Interview Kees Ribbens


33


Het aantal ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog neemt gestaag af, maar de belangstelling voor de oorlog lij dt daar niet onder. Dat zegt Kees Ribbens, die begin november op de Veteranenlezing 2021 sprak over herinneren en herdenken door de generaties heen. ‘Ook jongeren vinden de 4 mei-herdenking belangrij k.’ Tekst Else de Jonge Fotografi e Merlij n Doomernik


De manier verandert waarop herinneringen vorm, inhoud en betekenis krij gen. Hoe kij ken wij nu naar de Tweede Wereldoorlog? ‘In de jaren meteen na 1945 stonden de militairen centraal. De Nederlandse militairen die in de meidagen van 1940 vochten en de geallieerden die ons kwamen bevrij den. Geleidelij k verschoof die aandacht naar slacht- offers van de oorlog, naar burgers die geleden hadden onder de bezetting of waren omgekomen in concentratie- kampen. Mensenrechten kregen een centralere plek en de Holocaust werd langzaam dominant bij het herinneren


D


en herdenken van de oorlog. Ook het duiden van wat er was gebeurd veran- derde: wat eerst deels gezien werd als een militaire strij d, werd later bovenal gepresenteerd als een politiek-ideolo- gisch conflict. Een derde wij ziging die je ziet is de verschuiving van aandacht voor groepen – militairen, burgers, Joden – naar individuen. Dat laatste past in een algemene trend: mensen willen geschiedenis dicht naar zich toehalen, beleven, alsof ze er zelf bij zij n – zie ook de grote belangstelling voor stamboomonderzoek en lokale geschiedenis.’


Het aantal overlevenden van de Tweede Wereldoorlog neemt gestaag af. Desondanks, zegt u, wordt de belangstelling voor de oorlog niet minder. ‘Ja, ik zou bij na willen zeggen dat de interesse in de oorlog 75 jaar na dato levendiger is dan ooit. Zowel in 1970 als in 1995 dacht men dat het de laatste grote herdenking zou worden en dat daarna de oorlog geleidelij k tot de reguliere geschiedenis zou gaan behoren. Maar de belangstelling bleef onverminderd groot en dat is nu nog het geval. Er staat wel iets te veranderen. Dat is dat de herinnering


aan de oorlog op niet al te lange termij n uitsluitend een vastgelegde herinnering zal worden, omdat er geen overlevenden meer zij n. Voor sommige mensen is dat een breukmo- ment waar ze tegen opzien. Ze vinden het op een of andere manier lastig om het zonder ooggetuigen te doen. Zelf denk ik dat het wel losloopt. Natuurlij k, de oorlog was een zeer complexe gebeurtenis; een Joodse vrouw heeft een heel ander verhaal dan een katholieke verzetsheld. Maar die diversiteit zien we goed terug in wat er is vastgelegd aan herinneringen.’


Die doorgaande belangstelling die u waarneemt, geldt die ook voor jongeren? ‘Ja. Jonge mensen zij n in het algemeen heel geïnteresseerd in de oorlog, zo blij kt uit onderzoek. Ze staan ook niet principieel anders tegenover herdenken dan volwassenen en vinden de nationale 4 mei-herdenking een belangrij k moment. Een verschil met ouderen is dat ze minder waarde hechten aan lokale herdenkingsbij eenkomsten en door de bank genomen ook minder kennis hebben van de oorlog. En jongeren waarderen andere presenta- tievormen. Zij zullen zich eerder infor- meren door middel van stripboeken of


checkpoint


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108