Tekst en foto: Mohammed Benzakour


Spiegel 035


Op deze plek verhalen schrijvers, journalisten en publicisten over een persoonlijke ervaring met de gezondheidszorg en houden ze (para)medici een spiegel voor.


‘Zorg op maat’


Alle methodieken gaan uit van een geletterde cliënt


In 2010 sloeg het noodlot toe: moeder kreeg een herseninfarct. Ze raakte halfzijdig verlamd, belandde in een rolstoel, maar het ergste: ze verloor haar spraak. Een jaar lang werd ze opgenomen in een Rotterdams revalidatie- centrum. In dat bewogen jaar heb ik goed kennis gemaakt met de verpleeg- wereld. De meeste Marokkaanse en Turkse ouderen beheersen de Nederlandse taal zeer gebrekkig, zijn nooit naar school gegaan. De vaders zwoegden in de fabrieken en de moeders zorgden voor schone kleertjes en dampende pannen. Voor iets anders was toen geen tijd en geen noodzaak; daar waren de kinderen voor. Bovendien wilde deze generatie mettertijd toch terugkeren naar de warme bergen van Anatolië en de Rif. Maar de wind waaide anders: ze zijn gebleven. Zodat moeder als een van de eersten aanklopte op de poorten van de zorgwereld – en het was alsof een buitenaards wezentje was neergedaald. Een voorbeeld. Moeder kreeg een logopediescreening. Maar wat bleek? Alle methodieken veronderstelden dat de cliënt geletterd is. Moeder snapte geen jota van de opgaven, tekeningen en symbolen; allemaal zeer schools, wat niet werkt bij ongeschoolden. Ze gokte maar wat en alles gokte ze fout. Zelfs als ze niet afatisch was, had ze alles fout ingevuld. Dus dacht ik: is het niet beter als de methodiek zich aanpast aan de cliënt in plaats van andersom? Op alle brochures van het verpleeghuis las ik immers ‘zorg op maat’. Intussen had ik me behoorlijk ingelezen in de logopedie en ontdekte ik het bestaan van (in het buitenland) succesvolle klank-en-melodietherapieën. Omdat mijn moeder haar hele leven uit de koran reciteerde, zangerig en op rijmrefrein, dacht ik het ei van Columbus gevonden te hebben. Dus gaf ik de logopedist de gouden tip om recitaties van koranverzen te gebruiken en daarmee te oefenen. Haar reactie:


Mohammed Benzakour (Marokko, 1972) is schrijver/ columnist en socioloog. Voor Yemma (2013), een ode aan zijn moeder, ontving hij de E. du Perron-prijs. Zijn nieuwste boek, De reus uit de Rif, is een eerbetoon aan zijn eind 2021 overleden vader.


“Sorry meneer, maar ik ga mij niet verdiepen in de islam.” Toen stelde ik maar zelf een oefenpakketje samen. Ik uploadde koranverzen van YouTube op mijn smart- phone en het weinige dat ik in één week met moeder bereikte, was al meer dan vier maanden gediplomeerde logopedie. Maar ik was te laat. Na de eerste drie maanden schijnt de kans op succes nihil. Ander voorbeeld. Op een zeker moment stopte moeder met eten. Ze schoof telkens het bord van zich af. Ik dacht: de Hollandse verpleegkost (tot snot gekookte bietjes en witlof met jus) komt natuurlijk haar neus uit. Ze mist haar eigen vertrouwde gerechten. Ik maakte een schema met mijn broers en zussen en om beurten brachten we zelfgemaakte spijzen mee: sardientjes met tomaat, kiptajine met rozijnen, couscous met lam, honingzoete muntthee, amandelkoekjes. Wat een feest; ze schrokte als een uitgehongerde soepgans! Maar na anderhalve week gooide men roet in het eten. De restauranteigenaar kwam naar mij toe: “Mijnheer Benzakour, het is niet de bedoeling dat families hun eigen prakkie van huis meenemen en dat hier in mijn kantine opeten. Als iederéén dat doet, kan ik evengoed de tent sluiten.” Mijn verweer dat niemand dat doet, dat wij de enige Marokkaanse familie zijn, mocht niet baten. Regels zijn regels. Het mocht wel in de tuin, maar daar regende het altijd. Ik was radeloos. Uit- eindelijk belandde ik per ongeluk in de kelder. Daar vond ik een rommelhok vol dozen met kerstversiersels, kaarsen en ballen. Ik dekte de tafel met mooie kaarsen en moeder en ik hebben daar de hele winter, in het diepste geheim, harirasoep en sardientjes gepeuzeld. Wat een lol! Tot op een dag een kettingslot op het hok zat…


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84