Reservoirmodellen van de betreffende sector van het olieveld (zie andere afbeelding) waarin de permeabiliteit zichtbaar is gemaakt vóór history matching.
Dezelfde reservoirmodellen ná history matching. De gemarkeerde gebieden laten zien dat - ondanks de verschillende startscenario’s - het ‘history matching ge- drag’ van de verschillende scenario’s consistent is. Deze consistente, niet-fysische updates suggereren dat die delen van het model nader geanalyseerd moeten worden.
worden al toegepast bij een aantal olievelden Oman, en offshore Nigeria
diep of onderzees boren en/of gecompliceerde samenstelling van de ondergrond. Van den Hoek: “Het is uitermate belangrijk om te weten wanneer je over moet stap- pen op EOR.” VAN KRUIJSDIJK: “Waterfl ooding is in feite slechts een basistechniek. Met EOR-technieken kun je snel- heid en richting van ondergrondse vloeistofstromen sturen door deze visceuzer (stroperiger) te maken. Volgende EOR-fase is het met polymeren, ‘zeep’ of additieven ‘uit het bassin wassen’ van olie. Die additieven zijn erg duur. Met de recente innovaties, de winst uit betere en meer gerichte injectieme- thoden, zijn ook in EOR-processen minder putten nodig.” ‘VEELBELOVEND’ ZIJN ook de ont- wikkelingen in optic fi bres. Opti- sche vezels van glas of kunststof kunnen licht geleiden, waardoor ze informatie snel en betrouwbaar kunnen vergaren en over grote afstanden transporteren. Van Kruijs- dijk: “Die gaan voor enorme winst aan informatie zorgen.” “WE KUNNEN hiermee bijvoor- beeld beter temperatuurverschil- len meten dan met de huidige technologie, en langs de gehele vezellengte. De optische vezels bevinden zich in het reservoir zelf en hebben een veel hogere
resolutie dan seismische golfmetin- gen, die door kilometers gesteente reizen voor ze het reservoir ‘zien’. Fibres zullen méér en goedkopere putmetingen mogelijk maken.” Dataverzamelingen uit fi bertoepas- singen worden al getest, om ze later te integreren in de modellen en concepten. ZO BEZIEN WACHT de innovatie- en R&D-afdelingen binnen Shell en TU Delft een mooie toekomst. Van den Hoek: “Terwijl de reservoirs steeds gecompliceerder worden en de easy oil opraakt, krijgen ingenieurs dankzij geautomatiseerde proces- sen als ‘assisted history-match’ meer grip op het beheer van olie- en gasreservoirs.” VAN KRUIJSDIJK: “Uiteindelijk blijkt de meet-en-regelaanpak perfect te passen bij ons probleem - de onzekerheid over de toestand van de ondergrond. Vergelijk het met een kind dat over een hobbel- paadje fi etst. Het stuurt mee, wéét welke reactie nodig is om de fi ets niet om te laten kieperen door die grote hobbel daar!” n
Dit is het eerste verhaal in een serie over technologieontwikke- ling waarbij Shell samenwerkt met derden.
Optische vezels van glas of kunststof kunnen licht geleiden, waardoor ze informatie snel en betrouwbaar kunnen vergaren en over grote afstanden transporteren