51


hem alsnog plichten op te leggen en de toegang tot het systeem te bemoeilijken (denk Belastingdienst).


Allerbeste zorg Tegelijk steunen burgers nog steeds het idee van de overheid als ruimhar- tige verzorger en probleemoplosser. Liefst met een minimum aan bureaucratie. Diezelfde overheid wil de dure zorg beperken tot wie het ‘echt verdient’. De overheid betaalt en bepaalt. De vraag of de overheid ‘eindeloos’ voor bepaalde categorieën burgers moet zorgen, ligt zéker bij veteranen extra gevoelig. Welke burger kan méér aanspraak maken op zorg dan de veteraan, die immers soms zijn leven en gezondheid waagde in dienst van de staat? Met name de Veteranenombudsman, de vakbonden en letselschadeadvo- caten houden die overheid bij de ‘eindeloze’ les. Veteranenombudsman Reinier van Zutphen behandelde de afgelopen jaren honderden klachten en maakte zich boos over de stroperig-bureaucratische afhandeling. Eerder dit jaar schreef hij aan de Tweede Kamer: ‘De bijzondere zorgplicht voor veteranen is niet een juridisch begrip dat eng moet worden uitgelegd of moet worden begrensd door de met de Veteranenwet beoogde reikwijdte in te kaderen.’ Militaire vakbonden zoals de Algemene Federatie van Militair en Burger Personeel (AFMP) wijzen op de vele tientallen veteranen die in opvanghuizen of op straat terechtkomen. In de woorden van AFMP-voorzitter Anne-Marie Snels: ‘Alle veteranen hebben recht op de allerbeste zorg.’ Ombudsman en vakbonden benadrukken dat juist trauma’s kunnen resulteren in zorgmijding. Anders geformuleerd: hebben veteranen een haalplicht of heeft de overheid een grenzeloze brengplicht? (Dat laatste desnoods ook proactief: helpen bij de aanvraag van een uitkering of bij het zoeken naar een baan bijvoorbeeld.) Natuurlijk, uitein- delijk draait alles om de uitvoering


en het geld. Onvermijdelijk loopt de overheid tegen grenzen aan – en dan zijn we terug bij minister Koolmees: de overheid kán niet alles oplossen. Voor Defensie verscheen het spookbeeld van rupsje-nooit-ge- noeg. Minister Jeanine Hennis zag in 2016 een golf aan schadeclaims van veteranen op zich afkomen: ‘Maar als dit, met de hoeveelheid van uitspraken en gevolgen daarvan, een nog grotere belasting wordt dan het al is, zie ik niet waar ik het geld vandaan moet halen.’ Volgens Hennis kwam dan zelfs de Defensiebegroting in gevaar. Minister Ank Bijleveld erkende onlangs dat het niet met alle veteranen even goed gaat. Maar ook dat er grenzen zijn: ‘Ik onderschrijf de bijzondere zorgplicht, maar daarvoor moeten [bijvoorbeeld dakloze] veteranen wel in beeld willen zijn. Daar heeft de veteraan zelf ook een verantwoorde- lijkheid in.’ De Veteranenombudsman sprak met twee functionarissen van de Defensieafdeling die claims afhandelt. Deze functionarissen zeiden onder meer dat veteranen ‘regelmatig zelf lang wachten met het overleggen van informatie of onrealistisch hoge verwachtingen hebben van de vergoe- ding.’ Ook zouden hun intenties niet altijd zuiver zijn.


‘Alle veteranen hebben recht op de allerbeste zorg’


Eindeloze plicht En zo manoeuvreren alle spelers op het slappe koord tussen halen en brengen van zorg. De mooie tijden van een gulle verzorgingsstaat zijn voorbij. De staat is niet meer ons aller verzekeringspolis. Met de meeste veteranen gaat het goed. Maar bij de verdere ontwikkeling van het vetera- nenbeleid en het veteranengevoel zal veel afhangen van de vraag hoe de overheid de zorgplicht blijft invullen. Voor Defensie is dit een ongelooflijk lastig dilemma: een bijzondere zorg- plicht toegepast op een bijzondere categorie zorggebruikers. Inderdaad, in principe een ‘eindeloze’ plicht.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100