6


‘De Indieveteraan bestaat niet’


‘Historisch debat moet een open discussie zij n, waarin plaats is voor een veelheid aan perspectieven,’ zegt militair historicus Martin Elands. Een interview naar aanleiding van het verschij nen van het derde deel van het boek uit de reeks Militaire Ooggetuigen (zie kader).


Tekst Else de Jonge Fotografi e Lars van den Brink


De perceptie van ons koloniale verleden is sinds jaar en dag onderwerp van verhit publiek debat. Hoe beoordeelt u dit debat? ‘Het is een decennialange discussie met golfbewe- gingen. Al tij dens het conflict was er verdeeldheid, onder meer naar aanleiding van berichten over het geweld door de troepen van Westerling op Zuid- Celebes. Een opleving van het debat volgde toen veteraan Joop Hueting eind jaren zestig als eerste onthullingen deed over misdaden en mishandeling van gevangengenomen Indonesiërs tij dens de deko- lonisatiestrij d. Eind jaren tachtig bliezen delen over Nederlands-Indië in de reeks van Lou de Jong, Het Koninkrij k der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, het excessendebat nieuw leven in. En vanaf de jaren negentig zorgden berichten over en onderzoeken naar de gebeurtenissen in Zuid-Celebes en Rawagede (West- Java) ervoor dat het debat over geweldstoe- passing actueel bleef, culminerend in rechtszaken van Indonesische nabestaanden tegen de Nederlandse Staat.


Nu hebben we het grote onderzoek, onder leiding van onder meer het NIOD, naar gebruik van geweld door Nederlandse militairen tij dens de dekolonisatiestrij d. Ook daardoor is de discussie weer opgelaaid. Het is voor veteranen een soms pij nlij k debat, maar ik vind het toch goed dat het wordt gevoerd. Als samenleving moeten we omkij ken naar ons verleden en daar een open discussie over voeren, met ruimte voor verschil- lende perspectieven en met oog voor de tij dsgeest.’


checkpoint


U schreef als hoofd van het Expertisecentrum van het NLVi een historische inleiding bij het net verschenen derde deel uit de reeks Militaire Ooggetuigen. Daarin staan verhalen van Indië- veteranen centraal. Wat draagt dit boek bij aan het debat over ons koloniale verleden? ‘Wij willen de stemmen van veteranen laten horen. Als Nederlands Veteraneninstituut hebben we die taak. Met de verhalen en vooral ook de emoties van veteranen dragen we eraan bij dat geschiedenis een gezicht krij gt. Door kennis te nemen van hun verhalen ga je beter begrij pen waarom dingen gegaan zij n zoals ze gingen, ook waar het gaat om excessief geweld. Weten wat er is gebeurd en proberen te verklaren waarom het is gebeurd, is tenslotte het doel van historisch onderzoek. We praten excessief gewelddadig gedrag daarmee niet goed, maar proberen het wel in een context te plaatsen en het daardoor beter te verklaren.


En we vinden het ook belangrij k om de diversiteit aan opvattingen en ervaringen binnen de groep Indiëveteranen te laten zien. Er wordt vaak een beeld geschetst dat dit een homogene groep is, maar dat is niet zo. Dé Indiëveteraan bestaat niet. Veteranen hebben heel uiteenlopende ervaringen. De een maakte deel uit van een gevechtseenheid, de ander werkte bij de technische dienst. Ze beoordelen de dekolonisa- tiestrij d en de wij ze van oorlogvoeren ook niet allemaal op dezelfde manier. Aan de ene kant van het spectrum staan veteranen die hun uitzending als volstrekt onrechtmatig beschouwen en kritisch zij n over het toegepaste geweld, anderen zij n overtuigd van de juistheid ervan en van de noodzaak


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108