Wat is dat nou?
Een ulcus op het palatum
Y Wat zie ik? Bij een 28-jarige patiënte werd negen dagen geleden de 18 verwijderd. De extractie verliep ongecompliceerd. Drie dagen na de behande- ling ontstond palatinaal van de extractiewond hevige pijn die inmiddels bijna een week onveranderd aanwezig was. De pijn kon nauwelijks onderdrukt worden met paraceta- mol en straalt uit naar het kaakgewricht en temporaal aan de rechterzijde. Patiënte is verder goed gezond en gebruikt geen medica- tie. Aan de hals worden geen vergrote lymfe- klieren gepalpeerd. De mondopening is niet beperkt. Bij intraoraal onderzoek wordt een volledige en goed onderhouden dentitie gezien met een rustig imponerende extractiewond regio 18 zonder tekenen van ontsteking. Palatinaal van deze wond bevindt zich een zeer palpatiepijnlijk, scherp begrensd ulcus met een doorsnede van twaalf millimeter. Bij inspectie van het mondslijmvlies worden verder geen andere afwijkingen geconstateerd.
Y Wat is het? De anamnese en het klinisch beeld passen goed bij een palatinaal anesthesie-ulcus. Het betreft een ulcus van het slijmvlies van het gehemelte ten gevolge van het toegediende
lokaalanestheticum. Vermoedelijk wordt dit veroorzaakt door directe beschadiging van de bloedvaten tijdens het injecteren en de aanwezigheid van een vasoconstrictor in het lokaal anestheticum. Dit kan leiden tot ischemische necrose van het weefsel. Het betreft een weinig voorkomend fenomeen waarbij mannen om onduidelijke redenen tweemaal vaker zijn aangedaan dan vrouwen. Hoewel de afwijking zich op iedere leeftijd kan manifesteren, komt deze vooral op volwassen leeftijd voor, omdat dan uiteraard pas extrac- ties plaatsvinden. Een palatinaal anesthe- sie-ulcus ontstaat enkele dagen nadat een injectie palatinaal is toegediend en uit zich klinisch als een pijnlijk, scherp begrensd ulcus van het slijmvlies. Het ulcus geneest daarna spontaan in twee tot vier weken. Het klinisch beeld kan soms doen denken aan een kwaad- aardige aandoening van bijvoorbeeld een accessoir speekselkliertje, maligne lymfoom of metastase van een onbekende primaire tumor. In een dergelijk geval wordt dan besloten een biopt te nemen uit de afwijking. Bij histopatho- logisch onderzoek van een palatinaal anesthe- sie-ulcus wordt een lokaal destructieve ont steking van accessoir speekselklierweefsel gezien, ook wel necrotiserende sialometaplasie
genoemd. Hierbij is het van belang te weten dat dit beeld sterk kan doen denken aan een plaveiselcelcarcinoom of een muco-epider- moïdcarcinoom, een kwaadaardig speeksel- kliergezwel. Goede communicatie tussen clinicus en patholoog is in een dergelijk situatie dan ook uitermate belangrijk.
Y Wat doe ik? In de huidige casus zijn anamnese en klinisch beeld dusdanig kenmerkend dat er geen behoefte is aan een proefexcisie. De patiënte wordt gerustgesteld over de aard van de aandoening en spontane genezing kan worden afgewacht. Adequate pijnstilling is meestal nodig. Z
Literatuur Philipone EM, Peters SM. Ulcerative and inflammatory lesions of the oral mucosa. Oral Maxillofac Surg Clin North Am 2023; 35:219-226.
Dr. Erik van der Meij bespreekt in deze rubriek afwijkingen in en rond de mond. De nadruk ligt op het herkennen van de afwijking en het zo nodig behandelen ervan, of waar zinvol, verwijzing naar meestal de mka-chirurg.
DECEMBER 2024 NT DENTZ 63
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
