32
‘Ik wilde het liefste direct naar huis’
maakten heftige dingen mee. Dat maakte een plotselinge overgang naar ‘thuis’ te groot. Bij de ontwikkeling van het programma werd ook gekeken naar andere landen. De Amerikanen werden na hun inzet bij de invasie in Grenada naar Puerto Rico gestuurd om daar eerst de bloemetjes buiten te zetten. De Engelse militairen werden vanaf The Falklands per schip naar huis gevaren in plaats van terugge- vlogen, langs verschillende havens. Zo gunde de legerleiding hen wat tijd om stoom af te blazen voordat ze thuis weer over de drempel stapten.
In de regio, out of area Het terugkeerprogramma dat het Korps Mariniers in die jaren ontwik- kelde, was eigenlijk het begin van de adaptatie zoals die eigenlijk nu nog steeds in elkaar zit: in de regio, out of area. De eerste eenheid terugkerende mariniers mocht een dag op eigen kosten zwemmen bij Tropicana in Rotterdam. Daarvoor kregen ze dan één dag vrij. Gaandeweg werden de locaties prettiger. Was het eerst op een landingsbaan in een bloedhete boogtent, later werden het goede hotels en vakantieparken. Ook kwam men erachter dat het verstandig was de adaptatie niet te dicht bij huis te doen. Tijdens de UNMEE-missie in Eritrea werd er een proef gedaan met een adaptatie in België, maar dat beviel slecht. Zodra het thuisfront te weten kwam dat hun geliefden daar zaten, sprongen ze in de auto en klommen de mariniers over het hek om ze te begroeten.
Xxxxx
Stefan Akkermans (33) ging in 2007 op uitzending naar Afghanistan, waar hij vijf maanden op Kandahar Airfield werkte binnen de logistieke brigade. Als afsluiting van zijn missie zou hij vier dagen gaan ‘adapteren’ op Kreta. ‘Dat liep uiteindelijk anders. Het Hercules- transportvliegtuig waarmee we zouden vliegen, moest opeens gebruikt worden voor het vervoer van een omgekomen collega. Vervolgens duurde het een aantal dagen voordat er eindelijk een vlucht was geregeld. Tegen die tijd wilde ik het liefste direct naar huis. We kwamen om vijf uur ’s ochtends aan op Kreta en kregen meteen een blikje bier uitgereikt. Dat deed wel zijn werk, want je heb vijf maanden lang geen druppel alcohol gedronken. ’s Ochtends werden we verwacht voor een groepsgesprek, geleid door een aantal medewerkers van de MGGZ. ‘Ben je in het gebied geweest?’, vroeg ik aan de naar mijn mening onervaren medewerkster. Dat was niet zo en daarna ben ik opgestaan en heb het gesprek verlaten. Ik kan niet in tien minuten vertellen wat ik in vijf maanden heb meegemaakt. Volgens mij dekt Defensie zich hiermee in. Als je dan later psychische problemen krijgt, kunnen ze in ieder geval zeggen dat je toen een gesprek hebt gehad. Op zich zie ik de waarde wel van een adaptatie. Je loopt bijvoorbeeld voor het eerst weer in je burgerkloffie. Daar moet je ook weer aan wennen. Maar organiseer het dan alstublieft goed, geef mensen voldoende tijd. Ik heb uiteindelijk nog niet eens 24 uur op Kreta gezeten. Dwing mensen ook niet om naar een groepsgesprek te gaan.’
Groepsgesprek Ook het groepsgesprek onder leiding van een geestelijk verzorger of maat- schappelijk werker was bij de marine al snel onderdeel van het adaptatie- programma. De landmacht en lucht- macht gingen hier anders mee om. Zij geloofden niet zo in groepsgesprekken en stuurden een psycholoog naar het
missiegebied om aan het einde van de uitzending een individueel gesprek te voeren met de militair. Dit gesprek leek op een psychologische screening. In 2017 koos Defensie ervoor om de methode van de marine te gaan toepassen op de hele krijgsmacht: twee tot drie dagen in een hotel of resort en een verplicht groepsgesprek om reacties te normaliseren en voor- lichting te geven over ‘hoe in te voegen na de uitzending’. Hiervoor werd een gestructureerd gespreksmodel opgesteld en werden bijna zeshonderd gespreksleiders getraind. Ook het doel van de adaptatie verschoof. Was het in eerste instantie veel meer gericht op hulpverlening, het voorkomen van problemen, tegenwoordig is het puur bedoeld als overgang naar thuis.
Biertje! Een vast element in het adaptatie- programma is het uitreiken van het eerste biertje. Daar blijft het vaak niet bij. In 2007 kwam Defensie in opspraak toen de media schreven over militairen die te veel dronken en zich
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
