ONDERNEMEN ACTUEEL ‘Korte keten is bron van innovatie’


In de Gelders/Utrechtse regio Foodvalley wordt een masterclass ‘Korte keten’ gegeven. Bedrijfs- kundige Jan Willem van der Schans is cursusleider.


Door Aart van Cooten D


e een wil een landwinkel begin- nen. Een ander overweegt de melk van zijn koeien te ver- werken tot Syrische kaas. Het zijn voorbeelden van deelnemers aan de masterclass ‘Produceren in de korte keten’ die op dit moment wordt gegeven in de Gel- ders/Utrechtse regio Foodvalley. Cursusleider Jan Willem van der Schans constateert dat steeds meer ondernemers een andere weg inslaan, weg van het slag- veld op de wereldmarkt met steeds lagere opbrengstprijzen. Aan de slag met een eigen product, gericht op een specifieke doelgroep.


Een eigen verdienmodel ontwikkelen is makkelijker gezegd dan gedaan, zegt Van der Schans. “Met een diepgroen verhaal over jouw agrarische product ben je er niet. Gemak is voor veel consumenten belang- rijker dan welzijnsvriendelijk gehouden varkens of natuurinclu- sieve kaas. Wat willen jouw potentiële afnemers echt? Dat is een van de kernvragen in de master- class.”


Bedrijfskundige Boerenzoon en bedrijfs- kundige Van der Schans (59) werkte 24 jaar bij het Landbouw Economisch Instituut en later de WUR. De korte keten in de agrarische sector is al


Jan Willem van der Schans: “De trend is onmiskenbaar, de voedselketens worden korter.”


voedselketen. Neem de boodschappentas met verse groenten, bedacht door kleine groepen biologische boeren. Albert Heijn heeft dat idee gekopieerd en het concept verder ontwikkeld vanuit het gezichtspunt convenience (gemak). Albert Heijn levert de tas jaarrond inclusief recepten. Als AH direct inkoopt bij tuinders, dan liften meer leveranciers mee in zo’n korte keten.”


‘Met een diepgroen verhaal over jouw


agrarische product ben je er niet’


jaren het hoofdthema in zijn werk. Sinds afgelopen zomer werkt hij als zelfstandig onderzoeker en adviseur en geeft hij onder meer cursussen.


Een machtig interessant thema, vindt hij. En niet alleen omdat directe afzet aan consumenten economisch perspectief biedt aan een groeiende groep onderne- mers. “Ik zie het steeds vaker gebeuren, de korte keten is een bron van innovatie in de


16


Beginnersfouten Tijdens zijn cursussen ziet hij vaak dezelf- de beginnersfouten. “Ondernemers die hun product direct willen afzetten, denken vaak dat ze alles zelf moeten doen. Vooral logistiek kost dan veel tijd en dus geld. In de beginperiode is het natuurlijk goed om veel contact te hebben met je klanten, want daar leer


je veel van. Maar als je dat jarenlang blijft doen, gaat er te veel tijd verloren. Dus sluit je aan bij een in stadsdistributie gespeciali- seerde logistieke dienstverlener. Dan komt tijd vrij voor productontwikkeling.” Ondernemers die actief zijn in de lange ketens via FrieslandCampina en Cosun hebben nauwelijks marktmacht, ze zijn namelijk onderling uitwisselbaar. “Suc- cesvolle boeren in de korte keten zorgen


BOERDERIJ 106 — no. 16 (12 januari 2021)


ervoor dat ze juist niet uitwisselbaar zijn, maar uniek voor de afnemer. Zoals de pluimveehouder in de Betuwe die zijn eieren verkoopt aan de lokale supermarkt met versgarantie. Doosjes die na acht dagen niet zijn verkocht, haalt hij weer op. Van die eieren maakt hij advocaat en die verkoopt hij weer aan dezelfde supermarkt, nu als circulair drankje. Deze ondernemer maakt niet alleen een uniek product, hij speelt ook slim in op de behoeften van zijn afnemer. Prijs wordt dan minder belang- rijk. Hij staat als boer aan het roer en is niet meer uitwisselbaar.”


Optimistisch De Taskforce Korte Ketens, opgericht door het ministerie van LNV, denkt dat binnen vijf jaar 25% van het voedsel in korte ketens kan worden afgezet. Te optimistisch? Van der Schans denkt van niet. Het ligt er maar aan hoe je korte ketens definieert. “Albert Heijn koopt nu al veel groenten direct van tuinders; daar zit alleen handelaar Bakker Barendrecht tussen. Zulke langjarige af- spraken worden steeds vaker gemaakt.” Terug naar de masterclass. Van der Schans ziet uit naar de volgende bijeen- komst. “De deelnemers inspireren elkaar en ons als begeleiding. Na de cursus ken- nen zij de behoeften van hun klanten veel beter en weten ze wat hun eigen kwalitei- ten zijn. Ze komen in beweging. Mooi om mee te maken.”


FOTO: ROEL DIJKSTRA


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76