18
‘ Het morele gevoel van militairen blijkt soms veel verfijnder dan de richtlijnen’
Moraliteit in Uruzgan?
De Nederlandse inzet in Uruzgan moest ‘the hearts and minds of the people’ winnen. Maar de militairen werden met veel geweld geconfronteerd. Jan Peter van Bruggen doet vanuit de NLDA een promotieonderzoek naar de morele aspecten van deze missie.
Tekst Johan Kroes Fotografi e Jan Peter van Bruggen
Wat was de aanleiding voor uw onderzoek? Militairen kunnen, in juridische zin, steeds vaker persoonlijk verantwoorde- lijk worden gesteld voor hun optreden. De militairen van nu worden niet meer als ‘kuddedieren’ gezien. Het idee is dat zij, meer dan vroeger, zelfstandige keuzes kunnen maken en daar ook op afgerekend worden. Is dat ook echt zo? Maken ze in het missiegebied echt ei- gen keuzes? Ontstaat er spanning door hun gevoel voor wat juist is? Die vragen probeer ik te beantwoorden.
Wat is uw persoonlijke motivatie? Al heel lang ben ik bijzonder geïnte- resseerd in de persoonlijke kant van het militaire optreden. Daar ligt ook de kern van mijn werk als geestelijk verzorger. Van dichtbij heb ik meege- maakt dat militairen heel ver gaan in het uitvoeren van hun opdracht. Ze
zijn zelfs bereid hun leven te geven. Waarom gaan ze zover? Dat is een vraag die mij intrigeert. Ik zie ook dat de politiek zich daar niet altijd bewust van is. De politieke motivatie voor de missie kan schuiven in de loop van de tijd, maar militairen kunnen niet schuiven. Zij moeten gewoon uitvoeren. Zij ervaren wat de missie echt inhoudt, en zij moeten met die realiteit hun leven lang verder. Ik vind het belangrijk dat hier aandacht voor is én blijft.
Waarom onderzoekt u specifiek de missie in Uruzgan? Uiteraard omdat ik er zelf bij ben geweest. Maar ook omdat dit een unieke uitzending was waarin veel geweld is uitgeoefend en ondergaan. Tegelijk was het een missie met een hoog moreel karakter. We wilden Afghanistan opbouwen, mensen helpen die al zo veel geleden hadden. Dat kwam bijvoorbeeld tot uiting in het uitvoeren van sociale patrouilles om contact met de bevolking te maken. ‘Smile and wave’ was daarbij
Met sociale patrouilles maakten de militairen contact met de bevolking. ‘Smile and wave’ was daarbij de leus.
de leus. Je ging op patrouille met het wapen over de schouder, de helm aan de koppel. Maar ik heb het zelf meegemaakt dat diezelfde bevolking je vervloekte, stenen naar je gooide, of dat je te maken kreeg met een IED- aanslag. In dat spanningsveld moesten de Nederlandse militairen voortdurend keuzes maken. Hoe gingen ze hiermee om? In hoeverre konden ze ook keuzes maken? Daar kijk ik naar in mijn onderzoek.
U heeft inmiddels 25 diepte- interviews gehouden met Uruzganveteranen met gevechts- ervaring. Hoe was dat om te doen? Ik denk dat mijn onderzoek een bij- zonder beeld geeft van de praktijk van moreel gezien heel complexe situaties! Tijdens de interviews ben ik diep ge- raakt door de intensiteit waarmee deze veteranen tien jaar na dato vertellen over hun inzet. Tijdens de gesprekken was het net alsof we weer in het uit- zendgebied waren. Ik krijg weleens de vraag of ik niet te laat ben met deze interviews, maar het tegenovergestelde is waar. De ervaringen kwamen tot in de kleine details naar boven, met
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
