991 | WEEK 24-25 15 JUNI 2022


45 Maas binnenvaartmuseum belichaamt de ziel van het scheepvaartdorp Maasbracht


van educatieve activiteiten voor jong en oud. Het beleid is er tevens op gericht om de pre- sentatie in toenemende mate te ondersteu- nen met moderne technologische hulpmidde- len. Daarnaast wordt er ook een maandelijkse soos georganiseerd.


Afgelopen coronajaren was het Maas Binnenvaartmuseum weliswaar grotendeels gesloten, maar heeſt men bepaald niet stilge- zeten. Zo werd er een professionaliseringsslag doorgevoerd, waardoor de museale collectie met een aangepast routing door het voorma- lige bankgebouw – met een liſt aangepast voor mensen in een rolstoel – beter tot haar recht kwam. Dat heeſt onder meer geleid tot de op- name in het officiële museumregister.


MAASBRACHT Het Maas Binnenvaartmuseum aan de Havenkade van Maasbracht is zo’n beetje de schatkamer van het rijke lokale scheepvaartverleden. Hier bevinden zich tal- loze zaken die herinneren aan de geschiede- nis van de schippersbeurs en het heden en verleden van de binnenvaart over de druk- ke Maasroute. Als grootste binnenhaven van Nederland durſt Maasbracht zichzelf ‘het cen- trum van de binnenvaart’ te noemen.


Eén van de pronkstukken in de collectie is een maquette van het ‘schepenkerkhof’: een oor- logsramp die de binnenvaart trof op 30 sep- tember 1944. Daarbij werden 240 schepen in de haven van Maasbracht met dynamiet door de Duitse vijand tot zinken gebracht. De ge- troffen schippersgezinnen die daardoor op slag geen woning meer hadden, werden in de omliggende dorpen door de bevolking opgenomen.


Het was een uiterst schokkende gebeurte- nis die in de geschiedenis van de binnenvaart zijn weerga niet kent. Maar doordat er zoveel schepen hersteld moesten worden, ontston- den er vanzelf ook veel scheepsreparatiebe- drijven. Dat is in de loop der jaren steeds ver- der uitgebreid en zorgt nog altijd voor veel werkgelegenheid.


Schaalmodellen Daarnaast bevat het door vrijwilligers gerunde thematische streekmuseum vele schaalmo- dellen van schepen die in een grijs verleden de binnenwateren bevoeren. En scheepsattribu- ten zoals ze vroeger gebruikt werden. De hele kelderverdieping is vrijgemaakt om aandacht te schenken aan de zand- en grindwinning, die deze regio tot grote bloei heeſt gebracht.


Aan de wanden hangen vele oude foto’s en documenten. Monitoren kunnen aangezet en bekeken worden.


Voor de zand- en grindwinning waren veel schepen nodig. In de zeventiger, tachtiger ja- ren van vorige eeuw lag de haven met carna- val en op andere feestdagen daardoor tjokvol binnenvaartschepen. Dat gaf veel dorpse ge- zelligheid. En doordat er zo veel schippersge- zinnen in Maasbracht hun thuishaven hadden, floreerde de plaatselijke middenstand en kwa- men er zelfs twee internaten. Tegenwoordig vormen de uitgebaggerde grindgaten prach- tige groenblauwe natuurgebieden en die wor- den vooral voor waterrecreatie gebruikt.


De Drielingsluis bij Maasbracht kent een ver- val van circa 12 meter en heeſt hiermee het grootste verval van Nederland. Vanwege dit grote verval en de gigantische sluisdeuren is het schutten altijd weer een spectaculair ge- zicht. Zeker om de grote binnenvaartschepen te zien manoeuvreren. In de zomer is hier ook veel recreatievaart. Wie op de Drielingsluis gaat staan, heeſt een prachtig uitzicht over de haven en bedrijvigheid.


Laagdrempelig Doel van het Maas Binnenvaartmuseum is om op een voor iedereen toegankelijke, laag- drempelige en educatieve wijze de geschiede- nis en het sociale aspect van de binnenvaart voor Maasbracht (inclusief de zand- en grind- winning langs de Maas in heel Limburg) uit te dragen en te waarborgen voor de toekomst. Dit wordt verwezenlijkt door het verzame- len en beheren van een collectie, het doen van onderzoek, het inrichten van vaste en tij- delijke tentoonstellingen en het organiseren


Blauwe golf De begane grond, waar de basiscollectie ten- toongesteld wordt, is in samenwerking met een museumdeskundige opnieuw ingericht. Op de wanden van het museum wordt aan de hand van herkenbare thema’s het verhaal over de binnenvaart verteld. Denk hierbij aan de Maas, het Julianakanaal, de scheepswer- ven en de ontwikkeling van trekvaart naar duwvaart.


In het hart van het museumgebouw is een zo- genoemde blauwe golf gerealiseerd, waar- langs diverse scheepsmodellen en -attributen zijn geplaatst. Deze golf ‘dwingt’ de bezoeker automatisch tot een logische looprichting, waardoor er meer samenhang ontstaat tussen de diverse collectie-items en thema’s. De bui- tenruimte achter het museumpand is omge- toverd tot technische ruimte. Daarnaast is er een tweetal opslagdepots gerealiseerd, waar- door men niet meer alles tegelijkertijd hoeſt te exposeren.


Buitenexpositie Behalve de interne museumindeling werd ook de buitenexpositie aangepakt. In de haven voor de deur van het themamuseum liggen immers de rondvaartboten De Gouverneur van Limburg en tjalk Nooit Volmaakt – het oudste schip van de provincie – afgemeerd. Op de kade staat nu het voormalig aandrijf- werk van sluis Linne opgesteld, alsmede een replica van een binnenvaart-stuurhuis. Hier wordt de verbinding tussen het water en de wal gelegd, tussen heden en verleden, en kan er via een nieuwe ‘tijdmachine’ interactief door het heden en verleden van de binnen- vaart worden gereisd. ‘Vaar door de tijd’ heet deze expositie, die de bezoekers eerst vier en uiteindelijk acht tijdperken aanbiedt, zoals de Tweede Wereldoorlog en de wederopbouw.


Maas Binnenvaartmuseum Havenstraat 12 6051 CR Maasbracht


Openingstijden: woensdag, zaterdag en zondag van 14.00 tot 17.00 uur. Tussen 1 april en 1 november open vanaf 13.00 uur.


Gezellig naar de soos


Het is de eerste dinsdag van de maand en dus gaan ze naar de soos. Ver hoeſt het schippersechtpaar niet te lo- pen, want de soos is boven het Maas Binnenvaartmuseum, aan de haven.


IRENE BRUYNINCKX


Eerst wordt er beneden met de vrij- willigers een praatje gemaakt. Boven blijkt het volle bak. Alle stoelen en tafels zijn bezet. Maar dat is niet erg, want er zijn ook statafels en dat vinden ze juist gezelliger.


De ex-schipper en zijn vrouw beginnen met koffie. Het is immers nog vroeg in de middag. De man is al snel in gesprek met een paar collega’s uit de tijd dat hij nog voer. Hoewel ze nu aan de wal wonen, blijſt het water toch trekken. Juist daarom is deze plek boven het museum zo mooi, want je overziet immers de hele haven - van de sluis tot aan Wessem. De schipper ziet een oude bekende varen en het hele clubje kijkt mee naar buiten. Het is de zoon van een van de mannen.


Haast


“Nou, nou. Hij heeſt nogal haast”, wordt er gezegd. “Dat zal ie wel moeten, want het water is aan het vallen en dan krijgt hij problemen met zijn diepgang op de Rijn, want hij moet helemaal naar Straatsburg”, zegt de vader. “Maar goed dat je niet net buiten een peuk aan het ro- ken was, want dan had je je zoon gemist”, wordt er gegrapt.


Er komt weer een blad bier voorbij en ook de hapjes worden niet vergeten. De vrouw ziet een paar bekenden. Met een wijntje erbij wisselen ze nieuwtjes uit. Intussen wordt het steeds voller boven het museum. De schippers vormen nog steeds een hechte gemeenschap en juist daarom is het zo leuk elkaar tijdens de soos te ontmoeten. (Bron: Maas Binnenvaartmuseum)


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48