Wat is dat nou?
Een ulcus op de tongrand
Y Wat zie ik? Tijdens een regulier tandheelkundig controle- bezoek meldt een zeventigjarige patiënte dat zij sinds enkele weken een pijnlijke afwijking ervaart op de linker tongrand. Deze plek is ontstaan enkele weken nadat een grote amal- gaamrestauratie in de 37 is afgebroken. Zij is bekend met hypertensie en diabetes mellitus type II en gebruikt hiervoor hydrochloortiazi- de, metoprolol en metformine. Bij intraoraal onderzoek wordt op de linker tongrand een min of meer scherp begrensd, langwerpig ul- cus met een doorsnede van ongeveer vijftien millimeter gezien. Het oppervlak van dit ulcus is bedekt met een gelig beslag en wordt rond- om op de meeste plaatsen omringd door een iets verheven witte rand. Het ulcus voelt bij palpatie soepel aan en heeft een nauwe rela- tie met de scherpe linguale knobbel van de 37. Verder zijn er geen afwijkingen van het mondslijmvlies.
Y Wat is het? Omdat het ulcus een nauwe relatie heeft met de afgebroken amalgaamrestauratie in de 37 ligt het voor de hand dat het hier om een
traumatisch ulcus gaat. Traumatische ulcera kunnen worden veroorzaakt door mecha- nisch, thermisch, elektrisch of chemisch letsel. Mechanisch letsel komt het meest voor, waar- bij als oorzaak kan worden gedacht aan een bijtwond van het wangslijmvlies, de tongrand of de onderlip, beschadiging door een scherpe rand van een gebitselement of door een te lange rand van een gebitsprothese. Een trau- matisch ulcus wordt klinisch gekenmerkt door een scherp begrensd, erythemateus ulcus waarbij het oppervlak soms bedekt is met een gelig beslag. Bij palpatie voelt het ulcus soepel aan. Wanneer bij palpatie sprake is van ind- uratie moet worden gedacht aan een kwaad- aardig ulcus, bijvoorbeeld door een plaveisel- celcarcinoom. Meestal wordt een traumatisch ulcus met een mechanische oorzaak omgeven door een dunne homogeen witte verandering, die bij histopathologisch onderzoek berust op hyperkeratose. Na eliminatie van de vermoe- delijke oorzaak, in dit geval het gladslijpen van de scherpe linguale knobbel of het verwijde- ren van het gebitselement, dient het ulcus binnen twee weken te genezen.
Y Wat doe ik? Omdat niet volledig uitgesloten kan worden dat het ulcus berust op een plaveiselcelcarci- noom wordt verwijdering van de 37 afgera- den. Theoretisch gezien bestaat immers de mogelijkheid van versleping van tumorcellen naar de extractiealveole. In eerste instantie is het gladslijpen van de scherpe linguale knob- bel van de 37 daarom verstandiger. Mocht het ulcus na twee weken verdwenen zijn dan kan in tweede instantie alsnog de 37 worden ver- wijderd. Mocht het ulcus na deze periode niet verdwenen zijn dan verwijst u de patiënt naar een mka-chirurg voor nader onderzoek. Z
Literatuur van der Meij EH, de Visscher JGAM. Ulceraties van het mondslijmvlies. Ned Tijdschr Tandheelkd. 2023;130(5):243-247.
Dr. Erik van der Meij bespreekt in deze rubriek afwijkingen in en rond de mond. De nadruk ligt op het herkennen van de afwijking en het zo nodig behandelen ervan, of waar zinvol, verwijzing naar meestal de mka-chirurg.
APRIL 2026 NT DENTZ 41
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68
