982 | WEEK 06-07 9 FEBRUARI 2022


20


COMEBACK ROTORKOPROER


29 37


GROENE SCHROEFRAND IN DE PRIJZEN


VLISSINGER HAVENKADE ING RESEARCH: GUNSTIGE VOORUITZICHTEN MET AANHOUDENDE GROEI Binnenvaart veert op door herstel in droge bulk EERSTE ZEESLUIS


41


17


AMSTERDAM Sinds eind 2021 is het Nederlandse binnenvaartvolume weer groter dan voor de pandemie. En dat is boven ver- wachting, zo stelt het onderzoeksbureau ING Research. Voor 2022 wordt een groei van 2,5 procent voorzien.


Door een lagere beladingsgraad en veel ver- voer van lege containers geldt dit in tonnage sterker dan als wordt gekeken naar de ver- voersprestatie (ton/km). De droge bulkvaart is met een aandeel van 54 procent nog altijd het grootste segment in de binnenvaart en bijna driekwart daarvan gaat over de grens.


In 2021 zijn er veel van deze extra industriële grondstoffen vervoerd en dat heeſt het herstel gestimuleerd. Doordat voorraden inmiddels zijn aangevuld, wordt dit in 2022 naar ver- wachting minder. Gunstig is wel dat het ver- voer van bouwstoffen weer verder aantrekt. Mede door het uitblijven van laag waterbeper- kingen heeſt de scheepvaart over de Rijn een comeback gemaakt. Dit heeſt ook veel extra containervervoer opgeleverd.


Hoewel het binnenland een ware groeimarkt is voor de binnenvaart gaat tweederde van het binnenvaartvervoer nog altijd de grens over, met een hoofdrol voor de Rijn en de zijrivie- ren. Na een negatieve trend sinds het extreme lage-waterjaar 2018, toen er langdurige beper- kingen kwamen, steeg het internationale vo- lume voor het eerst weer. Dit heeſt de binnen- vaart uit het dal getrokken. Of de trend ook echt is gekeerd, blijſt nog de vraag, aldus ING.


Het voorbije jaar ging de sterke herstelvraag


vanuit de industrie gepaard met het groten- deels uitblijven van laag water. Het effect hier- van neemt in 2022 af. Voor de toekomst blijſt de afgenomen betrouwbaarheid door ster- ker schommelende waterstanden een risico. Steunfactor voor de lange termijn is dat de Europese Commissie het vervoer via de bin- nenvaart onder de Green Deal in 2030 met een kwart wil laten stijgen.


Opleving kolenvervoer Een belangrijke reden dat de binnenvaart structurele druk ondervindt, is dat energie- transitie steeds meer impact krijgt op de la- dingstromen. Dit is het eerst te zien geweest bij het kolenvervoer, dat in 2020 45 procent kleiner was dan ten tijde van de piek in 2013 en nog zo’n 8 procent van het ladingpakket vertegenwoordigt.


Tegen de trend in leefde het kolenvervoer in 2021 juist op. In de Rotterdamse haven ver- dubbelde de overslag van kolen bijna in de eerste drie kwartalen van 2021 en lag het vo- lume ook hoger dan in dezelfde periode in 2019. Dit werd deels gedreven door herstel in de staalindustrie, maar met de fors opge- lopen gasprijs is de opwekking van goedko- pere kolenenergie tijdelijk weer belangrijker geworden.


Zo steeg het aandeel van kolenenergie in Duitsland weer van 22 naar 28 procent. Zowel Nederland als Duitsland zijn erop gericht ko- lenenergie op weg naar 2030 helemaal af te bouwen. De opleving voor de binnenvaart is daarmee ook van korte duur, maar kan ook in 2022 nog invloed hebben. De capaciteit van


de Nederlandse kolencentrales wordt vanaf dit jaar beperkt, maar termijncontracten lijken erop te wijzen dat de vraag vanuit Duitsland en de industrie nog even op pijl blijſt. Maar daarna en zeker in de tweede helſt van dit de- cennium is er flinke krimp te verwachten.


Kansrijke containervaart Het waterrijke binnenland blijſt een groei- markt voor de binnenvaart, stelt ING. Het overheidsbeleid voor intensiever gebruik – de zogeheten ‘Blue Road’ – lijkt met het verder uitgebreide netwerk van inlandterminals en ladingbundeling ook bij meer verladers aan te slaan. Vooral het containersegment houdt groeipotentieel, al is dit met een aandeel van 5 procent in de totale vervoersprestatie nog klein. De congestie in de havens zorgt ener- zijds voor vertragingen en uitdagingen voor de binnenvaart, het levert met de herverde- ling van containers ook extra werk op, bijvoor- beeld van en naar depots.


Ook internationaal containervervoer over wa- ter blijſt kansrijk, maar dit viel de afgelopen jaren voor op de Rijn tegen. Na het langdurige lage water in 2018 weken verladers uit naar het spoor en hierdoor zijn er ladingpakketten voor langere tijd verschoven. De binnenvaart heeſt zich daarvan nog niet kunnen herstellen, ook al kent ook het spoor knelpunten. Nieuwe ladingstromen zoals schroot of biomassa heb- ben voor de binnenvaart nog niet heel veel impact.


Wel zijn er lichtpunten. Zo neemt de inten- siteit van het vervoer tussen Rotterdam en Antwerpen toe. Eind 2022 wordt er een


nieuwe containerterminal in Bergen op Zoom geopend en wil Trilogiport in Luik in samen- werking met de Antwerpse haven het con- tainervervoer over het Albertkanaal inten- siveren. Ook op de Beneden-Rijn van en naar grootste containerbinnenhaven van Europa, Duisburg, blijven er kansen voor de binnenvaart.


Perspectief tankvaart Het vervoer van minerale olieproducten is naar verhouding nog het gevoeligst geweest voor corona, vanwege minder brandstofver- bruik. Na het kelderen van de olieprijs werd de terugval in de tankvaart verzacht door veel drijvende opslag voor de kust en in en rond de ARA-havens (Amsterdam-Rotterdam- Antwerpen). Tegelijk met het stijgen van de olieprijs werd de lagere vraag voelbaar en daalden de vrachttarieven. Dit bleef in de eer- ste helſt van 2021 nog zijn tol eisen. Met een betere tweede helſt van het jaar is de ver- voersvraag per saldo weer terug.


Toch blijſt er nog wel druk op de markt, door- dat er een aantal nieuwe grote tankers in de vaart zijn gekomen. Het aankomende verbod op varend ontgassen kan daarentegen zor- gen voor extra aan wal liggen van schepen de havens of minder flexibele inzetbaarheid, doordat ze op een vaste ladingstroom inge- zet worden. Opvallend is dat de internationale tankvaart de afgelopen jaren een groeimarkt is geweest voor de binnenvaart. Dit is voor een belangrijk deel gedreven door gespecialiseerd vervoer voor de chemie.


Bron en illustraties: ING Research


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42