Ooggetuige
55
Fotograaf en veteraan Jurgen Huiskes wil met zijn beelden mensen wakker schudden. 25 jaar na zijn missie keerde hij in het najaar van 2018 terug en was verbijsterd. ‘Ik wil dat mensen zien dat het nog steeds niet goed gaat in Bosnië.’
Tekst Barry Hofstede Fotografi e Milan Vermeulen I
lende geneeskundige opleiding in Hilversum. Daar leert hij oorlogstrau- ma’s te herkennen en behandelen.
‘Ik hoorde over een groep mensen die op de vuilnisbelt van Busovača leeft, waar de compagnie haar vuilnis dumpt. Direct was mijn interesse gewekt. Zij leefden daar van ons afval. Daar moest ik zijn met mijn camera, en de foto’s die ik maakte, vormden eigenlijk mijn eerste fotoreportage. Mijn gevoel van machteloosheid werd hierdoor iets minder. Ik kon laten zien dat er nog meer gebeurt, buiten dat wat het nieuws haalt. Dit menselijke verhaal is er een van de vele en heeft me wakker geschud.’ De oorlog in voormalig Joegoslavië woedt al geruime tijd als Jurgen Huiskes in de winter van 1993 moet opkomen voor zijn nummer. ‘Ik was nieuwsgierig of ik tijdens mijn dienst- tijd wat kon met mijn hbo-V-diploma, of ik mezelf nuttig kon maken als ik uitgezonden zou worden.’ En dat is mogelijk: hij kan als verpleegkundige op missie. Na de basisopleiding volgt hij nog twee maanden een aanvul-
Donkere kamer In Busovača runt hij de ziekenboeg. Het kamp verlaat hij slechts een paar keer per maand. ‘Met een konvooi van ambulances, onder begeleiding van Engelse Warrior-tanks, bezochten we plekken waar we gewonde Bosniakken, Bosnische Kroaten en Serviërs aantroffen. Wij laadden ze dan in en brachten ze naar een helikopterveld voor verder vervoer. Dat was wel heel spannend, omdat je dan echt met de lokale mensen en met zwaargewonden achterin door oorlogsgebied reed.’ Maar naast het begeleiden van deze konvooien verveelt Huiskes zich vaak in het kamp. ‘Ik voelde me opgesloten en machteloos tussen alle ellende. Ik wilde veel meer betrokken zijn en ik was bovendien erg nieuwsgierig. Mijn geluk was dat de persvoorlichter in hetzelfde stafkamp zat. We raakten aan de praat en toen ik hem vertelde dat mijn hobby fotografie is en ik thuis een eigen doka op zolder had, liet hij me de doka in het kamp zien. Deze werd niet gebruikt, omdat hij niet wist hoe het werkte. Nu had ik ’s avonds iets om handen. Ik kreeg een goeie camera met flitser en toen kon ik tenminste mijn ei kwijt.’ Dat is het moment dat Huiskes zijn eerste fotoreportage maakt. Maar ondanks zijn bijbaan duren de zes maanden erg lang en Huiskes is blij als hij in maart 1994 naar huis kan.
Harde uitspraken Na een periode van omzwervingen en weer wennen aan het aangeharkte Nederland wordt hij in 1996 aange- nomen op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, studierichting Fotografie. In 2000 studeert hij af en vanaf die tijd is Huiskes vaak in het buitenland te vinden. ‘Daar maakte ik voornamelijk indringende fotoreportages en portretseries rondom sociaal-maat- schappelijke thema’s, zoals het Oekraïne-referendum, psychische stoornissen en de recente migranten- crisis. Ik ben geen moralist, ik wil alleen laten zien dat het over mensen gaat. In de berichtgeving zijn het nummers, statistieken. Ze worden ontmenselijkt in de termen waarin er over ze wordt gesproken.’ Het valt Huiskes op dat de emotie vaak weg is: ‘Als die verdwenen is, dan kun je makkelijk harde uit- spraken doen. Hier in Nederland is het de dik-voor-mekaarshow en blijkbaar brengt dat met zich mee dat mensen zich niet meer kunnen verplaatsen
OV Jurgen Huiskes ER
Jurgen (47) is van september 1993 tot maart 1994 uitgezonden naar Busovac
ˇa, centraal Bosnië, als
geneeskundige bij de staf van de A-Cie van het 1ste NL/BE VN Transportbataljon. Tijdens zijn uitzending maakt hij fotoseries van de lokale bevolking. Na een studie fotografi e aan de Ko- ninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag werkt hij onder andere voor NRC Handels- blad, Volkskrant magazine, Onze Wereld, en is zijn werk in diverse galeries te zien.
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
