der bier’?
penmarkt – een dag zonder eten en drinken geblinddoekt vastgehouden. Plastic handboeien zaten te strak en toiletbezoek was niet mogelijk. Enkele marechaussees omschre- ven de raid als disproportioneel en mislukt. Een van de marechaussees voelde zich ‘bij de moffen’ horen.
Missie of niet? Marechaussees voeren hun taken
Een Border Security Team (Frontex) aan het werk bij het Griekse Chios. Foto: ministerie van Defensie
Vereniging (GOV) brigadegeneraal b.d. Ruud Vermeulen zich af in De Telegraaf. ‘Leden van de Konink- lijke Marechaussee hebben een militaire training genoten. Ze heb- ben het uithoudingsvermogen om de hele dag te zoeken naar slachtoffers.’ Het pendelen tussen ramplocatie en hotels leverde vertraging op, meende Vermeulen. Defensie zag dat totaal anders. Bivakkeren op de rampplek zou in het onvoorspelbare Oost-Oekraïense oorlogsgebied de risico’s alleen maar vergroten. Hoe dan ook, de discussie doet denken aan een puntige uitspraak van KMar-commandant Cees Nei- singh uit 1999: ‘De marechaussee zonder militaire taak is als een café zonder bier.’ (Aardig weetje: in 1959 bracht de Vlaamse zanger Bobbejaan Schoepen het countryliedje Café zonder bier uit, met de onvergete- lijke tekstregel: ‘Ik ben wel aan het zingen, maar ik heb geen plezier. Ik vind dat toch zo triestig, een café zonder bier.’)
Ergernis De onafhankelijke opsporingstaak
van de Koninklijke Marechaussee leidde vooral in missiegebieden tot blijvende ergernis. In de Irakese pro-
vincie Al-Muthanna bijvoorbeeld (2003-2005) liepen de spanningen tussen eenheden en marechaussees flink op. Zo was er een gebrek aan aangiftebereidheid. Na het fatale schietincident (december 2003) met sergeant-majoor der mariniers Eric O. – waarbij een Irakees omkwam – werd de sfeer ronduit grimmig. De mariniers meldden het incident pas laat aan de Koninklijke Marechaus- see. Het lichaam was toen al op weg om begraven te worden. Volgens Defensie zette het OM veel te hoog in door een meermaals onderschei- den marinier direct terug te halen naar Nederland en te beschuldigen van onder meer moord en dood- slag. Extra olie op het vuur was de inschatting vanuit de marechaus- see dat Eric O. eerder als lid van de Bijzondere Bijstandseenheid (BBE) nogal ‘laagdrempelig’ was geweest bij de inzet van geweld. Het minis- terie van Defensie betwijfelde deze inschatting openlijk. Was dit allemaal nog niet genoeg, marechaussees meldden ook nog bredere ‘schendingen van mensen- rechten’ door mariniers in Zuid- Irak. Een kleine honderd Irakese verdachten waren in oktober 2003 – na een raid op een lokale scha-
meestal individueel of in kleinere detachementen uit. Dan doet zich nog wel eens de vraag voor – ove- rigens net als bij veel andere mili- tairen – of een buitenlandse inzet formeel ook een ‘uitzending’ mag heten en dus resulteert in de vetera- nenstatus. Een sprekend voorbeeld is Frontex, het agentschap dat de bewaking van de buitengrenzen van de EU coördi- neert. Nederlandse marechaussees surveilleren onder meer voor de Griekse kust om de vluchtelingen- stromen en mensensmokkel in te dammen. Echter, het ministerie van Defensie beschouwt Frontex en andere Europese (grensbewakings)- activiteiten weliswaar als een ‘bij- zondere inzet’, maar formeel niet als een buitenlandse missie die de vete- ranenstatus oplevert. In de praktijk is het gekunsteld om de bijzondere inzet te scheiden van de ‘officiële’ uitzendingen, menen veel betrok- kenen. Hoofd Bureau Buitenland Missies majoor Tjeerd Boomsma, zelf Bosniëveteraan, wijst bijvoor- beeld op het werk van de Border Security Teams (BST), die migran- ten registreren en identificeren: “De BST’ers zijn vaak maanden van huis en maken ingrijpende zaken mee. Vluchtelingen die zichzelf in brand steken of anderszins doordraaien. Dat kan wel degelijk traumatiserend zijn. De teamleden kunnen dan ech- ter niet aankloppen bij het Vetera- nenloket voor hulp.”
september 2017 11
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65
