e jachtschilder is verantwoor- delijk voor de fi nishing touch, mede de blikvanger van de Nederlandse kwaliteitsjachten. Toch lijkt er op dat het vak van jachtschilder niet serieus genomen wordt. Reguliere vakopleidingen bestaan er nauwelijks in Nederland en experts geven niet hoog op van de vakbekwaamheid en kennis van sommige professionele jachtschilders.
D
Het Koning Willem I College in Den Bosch heeft een tweejarige opleiding tot ‘vak- kracht jachtschilder’ en de Stichting ROC.nl in Enschede noemt twee oplei- dingen.De meeste reguliere maritieme opleidingen kennen weliswaar geen vakop- leiding voor jachtschilders, maar er wordt wel aandacht besteed aan verf en verfsyste- men. Zo wordt in de opleiding Scheeps- en jachtbouwkunde van het Scheepvaart en Transport College in Rotterdam binnen het lesprogramma over alle leerjaren heen wel aandacht besteed aan dit onderwerp. In de stageperioden van twee maal een half jaar wordt ervaring opgedaan met verf en verfsystemen. Maar ook het STC heeft geen opleiding puur gericht op het beroep jachtschilder.
De VOM, de Vereniging voor Oppervlak- tetechnieken van Materialen, heeft goede opleidingstrajecten voor het behandelen van metalen, poedercoaten en lakken. Een specifi eke opleiding voor jachtschilder kent de VOM echter niet. Via Schilder^sCOOL steunt de FOSAG, de Koninklijke onder- nemersorganisatie voor de schilders-, onderhouds-, metaalconserverings- en glasbranche, het werkend leren schilderen. De FOSAG is nauw betrokken bij de in- standhouding van de drie schildersvak mts- en in Utrecht (Nimeto), Boxtel (St Lucas) en Zwolle (Cibap) en de hbo-opleidingen in
Enschede - Deventer en Eindhoven en het bevorderen van het schildersvakonderwijs in het vmbo. De traditionele schildersklas- sen behoren bijna tot het verleden. De FOSAG is ook betrokken bij Savantis, één van de zeventien kenniscentra beroepson- derwijs bedrijfsleven, dat als vakcentrum opleiding tot ‘vakkracht industrieel lakver- werker’ of ‘gezel schilder’ aan biedt. (Zie ook www.opleidingenwerk.nl )
Jachtschilder is een specialisme Er zijn opleidingsmogelijkheden in de schil- dersbranche. Het echte vakspecialisme ‘jachtschilder’ komt echter niet goed ‘uit de verf’. Een vakkracht ‘industrieel lakverwer- ker’ is nog geen jachtschilder, want, zoals een werf het verwoordt: “Niemand – buiten de werven - weet wat er allemaal aan een jacht moet gebeuren.” Jachtschilder is een specialisme, niet iets wat je er even bij doet. Professionele jachtschilders dienen goed op de hoogte te zijn van de meest moderne werkmethodes, verfsystemen en de applicatiemethoden. Maar er moet wel gelegenheid zijn de kennis en kunde te verwerven.
Zoals ook bij veel andere beroepen het geval is, zal de praktijk de leermeester moeten zijn. De kans bestaat daarbij dat eenzijdige ervaring wordt op gedaan, zonder achtergrond van en kennis over de materialen. Nieuwe producten en technie- ken worden dan niet toegepast, terwijl deze soms aanzienlijk betere resultaten kunnen geven. De opleidingen voor jachtschilder zijn feitelijk enkel de praktijkopleidingen die particuliere bedrijven geven aan jonge mensen. Zo geeft Marten Yacht Painting Advice & Inspection, Mypai van jachtpain- tingexpert Marten Heetebrij trainingen en heeft het bedrijf een beknopte opleiding ‘jacht schilderen’.
Interne praktijkopleidingen
Grote jachtschildersbedrijven als Klaver Yachtpainting verzorgen goede interne praktijkopleidingen. Deze bedrijven laten jonge mensen die het vak willen leren meewerken naast voorlieden en daarnaast krijgen deze jonge mensen theoretisch onderricht. Ook grote werven als Linssen Yachting vinden het recruteren van nieuw goed opgeleid jachtschilderpersoneel bijzonder moeilijk.
Over het algemeen komt nieuw personeel van een reguliere mbo-opleiding. Het ‘sublieme vakmanschap’ van plamuren, schuren, spuiten, retoucheren, spotrepair voor revisieboten doet Linssen volledig met interne opleidingen. “Simpel gezegd komt het erop neer dat de kennis, net als vroeger, wordt overgedragen van de een op de ander. Het is nog net niet letterlijk van vader op zoon, maar zo komt het wel over.” Het verfbestek is heel uitgebreid opgezet en dient als leidraad voor alle werkzaam- heden. Bovendien kan Linssen natuur- lijk op vele jaren ervaring teruggrijpen. Daarnaast maken zij alle hulpmiddelen zoals spatels en speciale plamuurmessen (hakmessen) zelf precies op maat in de verschillende rondingen en vormen van de jachten.
Dat het nogal eens schort aan de vakbe- kwaamheid van professionele jachtschil- dersbedrijven, moge blijken uit het feit dat zo’n twintig ‘yachtpaint’ experts en adviseurs in Nederland hun brood verdie- nen met het adviseren, keuren en vooral arbitreren van jachtschilderwerk. Bij opleve- ring of enige tijd na het in de vaart brengen van jachten komt het namelijk niet zelden voor dat er meningsverschillen ontstaan over het esthetische eindresultaat of de technische kwaliteit van het schilderwerk.