search.noResults

search.searching

saml.title
dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
936 | WEEK 18-19 29 APRIL 2020


3 marine altijd alle eer kreeg’


Cowboy Veel informatie kwam uit archieven in Nederland en Zweden en het contact van Dick met een andere schrijver van oorlogsboe- ken, die veel documenten bleek te hebben over dit onderwerp. In eerste instantie werd zijn vader na het ‘drossen’ (deserteren, vol- gens de Duitsers) aan het werk gezet tussen de koeien, op een boerderij vlak bij Stockholm. Lachend zegt Dick erover: “Dat verhaal vertel- de hij wel, ik vond dat prachtig als kind. Pa als cowboy! Later heeſt hij zijn broer in Zweden ontmoet en werkten ze in hetzelfde houthak- kerskamp”. Willem vertrok als eerste met het vliegtuig naar Londen. Dat lukte broer Cor pas veel later.


Na veel speurwerk wist Dick alle vluchtgege- vens te achterhalen. Willem kwam in 1943 te- recht op het schip ss Leerdam. Snijders: “Hij is daarmee zeker zevenmaal de Atlantische Oceaan overgestoken. Dat was zeer riskant, want de Duitse U-boten waren berucht en heb- ben heel wat schepen op de bodem van de oceaan doen belanden. De Leerdam is er altijd goed vanaf gekomen, maar mijn vader moet van de oorlog op zee geweten hebben. Dat kan bijna niet anders”.


Onderschat Dick wilde het verhaal van de twee Engelandvaarders voor het nageslacht en ze- ker voor z’n familie vastleggen. “Het is toch een bijzonder verhaal. Toen ik er na m’n pen- sionering intensief mee bezig was, hoorde ik van meerdere kanten: maak er toch een boek van! Mijn vader leeſt al jaren niet meer, hij overleed in 1993, maar ik denk dat hij zeker trots zou zijn geweest. Als ik hem vertelde dat ik op school met geschiedenisles de strijd op


Binnenvaart moest door de oorlogsjaren heen ‘laveren’


ROTTERDAM De rol van de binnenvaart tij- dens de Tweede Wereldoorlog wordt in het algemeen afgedaan met het snelle oordeel dat de schepen gewoon hebben doorgeva- ren en men heeſt verdiend aan het vervoer voor de bezetter. Dat niets minder waar is, toont de schrijver Barend van Lange aan in zijn boek ‘Binnenvaart in Oorlogstijd’ uit 1995, na uitvoerig archiefonderzoek - aan- gevuld met interviews met nog levende betrokkenen.


Om de situatie bij het uitbreken van de oor- log te kunnen begrijpen, wordt uitgebreid stilgestaan bij de periode daarvoor in deze bedrijfstak. Al snel volgt ‘gelijkschakeling’ van de toenmalige binnenvaartorganisaties, die werktuigen van de bezetter werden. Het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB) werd zo’n ‘dwangorganisatie’. Een re- der mocht de internationale wateren alleen bevaren als de onderneming bij het CBRB was aangesloten. Om die reden koos de organisa- tie in 1942 voor een ‘sluimerend’ bestaan.


De beschuldiging van collaboratie met de Duitsers is de achtergebleven binnenvaart


lang blijven achtervolgen. Maar volgens Jos Hubens van het Binnenvaartmuseum in Dordrecht, was het ‘een kwestie van overle- ven’ voor de schippers en hun gezinnen.


En juist deze maand is er weer een nieuw boek over die penibele situatie verschenen: ‘Laverend de oorlog door’, van George Snijder en Mirjam Peil - uitgegeven door de LVBHB. Citaat uit het boek: “Er moest gelaveerd wor- den. Letterlijk, omdat in de oorlog weer volop gezeild werd wegens gebrek aan brandstof. En figuurlijk, omdat gekozen moest worden tussen afzinken, inbeslagname, onderduiken, collaboratie en verzet”.


Vordering De Duitse bezetting leidde vaak tot de vor- dering van binnenvaartschepen, met ingrij- pende gevolgen voor alle schippersgezin- nen die erop woonden. Na de oorlog volgde dan de zoektocht van de rechtmatige eigena- ren naar hun verdwenen binnenschepen, die soms diep in Duitsland werden teruggevon- den. Enkele vrachtschepen konden nog enge tijd ‘verstopt’ worden gehouden, zoals in de dichtbegroeide Biesbosch. Een ander voorbeeld van oorlogsschade voor de sector is het ‘schepenkerkhof’ van Maasbracht. Op 29 september 1944 moesten alle opvarenden van 240 binnenvaartschepen


Als machinist op het ss Stad Dordrecht wist vader Willem in het toen neutrale Zweden - met hulp van de kok - van boord te komen en later naar Engeland door te reizen.


zee weer ging behandelen vond ‘ie dat prach- tig. Uit het weinige dat hij losliet, bleek bo- vendien dat hij vond dat de rol van de koop- vaardijschepen in de oorlog altijd onderschat is. Dat stak hem. De marine kreeg alle eer, terwijl het de koopvaardij was, die de lifeli- nes naar Engeland openhield. Als er een lich- ting Engelandvaarders in Londen aankwam, werd ervan uitgegaan dat ze naar de marine gingen”.


Het boek behelst niet alleen een familiege- schiedenis; er staat veel interessante informa- tie in over schepen, de vaarroutes, de koop- vaardij, mooi fotowerk, het verloop van de oorlog en de naoorlogse jaren.


Foto collectie J.J. Baart


Dick is blij dat de klus geklaard is: “Van mooie verhalen thuis en op school naar een mooi ver- haal in een boek”. Hij kreeg hulp van z’n drie zoons, de één maakte de kaarten in het boek, een ander tuigde de website op en de jong- ste zoon triggerde hem steeds door te gaan. De kaſt is bovendien ontworpen door schoon- dochter Nineke de Wit.


Het boek ‘Dordrecht-Stockholm-Londen’ telt 125 pagina’s. Het boek kost 16,50 euro en is te koop bij lokale boekwinkels in Oud-Beijerland en Numansdorp en bij het Maritiem Museum Rotterdam. Kijk voor meer gegevens of om te be- stellen op: www.dicksnijders.nl. Dit verhaal is 1 april ook gepubliceerd in streekkrant Het Kompas.


Plaquette in de gevel van Stratton House in Londen; de Oranjehaven - waar net gearriveerde Engelandvaarders werden verhoord.


in de dorpshaven, meer dan dui- zend personen – jong en oud, van de bezetter hun schip ver- laten. De volgende dag worden alle schepen in de haven door de Duitsers tot zinken gebracht. De Marshallhulp na de oorlog werd dan ook deels voor de getroffen Europese binnenvaart ingezet.


Engelandvaarders In juli 1940 ontsnapten drie Nederlanders vanuit bezet Nederland en staken met een twaalfvoetsjol de Noordzee over naar Engeland. Zij werden als eersten ‘Engelandvaarders’ ge- noemd. Na hen zagen nog veel meer Nederlanders kans Engeland te bereiken, niet alleen recht- streeks varend of door de lucht; maar ook over land, via neutrale landen als Zwitserland, Portugal, Spanje en Zweden.


De eerste oversteekpogingen werden soms in te grote (binnenvaart-)sche- pen ondernomen, die op zandplaten vast- liepen of door de Duitsers werden gezien. Ruim 1700 Nederlandse mannen en vrou- wen zijn, na veel moeilijkheden te hebben


overwonnen, in Engeland of ander geal- lieerd gebied aangekomen. Veel van de Engelandvaarders werden ingezet bij de in- vasie van Normandië tijdens D-Day, meest in dienst bij de Prinses Irenebrigade.


Foto collectie Dick Snijders


ONNODIG STILLIGGEN KOST GELD Bel van Andel 010 4293316


• Topkwaliteit tractieaccu’s, scheepsaccu’s en dynamo’s • Uit voorraad geleverd en vakkundig gemonteerd • Dealer voor Mastervolt en Victron omvormers en lader


Van Andel zorgt al ruim 85 jaar voor de juiste spanning aan boord!


www.vanandel-rotterdam.nl | info@vanandel-rotterdam.nl


Omdat stilliggen geen optie is T +31(0)181-614 466 www.reikon.nl


inspecteert & repareert • Keerkoppelingen • Reductiekasten • ABC dieselmotoren • Pompen


Grote voorraad ABC recon-onderdelen


storing service 24/7


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32