DOCUMENTAIRE OVER INDO-AFRIKAANSE ROOTS VAN KNIL-VETERAAN DANIEL CORDUS ‘Ik zie dit als een definitieve
Op het Nederlands filmfestival gaat op 24 septem- ber de documentaireDe vergeten krijgers in pre- mière. Hij gaat over een stukje onbekende militaire geschiedenis van Nederland. Het betreft drieduizend Afrikaanse mannen die in de negentiende eeuw ‘vrij- willig’ dienst namen in het KNIL. Hoofdpersoon in de documentaire is Tweede Wereldoorlog- en Indiëvete- raan Daniël Cordus, die rechtstreeks van deze groep KNIL’ers afstamt.
Het echtpaar Evelien en Daniël Cordus. Foto: Full Colour Entertainment
Door: Griselda Molemans
arenlang zocht Daniël Cor- dus (95) naar de roots van zijn Indo-Afrikaanse familie. Dat hij afstamde van een Afrikaanse belanda hitam
(Nederlandse zwarte) was hem vaag bekend, maar meer details hadden zijn ouders hem destijds in Indië niet verteld. Pas toen hij een publicatie las over het verband tussen Afrikaanse waxprints en Javaanse batik met daaraan gekop- peld de geschiedenis van de drie- duizend Afrikaanse rekruten van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL), kwam hij de ‘verbor- gen geschiedenis’ te weten. Op zoek naar meer informatie bezocht hij het Tropenmuseum in Amsterdam, het Koninklijk Insti- tuut voor Taal, Land en Volkkunde (KITLV) en het Afrika-Studiecen- trum in Leiden, maar pas toen hij doorverwezen werd naar het Nationaal Archief wachtte hem een grote verrassing. Cordus: “Univer-
50 september 2017
sitair onderzoeker Silvia de Groot was juist met een groep studenten bezig met archiefonderzoek naar de belanda hitam. Toen ik mijn ach- ternaam noemde, haalde een van de studenten zo het KNIL-stamboek van mijn stamvader tevoorschijn, het bewijs dat mijn familie uit Afrika komt.”
Birma-spoorlijn Sinds de bijzondere ontdekking van
het stamboek van grootvader Cor- dus – zonder voornaam, geboren in Ashanti in 1813, in 1837 ‘vrijwillig geëngageerd’ en getransporteerd naar Indië – heeft Cordus niet stil- gezeten. Zijn grootvader bleek deel uit te maken van een grote groep voormalige Afrikaanse slaven, die door een overeenkomst tussen de Nederlandse koning Willem I en de Afrikaanse Ashanti-koning Kwaku op slinkse wijze werden ingelijfd bij het KNIL. Alle ruim driedui- zend namen van deze Afrikaanse
rekruten liet hij op microfiche zetten, waarna hij de andere Indo- Afrikaanse families in Nederland op de hoogte stelde van hun oor- sprong. Een en ander leidde tot het oprichten van de Indo-Afrikaanse reüniecommissie die sinds 1981 haar leden verwelkomt tijdens bijeenkomsten waarbij informatie, gezelligheid en Indisch eten cen- traal staan. Bijna 25 jaar later heeft alle inspanning haar vruchten afgeworpen: de commissie is opge- gaan in de Stichting Indo-Afrikaans Kontakt, dat kennisoverdracht van de belanda hitam beoogt en in 2005 is de expositie Zwart in dienst van Oranje in het Tropenmuseum een feit. Met deze expositie is een grote wens van Cordus in vervulling gegaan. De patriarch van de Indo- Afrikaanse gemeenschap heeft een lang en bewogen leven achter de rug. Als zoon van KNIL-militair Johannes Cordus en meester-kokkin
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65
