Tekst: Michel van Dijk - Illustratie: Shutterstock


‘Maak veiligheid onderdeel van de zorg’


Digitale weerbaarheid staat hoog op de politieke agenda. Hoe is dat bij


eerstelijnszorgorganisaties? Zijn zij digitaal voldoende weerbaar? Arjen Vos, adviseur Digitalisering en Informatiebeleid bij InEen, en Ilse Moes, business consultant bij Z-CERT, expertisecentrum voor cybersecurity in de zorg, zien risico’s én kansen.


V 10 - MAART 2026


ertrouwen, dát is de basis voor digitale weerbaarheid. Vertrouwen dat data veilig zijn, dat ze beschik- baar zijn, dat ze niet afkomstig zijn van mensen die kwaad in de zin


hebben. Voor Ilse Moes is informatiebeveiliging daarom cruciaal om digitaliseringsprojecten in de eerstelijnszorg landelijk vorm te geven. “Als patiënten en zorgverleners er niet op kunnen ver- trouwen dat gegevens altijd veilig en beschikbaar zijn, dan komen digitale processen die nodig zijn voor de continuïteit van zorg niet van de grond. Vandaar dé drie kernwoorden bij informatie- beveiliging: vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid. Zijn alle data vertrouwelijk, kloppen ze, zijn ze altijd beschikbaar?”


Dreigingsbeeld Digitale weerbaarheid, voor Moes betekent dat het vermogen van organisaties om digitale dreigingen te voorkomen, ze te weerstaan én om ervan te herstellen. Digitale weerbaarheid staat steeds nadrukkelijker op de agenda van praktijkhouders, huisartsenspoedposten en regionale huisartsen- organisaties, constateert ze. “Logisch, gezien het toenemend aantal digitale dreigingen.”


Om de digitale weerbaarheid in de gezondheids- zorg te monitoren, maakt Z-CERT, expertisecentrum voor cybersecurity in de zorg, een jaarlijks dreigings- beeld voor alle eerste- en tweedelijns zorgorgani- saties. “We analyseren welke dreigingen er op de zorg afkomen. En we onderzoeken de meldingen die we ontvangen vanuit zorgorganisaties. Daardoor weten we dat phishing en ransomware, gijzelsoftware waarmee hackers data tegen losgeld kunnen ‘gijzelen’, momenteel de grootste cyber- dreigingen zijn voor eerstelijnsorganisaties.”


“Je kunt als kleine praktijkhouder dan denken: waarom zou iemand een praktijk als de mijne hacken,” vult Arjen Vos aan, “maar dan vergis je je. Hackers maken geen onderscheid tussen grote of kleine organisaties. Ze kijken vooral naar digitale kwetsbaarheden. Als jouw praktijk digitaal kwets- baar is, dan ben je een target. Wees je daarvan bewust. Net zoals je je ervan bewust moet zijn dat je niet op ieder linkje in je mailbox moet klikken. Dat kán een phishing-linkje zijn.”


Meterkast Digitale weerbaarheid gaat niet alleen over grote bedreigingen, wees je ook bewust van kleine dingen, vervolgt Vos. “Zit de meterkast met daarin het modem op slot? Iemand die boos is, kan de stekker eruit trekken, en dan valt het hele digitale netwerk uit. En laat je wachtwoord niet op het geeltje van je beeldscherm zitten aan de balie van de huisartsen- praktijk. Mensen kunnen meekijken.”


Onvoldoende digitale weerbaarheid heeft conse- quenties voor de continuïteit van zorg, stellen beiden. Moes: “Stel, je wordt als huisartsenpraktijk gehackt en je kunt niet meer bij je patiëntgegevens. Dat heeft consequenties voor jouw zorgprocessen.” Vos: “Bovendien is het vervelend voor de huisartsen-


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32