Tekst: Edo Dijksterhuis


045 Museum De Pont


ger, rechter en publiek ineen. Misschien hebben zij zelfs de afrastering neergezet, om op veilige afstand het ongeluk van de ander te begluren. Empalizada is een even fascinerend als ongemakkelij k schilderij , waarin voyeurisme, machtsongelij kheid, ontmenselij king en smoezelige sensatie- zucht om voorrang strij den. Het krij gt een extra lading als je weet dat de maker, Beatriz González, afkomstig is uit Colom- bia en dat haar werk diep geworteld is in de geschiedenis van haar vaderland. Gedurende haar inmiddels 91-jarige leven heeft het Zuid-Amerikaanse land in een vrij wel constante staat van oorlog verkeerd. Na La Violencia, de burgeroor- log die duurde van 1948 tot 1958, was het een korte periode relatief rustig. Maar al snel volgde een halve eeuw van strij d tussen het regeringsleger en guerrilla- bewegingen als FARC, ELN en M-19, die een half miljoen dodelij ke slachtoff ers eiste. Sinds de Amerikanen hun war on drugs opvoerden, is daar nog de toe- genomen terreur door drugskartels bij gekomen. Niemand weet de Colombianen en hun


treurige geschiedenis zo goed te schilde- ren als González. Zij is geen chroniqueur die historische kantelmomenten op doek zet of herkenbare sleutelfi guren in realis- tische stij l vereeuwigt. Haar hoofdrolspe- lers zij n juist anoniem en vaak vrouwen die in de overlevering meestal vergeten worden. Hun handelingen beperken zich tot kleine maar veelzeggende gebaren: een hand op een voorhoofd, een vertrok- ken mond, afhangende schouders waar het verdriet zwaar op leunt. González’ eerste museale solo in Nederland, War and Peace: A Poetics of Gesture in Museum De Pont, presenteert een staalkaart van menselij ke emoties. Haar lichamen zij n uitdrukkingen van persoonlij k leed en collectief trauma. Zelf heeft de kunstenaar ook de nodige


tegenslag gekend. Tegenwoordig wordt ze gevierd als de grand dame van de Colombiaanse kunst maar in haar begin- jaren was minachting haar deel. Toen ze


Los suicidas del Sisga No. 2, 1965


Los suicidas del Sisga No. 2 (1965) instuurde voor deelname aan een salon, werd het doek beoordeeld als ‘een slechte Botero’ en geweigerd. Het afgebeelde koppel heeft inderdaad iets weg van de mollige fi guren die haar beroemde landgenoot tot onderwerp maakte van zij n schilde- rij en en beelden. Maar de ondertoon is bij González een stuk minder gezellig. Model stonden een vermoedelij k psycho- tische plattelandsjongen en zij n kersver- se, piepjonge bruid, die hij wist over te halen direct na de huwelij ksvoltrekking samen van de brug te springen om zo de zuiverheid van hun relatie eeuwig te be- waren. Van zoiets vreselij ks kon je geen kunst maken, vonden González’ critici. Bovendien vestigde het werk ongewenste aandacht op het bij geloof en de gevaar- lij k afhankelij ke positie van vrouwen in Colombia waar ze liever niet aan herin- nerd wilden worden. González baseerde dit vroege werk op een krantenfoto. Door de jaren heen


Mural para fábrica socialista, 1981. Exhibition overview of War and Peace: A Poetics of Gesture Museo Universitario Arte Contemporáneo, MUAC/UNAM, 2023


verzamelde ze een gigantisch archief aan nieuwsbeelden waar ze rij kelij k uit putte. Daarnaast ging ze graag aan de haal met klassiekers uit de westerse kunstgeschiedenis, zoals Picasso’s Guer- nica of de Mona Lisa. Ze schilderde ze niet alleen op canvas maar ook op dressoirs, hoedenrekken, stoelen en nachtkast- jes. De combinatie van middenklasse meubeltjes en een anti-academische, licht naïeve manier van schilderen ontlokten aan haar mentor Marta Traba de typering ‘onvermoeibare onderzoe-


FOTO: JUAN RODRÍGUEZ VARÓN


FOTO: OLIVER SANTANA


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84