Checklist
Antwoorden op prangende vragen over de Koninklijke Marechaussee (KMar)
Door: Christ Klep
Hoelang bestaat de KMar?
De latere koning Willem I tekende eind 1814 het besluit tot oprichting van een Corps de Maréchaussée. Het predicaat ‘Koninklijk’ volgde in 1818. Sinds 1998 is de Koninklijke Marechaussee niet langer een Wapen van de Koninklijke Landmacht, maar een zelfstandig krijgs- machtdeel (‘operationeel commando’).
KMar en Militaire Politie: is dat hetzelfde?
Neen. De Koninklijke Marechaussee is gebaseerd op het Franse gendarmeriemodel: een zogenoemde ‘hybride’ organisatie met zowel militaire als civiele politietaken. De marechaussee fungeert wel mede als militaire politie voor de andere krijgsmachtdelen. Ze is als enige krijgs- machtdeel niet primair gericht op het leveren van gevechtskracht, maar op politiediensten. Overigens bestond in Nederlands-Indië 1946-1951 wel een Korps Militaire Politie, dat werd samengevoegd met de Konink- lijke Marechaussee. ‘Marechéplissie’, ‘koddebeiers’ of ‘kalkemmers’ waren de bijnamen voor deze mengelmoes (‘tjampoer’) van beroeps-, dienstplichtig en reserveperso- neel.
Wat doet de KMar eigenlijk? Welke status heeft de KMar?
Het is een politieorganisatie met militaire status. De stelregel is: ‘De politie zorgt voor de veiligheid van de straat, de marechaussee voor de veiligheid van de staat.’ De marechaussee heeft volledige opsporingsbevoegd- heid. Om haar onafhankelijkheid te waarborgen, valt de Koninklijke Marechaussee niet onder rechtstreeks bevel van de Commandant der Strijdkrachten (behalve voor specifieke taken tijdens buitenlandse missies). Korps- beheerder is de secretaris-generaal van Defensie. Echter, de marechaussee is ook een typische uitvoeringsorgani- satie. De autoriteit die verantwoordelijk is voor de betref- fende taak oefent het gezag daarover uit. Vreemdelingen- taken vallen bijvoorbeeld onder het ministerie van Veilig- heid en Justitie, handhaving van de openbare orde onder het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijks- relaties. Het Openbaar Ministerie heeft de leiding over de opsporingsonderzoeken.
Negentig procent van de taken wordt uitgevoerd in de bur- germaatschappij. De belangrijkste taken (vastgelegd in de politiewet 2012) omvatten: beveiliging van de koninklijke paleizen, ambassades in risicogebieden, de Nederland- sche Bank, burgerluchthavens en belangrijke personen; handhaven van de vreemdelingenwetgeving (inclusief grenstoezicht en bestrijding van identiteitsfraude en men- sensmokkel); handhaving van de openbare orde en bij- stand aan de politie; opsporing van strafbare feiten in de krijgsmacht; opbouw van de veiligheidssector in missiege- bieden. Van 2011 tot 2013 trainde Nederland bijvoorbeeld zo’n zevenhonderd politieagenten in de Afghaanse provin- cie Kunduz. Met de Koninklijke Marechaussee beschikt de overheid over een zowel militair als civiel opgeleide reserve die ‘met een druk op de knop’ overal inzetbaar is. Dit bleek onder meer toen veertig marechaussees in 2014 bijdroegen aan de MH17 Recovery Mission in de oostelijke Oekraïne. Een historisch detail: koningin Wilhelmina wees in 1908 de beveiliging van de koninklijke paleizen toe aan de marechaussee. Voorheen hadden tuinlieden deze taak. Daarom staat de wachtdienst bij een paleis nog steeds bekend als ‘klompenwacht’.
Hoe groot is de KMar?
Bij de Koninklijke Marechaussee werken ongeveer 6000 militairen en burgers. Zij beschikken onder meer over 180 patrouillemotoren, 130 patrouillebussen en 115 sur- veillancevoertuigen. Ongeveer 33.000 dienstplichtigen zaten na 1945 bij de marechaussee.
september 2017 13
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65
