ONDERNEMEN
Weer minder grond regulier verpacht en meer vrije pacht
LTO wil tij keren met introductie nieuwe pachtvormen, visie minister op dit belangrijke onderwerp laat nog op zich wachten.
Door Wim Esselink, Stefan Essink en Johan Oppewal
R 2008
eguliere pacht verliest nog steeds terrein. Van alle verpachte grond wordt het aandeel reguliere pacht steeds kleiner. Dat is al jaren gaande, en de laatste cijfers van het CBS bevestigen dit beeld opnieuw. In 2019 was nog ruim 230.000 hectare landbouwgrond regulier gepacht. Dat is minder dan de helft van het totale areaal pacht (alle pachtvormen exclusief erf- pacht). In 2008 was bijna driekwart van de pachtgrond regulier gepacht, goed voor bijna 380.00 hectare.
In 2007 is een nieuw pachtstelsel inge- gaan en is de zogeheten geliberaliseerde pacht ingevoerd. Dat heeft sindsdien een grote vlucht genomen, vooral de kortdu- rende geliberaliseerde pacht (korter dan 6 jaar). Dit areaal is jaar op jaar gegroeid, en ook afgelopen jaar fors toegenomen. Het
staat nu op 125.000 hectare, dat is ruim een kwart van het hele pachtareaal. Nog eens 3% van de pachtgrond is in gebruik via geli- beraliseerde pacht voor langer dan 6 jaar.
1,8 miljoen hectare
Het areaal landbouwgrond in Nederland is volgens de landbouwtelling in 2019 ruim 1,8 miljoen hectare. Daarvan is 58% in gebruik bij de eigenaar zelf en 26% is gepacht. Dat laatste is relatief evenveel als In 2008. Het totale areaal pacht verandert dus relatief niet, de verschuivingen vinden plaats binnen het areaal gepachte grond. Niet alle grond die in de landbouwtelling te boek staat als eigendom, is ook daadwerke- lijk in gebruik bij de eigenaar zelf. Grond- ruil, bijvoorbeeld voor de teelt van aard- appelen, komt in de telling terecht als een van de kortdurende pachtvormen of onder de categorie ‘overige gebruikstitels’. Het belang van erfpacht neemt heel langzaam toe. Nu is het goed voor 2,6% van het areaal,
Aandeel reguliere pacht minder dan de helft Reguliere pacht en geliberaliseerde pacht 6 jaar of korter, in % van totale areaal pacht
2019 73,8 regulier 48,8
Pacht 26,5
3,7 geliberaliseerd, < 6 jaar 26,1 Bron: CBS
Meer dan een kwart van alle landbouwgrond is op een of andere manier in pacht uitgegeven. Dit aandeel is vrij stabiel door de jaren heen.
16 Bron: CBS
Sinds de invoering van geliberaliseerde pacht heeft deze pachtvorm een grote vlucht genomen. Reguliere pacht neemt in belang af, al is het in hectares nog wel de grootste pachtvorm.
BOERDERIJ 105 — no. 39 (23 juni 2020)
Erfpacht 2,6
Eigendom 57,5
Overig 13,4
in 2008 was erfpacht goed voor 1,8%. Ander pachtsysteem
Al sinds de vorige wijziging van het pacht- stelsel is er onvrede. De prijzen voor korte, vrije pacht zijn vaak hoog en er is relatief weinig bescherming van de pachter. Het kortdurende grondgebruik zou verder een zorgvuldig bodembeheer in de weg kunnen zitten. De teloorgang van de reguliere, lange termijnpacht baart zorgen over de toekomst. Iedereen in de sector vindt dat pacht een belangrijke vorm van financie- ring van grond is, en dat het moet blijven. De pachtnormen worden jaarlijks bijgesteld op basis van landbouwkundige opbrengsten in de afgelopen vijf jaar. De laatste jaren heeft dat een daling van de pachtprijzen in de meeste gebieden opge- leverd, omdat de jaren die niet meer mee- telden, financieel goede resultaten lieten zien. Pachters en verpachters bakkeleien al jaren over een nieuw stelsel, maar dat is er
Pacht omvat ruim een kwart landbouwgrond Landbouwgrond 2019 naar gebruikstitel, in %
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
