De reactie die deze casus bij de lezer op- roept is er wellicht een van verbazing, of zelfs afkeuring. Er is veel energie, tijd en ook geld besteed om de kinder- wens van deze mensen in vervulling te doen gaan, maar nu is het weer niet goed. In plaats van dat ze dankbaar zijn, willen ze nu een partiële abortus. Zo’n reactie op de casus wordt moge-


lijk nog versterkt doordat de ouders als voornaamste argument opvoeren dat een drieling te duur zou zijn. Is dat niet je reinste consumentisme? Kunnen financiële redenen ooit het beëindigen van een leven rechtvaardigen? Laten we enkele aspecten van deze


casus eens nader bekijken. Om te be- ginnen: wat kan als een goede reden worden beschouwd? Dat de vrouw in een noodtoestand verkeert, is het wet- telijk vereiste voor abortus. De belas- ting van het leven met een drieling – die niet louter financieel is en niet


moet worden onderschat – zou in een abortuskliniek waarschijnlijk als een noodtoestand worden geïnterpreteerd. Een partiële abortus vereist echter een medisch-technisch hoogstandje door een gespecialiseerd gynaecologisch team in een ziekenhuis. Dat team moet beslissen of het al dan niet akkoord gaat met dit verzoek. Er kunnen ook medische redenen


zijn. Drie- of meerlingzwangerschap- pen zijn medisch gezien sowieso ongewenst vanwege extra risico’s voor zowel de zwangere als de kinderen. Daarom worden bij ivf maximaal twee embryo’s teruggeplaatst. En selectieve foeticide – zoals dat officieel heet – is bij drie- of meerlingen niet ongewoon. Is een risico op – dus (nog) geen feitelijk aanwezige – medische complicaties een betere reden dan te voorziene sociaal- economische overwegingen? Er zitten aan zo’n eventuele ‘partiële’


vergeleken met een ‘gewone’ abortus nog wat extra scherpe kantjes. Ten eerste kan de gehele zwangerschap eindigen, onbedoeld, als gevolg van complicaties. En ten tweede wordt bij een ‘gewone’ abortus de zwanger- schap beëindigd ‘zonder aanziens des persoons’, terwijl er nu geselecteerd moet worden. Hoe dan ook, de aanstaande ouders


en het medisch maatschappelijk team zullen serieus met elkaar moeten praten. Het zal moeten gaan over de sociale, emotionele en ook economi- sche situatie van de aanstaande ouders en er dient serieus naar hun overwe- gingen te worden geluisterd. Ook moet er voldoende aandacht zijn voor de medische risico’s, zowel van de drie- lingzwangerschap als van selectieve foeticide.


Lieke van der Scheer is filosoof/ethicus


haar verzoek heeft gedaan en gehand- haafd ‘in vrijwilligheid’ en na zorgvul- dige afweging. De Waz kent geen specifieke regel-


geving voor een ‘gedeeltelijke’ abortus bij een meerling noch een abortus na een ivf. De bijzondere situatie bij een ivf, te weten de duidelijke kinderwens en het bekende risico op een meerling, maakt dat een arts extra aandacht zal moeten besteden aan de advisering en de beoordeling van de besluitvorming van de zwangere. Als de gynaecoloog vaststelt dat zij weloverwogen tot deze beslissing is gekomen en hierbij ook mogelijke oplossingen voor de finan- ciële gevolgen van een drieling heeft betrokken, dan mag hij volgens de Waz concluderen dat er sprake is van een noodsituatie in de zin van de wet. Moet de gynaecoloog de abortus


uitvoeren? Nee, hij moet hier zelfs van afzien als hij het medisch niet verant-


woord vindt. Bijvoorbeeld vanwege het risico op schade bij de achterblijvende embryo(’s). Tevens biedt de Waz ruimte aan een arts om wegens gewetensbezwa- ren de behandeling te weigeren. Gezien de aard van de behandeling is dit begrij- pelijk. Het verrichten van een abortus be- hoort net als euthanasie immers niet tot de professionele standaard van een arts. Als een arts gewetensbezwaren heeft,


Annemarie Smilde: De arts is


verantwoordelijk


voor het geven van goede informatie


Jurist


wat in deze casus voorstelbaar is, moet hij dit op grond van de Waz direct aan de vrouw laten weten. Dit voorkomt dat zijn bezwaren doorwerken in toetsing van het verzoek en biedt de vrouw gelegen- heid zich tot een andere arts te wenden.


* Evaluatie Wet afbreking zwangerschap in opdracht van opdracht van ZonMw, september 2005. ngva.net


Annemarie Smilde is senior specialist gezondheidsrecht bij VvAA


ArtsenAuto april 2016 031


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108