Jan Terlouw: natuurkundige, politicus en schrijver Jan Terlouw (1931) studeerde wis- en natuurkunde en promoveerde in 1964 op onderzoek naar kernfusie. In 1967 werd hij lid van D66 en gemeenteraadslid in Utrecht. Uit interesse voor de politiek zette hij een punt achter zijn werk als wetenschapper en werd hij in 1971 lid van de Tweede Kamer voor D66, waar hij zich vooral bezighield met economie, energie en milieu. In 1973 werd hij fractievoorzitter en in 1981-82 minister van Economische Zaken en vicepremier in het kabinet-Van Agt II. In 1983 verliet Terlouw de Nederlandse politiek en ging hij in Parijs aan de slag als secretaris-generaal van de Conferentie van Europese transportministers. In 1991 werd hij benoemd tot Commissaris van de Koningin in Gelderland; eind 1996 ging hij met pensioen. Terlouw bleef maatschappelijk actief in aller- lei functies en voorzitterschappen, met name voor natuurorganisaties.
Ter gelegenheid van zijn 85ste verjaardag was hij in 2016 te gast bij Matthijs van Nieuwkerke in DWDD, waar hij een toespraak hield over de wereld, het milieu en de poli- tiek. Daar maakte hij de veelbesproken opmerking over de verdwenen touwtjes uit de brievenbussen ten teken van het verloren gegane vertrouwen in elkaar. Daarnaast was Terlouw actief als schrijver van onder meer Koning van Katoren en Oorlogswinter. Ook schreef hij een aantal detectiveachtige boeken samen met zijn dochter Sanne. In 2016 verschenen een jeugdboek en een novelle van zijn hand over het klimaat en in 2017 opende hij samen met zijn kleindochter de Jan Terlouw-lezingenreeks, bedoeld om de dialoog tussen generaties op gang te brengen en aan te zetten tot actie voor een duurza- mere wereld. In 2018 debuteerde Terlouw als dichter.
tratie is nu meer dan 400 parts per mil- lion. Dat was het zo’n drie miljoen jaar geleden ook, toen was de temperatuur op aarde drie tot vier graden hoger dan nu. Met als gevolg dooi op Antarctica in de zomer en palmbomen op Groenland. De zeespiegel lag wereldwijd tientallen meters hoger dan nu”, vertelt Terlouw. “Destijds is die hoge CO2
-concentratie
over duizenden jaren gevormd, waar- door de gevolgen lang op zich lieten wachten. Nu veroorzaken we eenzelfde temperatuurstijging in slechts honderd jaar. De effecten zijn er nog niet, maar komen er onherroepelijk aan volgens het IPCC.” Hij noemt het bewonderens- waardig dat Rijkswaterstaat daar nu al rekening mee houdt, door niet langer te plannen voor over 25 maar voor over 75 jaar, als de zeespiegel misschien 1,5 meter hoger is. “En ze zijn al jaren bezig met 1 miljard euro extra uitgeven aan de bescherming tegen rivierwater en zee- water. Want als de zeespiegel straks 1,5 meter hoger is, kunnen rivieren hun wa- ter niet meer kwijt in zee en stijgt ook het waterpeil in rivieren.”
In 2015 onderschreven alle landen van de wereld het Parijsakkoord: halvering van de CO2
-uitstoot in 2030, nul uit-
stoot in 2050. Of de bevolking daar in meegaat, hangt samen met de toene- mende dreiging, vreest Terlouw. “Als er rampen komen, gaan mensen er anders over denken. Vergelijk het met 7 decem- ber 1941, toen de Japanse luchtmacht de Amerikaanse vloot vernietigde. De volgende dag zei president Roosevelt tegen zijn Amerikaanse burgers: ‘heb- ben jullie het gezien? Morgen worden wij een oorlogsindustrie: tanks in plaats van broodroosters.’ De bevolking vond dit een volkomen voor de hand liggend besluit en een jaar later was Amerika een oorlogsindustrie”, zegt hij. “Maar toen Obama enkele jaren geleden Ame- rikaanse burgers voorhield dat ze over moesten op duurzame energie, reageer- den ze met: ‘hoezo, er is toch niks aan de hand?’ Ze zagen het niet.”
Hoewel Terlouw denkt dat het eerst een periode veel slechter zal gaan, stelt hij dat het klimaatprobleem heel goed op- losbaar is. “Ten eerste door de twee- deling die al jaren aan de gang is op
14 Nr.3 - 2019 OTAR
te heffen. Van de eerdergenoemde 700 miljard dollar winst is 80 procent te- rechtgekomen bij 1 procent van de we- reldbevolking. We moeten eerlijk dur- ven delen, evenwichtiger. Dat raakt ook aan het vluchtelingenprobleem. Ieder- een weet dat we geen honderden mil- joenen Afrikanen hier naartoe kunnen halen. Waarom investeren we niet in die landen, dat ze daar een leven heb- ben? Toevallig hebben ze ook nog heel veel duurzame energie. Als we hen nu helpen duurzame energie te winnen en die van hen kopen. Hooguit neemt onze welvaart dan misschien iets minder hard toe of vijf jaar helemaal niet. Is dat nu zo vreselijk?”
é Tegelijkertijd is Terlouw zich bewust van hoe moeilijk het is om het in de politiek echt te gaan doen. Desalniettemin is het in zijn ogen belangrijk nu een begin te maken met de energietransitie, en niet toekomstige generaties ermee op te za- delen. “Onze kleinkinderen kunnen het ons ontzettend kwalijk nemen als wij dat niet doen. Want het kost hen straks een veelvoud. En als we duurzame energie onder de knie krijgen, dan hoef je niet
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
