Column


Een gevaarlijk zuur dat er als water uitziet boezemt ons geen angst in...


Een niet-rationele benadering van veiligheid


tikel over een studie van het RIVM naar de oorzaken van on- gevallen. Bij zes van de veertien onderzochte ongevallen bleken menselijke fouten een directe oorzaak. Al een aantal decennia werken vele bedrijven aan het verhogen van de veiligheid op de werk- vloer. Dit is gelukkig zeer succes- vol gebleken. Toch gebeuren er helaas nog steeds ongelukken.


O


Veel bedrijven proberen de veiligheid te verhogen door het nemen van technische maat- regelen en het invoeren van regels. Deze twee acties hebben veel goeds gebracht, maar toch gebeuren er nog ongelukken. Mensen blijken zich soms niet aan regels te houden. Op het gebied van veiligheid is dit vol- ledig irrationeel. Ze brengen zichzelf in gevaar, terwijl hun management wil dat ze veilig werken en ze objectief gezien persoonlijk niets opschieten met hun onveilig gedrag. Om erachter te komen hoe we dit kunnen verbeteren, zijn we en- kele jaren geleden met een paar mensen een werkgroep gestart. Ondertussen zijn we tot een aantal verhelderende inzichten gekomen.


Ir. Martin van den Hout Sr. Management Consultant Agidens Consulting martin.vandenhout@agidens.com


Om met de woorden van Hoog- leraar cognitieve neuroweten- schappen aan de Universiteit


p de website van Process Control verscheen op 22 augustus een ar-


van Amsterdam te spreken: “de vrije wil bestaat niet”. Een aantal zaken zit zo diep in onze herse- nen ingebakken, dat we vaak rationeel niet kunnen verklaren waarom we op een bepaalde manier handelen.


Zo zijn we er allemaal op ge- richt om zo efficiënt mogelijk te handelen. Dit spaart energie en verhoogde de overlevingskans van onze voorouders. Dat leidt ertoe dat mensen een hoekje afsnijden in plaats van om te lopen of componenten vervan- gen zonder een systeem goed veilig te stellen. Hier ontstaat het beruchte: “gauw even iets doen”. Een andere eigenschap is dat we allemaal bij een groep willen horen. Als een nieuwe medewerker merkt dat nie- mand een helm draagt, zal hij minder gauw zelf wel een helm opzetten. Hij valt dan meteen buiten de groep. Ook zijn we van nature alleen maar bang van dingen die in de natuur voorkomen, zoals vuur of grote hoogtes. Een gevaarlijk zuur dat er als water uitziet boezemt ons geen angst in. Risico’s die we wel onderkennen, schatten we vervolgens in om te beoordelen of we het risico kunnen accepte- ren. In het leven is niets zonder risico, dus iedereen aanvaardt een bepaalde mate van gevaar. Draagt u bijvoorbeeld een helm op de fiets? En als u loopt?


Als we de oorzaken van onveilig gedrag kennen, kunnen we er


19


ook wat tegen doen. Er zijn veel concrete maatregelen mogelijk, maar helaas is een column te kort om ze allemaal te noemen. Het blijkt dat gedragsverande- ring het meest succesvol kan worden gestimuleerd, als een bedrijf al het nodige heeft ge- daan aan technische en organi- satorische maatregelen.


Zonder deze maatregelen is het eenvoudigweg niet mogelijk om veilig te werken en laat je als management ook niet merken dat je het serieus meent. Leider- schap is erg belangrijk. Produc- tiemanagers moeten ’s morgens na een grote storing niet aan hun supervisors vragen: “waar- om duurde het zo lang?”, maar: “wat heb je gedaan om het werk veilig uit te kunnen voeren?” Het blijken bovendien niet al- leen de managers te zijn die een grote invloed uitoefenen, maar ook de directe collega’s. Een col- lega die een opmerking maakt, komt veel oprechter over, dan een directeur die één keer per jaar een praatje over veiligheid komt houden.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56