de meeste mensen totaal geen idee wat er daar in de Botlek nu precies gebeurt. “Dat is voor de industrie prettig. Maar het leidt er ook toe dat gewone burgers, maar ook politici soms hele domme dingen zeggen. Als we met z’n allen gaan ‘overstappen’ op biomassa, of ‘zo snel mogelijk de kolencen- trales sluiten’ doet dat bijvoorbeeld meer kwaad dan goed. Een van de doelstellingen van mijn dossiers was om voor de gewone burger inzichtelijker te maken hoe dat ha- vencluster nou precies in elkaar zit.”


Grenzeloze naïviteit In een van de artikelen van Janse beschrijft hij dat het in zekere zin goed zo zijn als er in Nederland een klimaatramp zou plaats- vinden. Om toch weer even de vergelijking met de auto-industrie te maken: in China worden relatief gezien veel meer elektrische voertuigen verkocht omdat de luchtver- vuiling zo groot is geworden dat men niet anders kan. “In Nederland hebben we dat nog niet,” licht Janse toe, “maar het is een feit dat problemen oplossen altijd duurder is dan problemen voorkomen. Bovendien, Nederland is een van de welvarendste landen ter wereld én we zitten nog steeds in een hoogconjunctuur. Dan ga je toch niet wachten tot het water je aan de lippen staat? Nietsdoen getuigt van een grenzeloze naïviteit. Alles wat we nu niet doen, kost morgen twee keer zoveel.”


Extrapoleren Hoewel het Rotterdamse havencluster een significant deel van de Nederlandse indus- trie voor haar rekening neemt, zijn er meer


clustergebieden, zoals de Eemsdelta en Che- melot. In hoeverre zijn de bevindingen van Janse eigenlijk te extrapoleren naar de Ne- derlandse industrie? “Dat is eigenlijk niet te zeggen”, geeft Janse toe. “Ik krijg een beetje mee wat er in Nederland gebeurt, maar daar heb ik bij lange na niet zo intensief naar gekeken als naar het cluster in Rotterdam.”


CCS en CCU We komen nog even terug op het klimaatak- koord, want Janse constateert dat er toch ook een aantal lichtpuntjes is. “Het klimaat- akkoord maakt de urgentie voor CCS en CCU wat groter en daar ben ik positief over. Het afvangen en opslaan van CO2


is wat mij be-


treft een te goede kans om te laten liggen. CCS en CCU sluiten heel goed aan bij de pro- ductieprocessen van bedrijven als AirLiquide en AirProducts. Die kunnen heel makkelijk hun CO2


we dat plan op korte termijn moeten kun- nen realiseren. Ik ben het wat dat betreft niet eens met het veelgehoorde ‘van uitstel komt afstel’ argument. Overigens, het is wel belangrijk om een kanttekening bij mijn kritiek op de industrie te plaatsen. Als je het over de bedrijven hebt die met fossiele brandstoffen werken, moet je natuurlijk wel erbij zeggen dat die bedrijven in hun cate- gorie zeer efficiënt en dus relatief energie- arm produceren.”


Urgent vs belangrijk Volgens Janse is de manier waarom er in het Rotterdamse industriecluster met duur-


Nietsdoen getuigt van een grenzeloze naïviteit. Alles wat we nu niet doen, kost morgen twee keer zoveel...


Voor raffinaderijen is dat veel moeilijker. Het mooie van die CO2


in dit soort constructies opslaan. afvang en opslag is dat


Meer lezen? Ga naar www.versbeton.nl en zoek daar op ‘Inge Janse’.


zaamheid wordt omgegaan illustratief voor de manier waarop mensen met dit soort zaken werken. “We zijn als mensen slecht in staat om beslissingen te nemen voor de lange termijn. Dat kan je de industrie en ook de politiek niet kwalijk nemen. We kiezen eigenlijk altijd voor het verkeerde. Op de korte termijn kiezen we namelijk altijd voor dingen die urgent maar niet belangrijk zijn, terwijl we zouden moeten kiezen voor din- gen die wel belangrijk, maar niet urgent zijn. Dat zijn meestal ook de impopulaire keuzes. Een hogere energierekening bijvoorbeeld, of bedrijven zwaarder belasten op hun win- sten.”


Game


Janse lijkt misschien negatief te zijn ten opzichte van het bedrijfsleven in het Rotterdamse clustergebied. Toch is hij zich bewust van het feit dat een van de oorzaken van het uitblijven van rigoreuze veranderingen is gelegen in een babylonische spraakverwarring: “Maatschappelijke activisten en (linkse) politici willen hier, nu, direct, alles anders, ongeacht wat. Bedrijven geloven heilig in technologie (water- stof! CCS! elektrificatie!) en economie (hogere CO2


-prijs! mondiaal speelveld!)


als oplossing voor alles. Lobbyclubs behoeden hun achterban voor con- crete acties via hoogpolige roadmaps, technische transitieplannen, jubelende toekomstscenario’s en andere the- oretische documenten, die in ieder geval nooit uitmonden in harde acties. En overheden willen al polderend al deze partijen, inclusief hun diametraal andere jargon, samenbrengen, om uit te komen op een voor niemand bevredigend resultaat. En dat terwijl klimaatverandering niet wacht op nóg een roadmap of transitiekaart. The tide waits for no one.”


Om de ‘gewone burger’ te laten erva- ren dat beslissingen soms minder mak- kelijk zijn dan ze lijken en soms zelfs contraproductieve gevolgen kunnen hebben, ontwikkelde Janse een game. Speel hem zelf op www.versbeton.nl en zoek daar op ‘havenbaas’.


48


| nummer 5 | 2019


48


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56