bezien van het koloniale verleden en het politieke en militaire optreden in de jaren 1945-1950. In Indonesië zij n er jammer genoeg minder mogelij kheden voor een open maatschappelij k en wetenschappelij k debat over het eigen verleden. Zeker in de officiële versie is het verhaal van de onafhankelij kheidsstrij d sterk nationa- listisch en voorzien van een absolute scheidslij n tussen ‘helden’ (de Indonesische kant) en ‘schurken’ (de Nederlanders). Er is geen of weinig oog voor het feit dat het aan Indonesische zij de niet alleen een onaf- hankelij kheidsstrij d was, maar tegelij kertij d óók een burgeroorlog en dat er daarnaast allerlei criminele bendes actief waren. Evenmin is er veel ruimte voor reflectie op excessief geweld en oorlogsmisdrij ven aan Indonesische kant. Het gevolg is een ongelij ke discussie: een open en kritisch debat in Nederland en een veel beperktere mogelij kheid voor zo’n debat in Indonesië. Dit kan, zo is de vrees van critici, tot een onevenwichtig of zelfs onjuist beeld leiden.


ALLEEN NEDERLANDS GEWELD Het Indiëonderzoek, waarvoor Rémy Limpachs spraakmakende boek ‘De brandende kampongs van


Generaal Spoor’ een belangrij ke aanleiding vormde, heeft als focus het door Nederlandse militairen tij dens de dekolonisatiestrij d toegepaste geweld. En er is bij zondere aandacht voor de mate waarin dit geweld extreem was, of dit extreme geweld een structureel karakter had en of er gesproken moet worden van oorlogsmisdrij ven. Indiëveteranen en degenen die zich met hen verbonden voelen, zij n bang dat het onderzoek daardoor leidt tot een eenzij dig verhaal van misstanden aan Nederlandse kant, terwij l de Indonesische gewelddadigheden en oorlogsmis- daden onderbelicht blij ven. Bovendien is er de vrees dat het cruciale feit dat de grote meerderheid van de Indiëgangers helemaal niet betrokken was bij excessief geweld uit het zicht verdwij nt.


ERVARINGEN VAN INDISCHE NEDERLANDERS Een ander punt dat vaak terugkomt, is de bezorgdheid dat door de beperkte focus van het onderzoek – zoals gezegd vooral het Nederlandse militaire geweld en de ontsporingen ervan – de traumatische ervaringen van Indische Nederlanders ten onrechte relatief weinig aandacht zullen krij gen. Een belangrij k ij kpunt vormt hierbij de Bersiap-periode, de tij d direct na de Japanse overgave en voordat Nederlandse troepen arriveerden. Een chaotische periode met veel en vaak


checkpoint


P


I


J


N


P


N


U


E


N


O


P


E


E


N


R


I


J


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108