54
eerste klas Timo Smeehuijzen (21) zijn ter plekke overleden. ‘Ik had in Irak ook al meegemaakt dat een jongen van ons, een Nederlandse militair, overleed. Dat was ook heftig, maar nu kwam het in alle opzichten zoveel dichterbij. Ik zag het gebeuren en Timo, net als ik Amsterdammer, was een maat. Er gingen zoveel dingen door me heen.’ Schalk loopt een naast z’n post gele- gen tent in en weet dat hij zich moet herpakken.
Eregroet ‘Ik heb vaak over dat moment na- gedacht. Alsof je in een droom, een vacuüm stapt. Het enige dat mij bijstaat zijn de kleuren, het geel van het stof, de foto’s van blote meiden in die groene tent. Ik besefte dat ik mijn emoties moest verdringen. Ik had acht jongens onder me. Ik kon daar niet als sergeant een beetje gaan zitten janken. Dat is makkelijk gezegd, maar het was het moment dat het er echt op aankwam. Ik moest me druk maken over de groep, een patrouille voorbereiden. Waar gaan we heen? Wat voor info willen we? Met wie gaan we praten? Maar alles dat je wilt is wraak. Er moet iemand dood- gaan. Iemand van mij is dood, nu moet iemand anders dood. Gevoelens waar- van ik dacht die kan ik niet laten zien aan de jongens. Natuurlijk, ik was de baas dus ik had naar het dorp kunnen gaan, deuren intrappen en mensen doodschieten, maar dat is niet waar- voor je daar bent. Het is alsof iemand je in je gezicht slaat en je die daarna een kopje koffi e moet aanbieden. Vriendelijk blijven, professioneel. Ik heb een bakkie gedronken, een peukie gerookt en ben die tent uitgestapt. Daar stond ik en het drong tot me door: Fuck! Dit ben ik. Dit is m’n werk. Ik moet hier zo mee omgaan. Ik werd in vijf seconden volwassen.’
Schalk roept z’n mannen bij elkaar en stelt ze op de hoogte. Ze verdwijnen kortstondig en vissen hun minst stoffi ge kloffi e uit hun rugtas. Niet veel later staan ze dicht bij elkaar in de laatste strepen zon van de dag, die refl ecteren op omliggende rotswanden. Over hun vooruitgeschoven post, een bergplateau in niemandsland, strijkt het licht zacht over rauw Afghaans landschap beneden hen. Gebogen hoofden, lange schadu- wen. Een eregroet. Twee volle minuten zwijgen ze. Bijna volmaakte stilte, slechts onderbroken door het geluid van de wapperende driekleur. Halfstok.
Benauwde momenten De realiteit gunt de rouwenden maar weinig rust weet Schalk nog: ‘Omdat we radioverkeer van – laten we ze tali- ban noemen – onderschepten, wisten we dat er iets aan zat te komen, dat die zelfmoordaanslag het begin was van iets groters. Onze tolken vertaalden in de nacht berichten over 1200 man die onze kant opkwamen. Dan denk je ‘oh shit’! Want we zaten daar met een man of dertig. Iedereen was in ieder geval meteen wakker. Misschien maar goed ook want de Slag om Chora was begon- nen. Niet dat we dat doorhadden, voor ons werd het gewoon druk.’ Ze worden vaker met 107 mm-raketten bestookt dan in de periode daarvoor. Politieposten van het ANA, het Afghaanse Nationale Leger, vallen ten prooi aan de vijand en worden later heroverd. Forward Operating Base de White Compound, vijf kilometer ver- derop in de Baluchivallei, doorstaat een zware aanval met RPG’s (draagbare antitankwapens) en het Poentjak- peloton belandt dagelijks in klein kaliber vuurgevechten. Het levert de volgende anekdote op. ‘We hebben tijdens een patrouille bui- ten een plek ingericht om te overnach- ten. Een maat en ik zitten op post voor ons uit te kijken. Klaarlichte dag nog. Voor ons springt op minder dan hon- derd meter een kerel uit de bosjes. Hij leegt z’n AK-magazijn in onze richting
‘Ineens is het stil
en ben je honderd procent scherp’
en rent weg. Het enige dat wij deden was kijken, allebei bevroren. Alles wat ’ie schoot was mis. Gelukkig, want onze reactie was niet erg professioneel. Voor hetzelfde geld was ik daar met m’n mond open, starend, doodgegaan.’ FOB Poentjak wordt dan bijna de klok rond beschoten. Niet bijster gevaarlijk volgens Schalk en vooral bedoeld om het hem en zijn collega’s zo oncomfor- tabel mogelijk te maken. Toch beleven de mannen in die periode wel degelijk benauwde momenten.
Baseline ‘We deden een ‘move to contact’. Op pad om te kijken vanaf waar ze ons zouden gaan beschieten. We zijn midden in het dorp als de man op de wachttoren op Poentjak doorgeeft dat hij veel vijanden met RPG’s ziet. Dat betekent gevaar. Ze kunnen er goed mee overweg en door een goedgericht schot kun je makkelijk twee man verliezen. Onze weg terug, de heuvel op, is onbeveiligd. Je wilt omhoog maar alles is zwaar. Het gaat langzaam. Je
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
