onder meer Zuid-Afrika en aan de randen van de Amazone. Als we de hele wereld zouden willen voorzien van de suiker- behoefte zoals we die nu in Nederland kennen, zouden we afstevenen op een ecologische catastrofe.”


Y Tandartsen krijgen, zeker in de grote steden, vaak te maken met bevolkingsgroepen die vanuit hun cultuur veel suiker gebruiken. Is het niet paternalistisch als je dat met voorlichting wilt afremmen? “Suiker is zoet en prettig: het wordt ervaren als een belo- ning. Dat geldt dus zeker na het vasten tijdens de ramadan. Bovendien is het een heel effi ciënte manier om snel veel calorieën binnen te krijgen. Tegelijkertijd weten we dat onder hindoestaanse Nederlanders de incidentie van diabetes relatief zeer hoog is. Ook dat is historisch verklaarbaar, want India is de bakermat van de suikerconsumptie. Daar komt nog bij dat sommige voedingsdeskundigen denken dat diabetes en obesitas genetisch overdraagbaar kunnen worden. We kennen dus nog niet eens alle ins en outs van ons suikergebruik. Dat je je dan als medische beroepsgroep inzet om een specifi eke bevolkingsgroep niet op achterstand te zetten qua gezondheid, vind ik niet zo zeer paternalistisch als wel zorgzaam. Specifi ek gerichte culturele voorlichting, wellicht via enkele kopstukken uit die gemeenschap, lijkt mij passend en prima.”


Y Laatste vraag: u wordt volgende week gebeld om voorzitter van een adviescommissie te worden voor de nieuw te vormen regering. Wat worden uw speerpunten? “Allereerst de invoering van een suikertax. Weg met alle argu- mentatie dat dat niet kan of niet helpt. Vervolgens de erken- ning dat suikerconsumptie en overgewicht geen individuele problemen zijn, maar een historisch gegroeid probleem waarin de overheid zelf continu een stevig aandeel heeft gehad. Daarmee kan deze commissie, ook op historische basis, de legitimatie leveren voor overheidsingrijpen. Ten derde: neem de kennis en betrokkenheid van medische beroepsgroepen serieus. En laat hun inbreng prevaleren boven de bemoeie- nissen van stakeholders. Voor hun eigen portemonnee zijn tandartsen gebaat bij gaatjes en longartsen bij rokers. Maar ze leggen een eed af en hebben een zorgplicht. Respecteer hen als zorgprofessionals. Dat dat onvoldoende gebeurt, heeft alles te maken met onze kapitalistische economie. Die heeft ons veel gebracht, maar uitwassen hoeven we niet te tole- reren. Stel vast dat ook de overheid een zorgplicht heeft en de taak haar burgers te beschermen tegen bedreigingen. Dat zou betutteling zijn als het ging om individueel gedrag, maar we hebben met een collectief maatschappelijk probleem te maken. Dat bovendien, als we toch weer economisch kijken,


Praktijk Diepgang


“ De suikerindustrie heef altijd een sterke lobby richting de politiek gehad”


een stevige ondermijning van ons zorgstelsel aan het creëren is. En tenslotte: neem maatregelen die de consument bescher- men tegen de enorme verleidingen waartegen hij continu weerstand moet bieden. Stel limieten aan suiker in frisdrank en andere voedingsmiddelen. Overweeg wat frisdrankauto- maten in schoolgebouwen en sportkan tines te zoeken hebben. Stimuleer het drinken van kraanwater en het eten van fruit. Pas dus de omgeving aan: we hebben gezien dat het verbieden van roken in open bare ruimtes echt heeft geholpen. En we weten ook dat fl ink belasten echt een effectieve prikkel is. Het is de hoogste tijd voor effectieve maatregelen tegen de over- consumptie van suiker. En als historicus weet ik dat het kan.” Z


The World of Sugar


Ulbe Bosma, The World of Sugar, How the Sweet Stuff Transformed Our Politics, Health, and Environment over 2.000 Years (Harvard University Press, Cambridge, Massachussetts, 2023). Op Youtube staan meerdere uitgebreide interviews met Bosma, ter introductie van het boek. Een Nederlandse vertaling is (nog?) niet verkrijgbaar.


Een goede bespreking van dit boek biedt de afl evering van 30 augustus 2023 van de NR-podcast onbehaarde apen:


FEBRUARI 2024 NT DENTZ 11


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76