Arie Kievit


52


Peter Hartog over zijn vader Rokus


‘Hij heeft gedaan wat zijn


fl uisterde’ Nederlands Veteraneninstituut


geweten hem in-


Hij wilde geen mensen doden Rokus Hartog was 15 jaar toen het leger van nazi-Duitsland Nederland binnen- trok. In 1944 werd hij opgepakt bij een razzia in Rotterdam en voor dwangar- beid naar Duitsland gedeporteerd. Na de oorlog kwam hij lopend terug naar Nederland. In de eerste oorlogsjaren was Hartog leerling-glazenmaker en dat vak oefende hij na de oorlog zelfstandig uit. Tot het najaar van 1945 werden alleen oorlogsvrijwilligers als militair naar Nederlands-Indië uitge- zonden, maar vanaf september 1946 werden ook dienstplichtigen ingezet. De lichting 1925, waartoe Hartog behoorde, was de eerste waarvoor dat gold. Hartog meldde zich in mei 1946 bij de kazerne in Utrecht. Toen hij bij een militaire oefening een pop van


stro met een bajonet moest doorboren, besloot hij niet naar Nederlands-Indië af te reizen. Hartog voorzag dat hij in Nederlands-Indië mensen van vlees en bloed zou moeten doden. Dat wilde hij onder geen beding, daartoe ook geïnspireerd door het zesde van de tien geboden waarmee hij kennismaakte tijdens kerkbezoeken met zijn oma. Hij stuurde zijn uniform naar het ministerie van Oorlog en verschool zich bij zijn schoonouders tot het schip naar Nederlands-Indië was vertrokken. Begin 1947 moest hij op het ministe- rie voor een commissie van advies verschijnen. De leden daarvan – een rabbijn, een dominee en een militair – waren niet onder de indruk van zijn ‘ge- voelsbezwaren’. Hartog verschool zich daarna opnieuw voor de autoriteiten. In september 1949 werd hij gearresteerd. Kort daarna veroordeelde de krijgsraad hem tot drie jaar gevangenisstraf. In hoger beroep ging daar een jaar vanaf. Wegens goed gedrag werd ook die pe-


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76