991 | WEEK 24-25 15 JUNI 2022


URK OPGESTOOMD IN DE VAART DER VOLKEREN ‘Om op de toekomst voorbereid te zijn, is nú onderzoek nodig’


URK De tijd dat de Urker haven vol lag met botters die de Zuiderzee op voeren voor de visvangst, later met gemotoriseerde viskot- ters, is al lang niet meer. Hoewel iedereen nog spreekt over ‘op’ Urk wonen - omdat Urk voelt als een eiland - is de plaats intussen op- gestoomd in de vaart der volkeren. De vis- vangst en visverwerking is nog steeds de be- langrijkste bestaansbron. Daaromheen heeſt zich de maritieme industrie meer en meer ontwikkeld. ROC Friese Poort Urk is daarin meegegaan en heeſt een cluster aan maritie- me opleidingen van zeevaart, binnenvaart en allerlei aan de maritieme sector verbon- den brancheopleidingen, cursussen en trai- ningen in huis.


opleiding aan te bieden. Bij voldoende aan- meldingen is de start na de zomervakan- tie met één klas. Mijn droom is het hbo uit te breiden op Urk en dan vooral aan de food- kant. Hbo-opleidingen gericht op voedsel zijn nu vooral landbouw-gerelateerd. Wat ik voor ogen heb, is een hbo voor blue foods, noem het: marine ondernemen.”


Opleidingen in de liſt Sinds november 2020 is Gerrit Meinen oplei- dingsmanager van ROC Friese Poort Urk. Een behoorlijke klus met de vele maritieme re- guliere opleidingen en bedrijfstrainingen en cursussen, waar Meinen verantwoordelijk voor is. Oorspronkelijk komt hij uit de zee- vaart. Eenmaal weer aan de wal heeſt Meinen gewerkt bij Nuon, nu Vattenfall en is daarna overgestapt op het onderwijs. Onderwijs dat met water te maken heeſt, uiteraard.


Binnen de maritieme sector neemt de zoge- noemde blauwe economie aan belang toe. Die omvat zowel de visvangst als de aquacultuur, met de nadruk op het duurzaam gebruik van voedselbronnen uit het water. Geert Hoekstra, de eerste maritieme practor in Nederland en verbonden aan ROC Friese Poort, houdt zich voornamelijk bezig met verantwoorde voed- selwinning uit zee. Hoekstra is afkomstig van de Universiteit Wageningen en is twee dagen per week op Urk, om in contact te zijn met stu- denten en bedrijven in de naaste omgeving. In de maanden januari tot en met april was hij de organisator van een scholingsspecialisatie: “Deze masterclass van zeven lezingen is goed verlopen. De groep bestond uit ondernemers, hbo’ers en universitaire studenten. De mbo’ers zijn helaas afgehaakt vanwege het te grote ab- stractieniveau van de gepresenteerde stof. Een les voor de volgende keer: onze mbo-studen- ten zien het graag praktisch.”


Excursie


De serie lezingen werd afgesloten met een excursie naar het innovatiecentrum in Stellendam. Hoekstra: “De deelnemers zijn zo enthousiast over het concept, dat zij ver- der willen gaan. Het project valt onder de Topsector Agri & Food van Kennis op maat en is mogelijk gemaakt dankzij subsidie. ROC Friese Poort heeſt nu financiële ondersteu- ning aangevraagd voor een vervolg, waar we de laatste kennis vanuit onderzoek en bedrij- ven gaan behandelen. De onderwerpen zijn toekomstgericht.”


Enkele vragen zijn: “Wanneer de Noordzee vol komt te staan met windmolens, hoe kun- nen we dan nog voedsel uit het water halen? Er is al een zeewierboerderij gerealiseerd voor de kust van Scheveningen. Een onderzoek om buiten de delta mosselen en oesters te kwe- ken, tussen de windmolenparken met mos- selzaad-invanginstallaties (lijnen die in het water hangen waar het mosselbroed zich aan hecht) is al in een ver stadium. In Engeland wordt dit systeem in de bescherming van de inhammen aan de kust succesvol toegepast.


Geert Hoekstra, de eerste maritieme practor van Nederland.


Nog dit jaar start OOS (Overdulve Offshore Services) met een pilot van een betonnen plat- form dat je kunt laten zakken in het water en weer naar boven kan halen. De visser of kwe- ker kan dan een aantal lijnen reserveren. De vangst is extensief om het onderwaterleven te beschermen.”


Reünie


Op donderdag 7 juli aanstaande is alweer een reünie van de deelnemers aan de eerste serie lezingen, met een brainstormsessie over hoe de volgende masterclass in te richten die - als de subsidie wordt toegekend - gaat starten in januari 2023. Hoekstra: “We willen meer aan- dacht geven aan de energietransitie, meer naar aquacultuur kijken en naar digitalisering. Digitaal ingenieurs aan boord zijn nodig om vanaf het schip op afstand digitale vraagstuk- ken te kunnen oplossen om zelfredzaam op het water te worden.”


Want: “Bodemberoerende visserij gaat naar verwachting verboden worden bin- nen Europa. Wanneer dat gebeurt, is nog niet zeker. Wat ga je dan doen? De onder- zoeksopdracht aan het Technasium van het Emelwerda College in Emmeloord luidt: puls- vissen is verboden; welke andere technieken maken het mogelijk om de platvis die op de bodem leeſt te vangen? De vis lokken met geur of geluiden? Deze jongeren worden niet gehin- derd door traditionele kennis en kijken onbe- vangen naar de mogelijkheden. We hebben el- kaar nodig op de Noordzee en moeten elkaar versterken.”


Energietransitie De energietransitie heeſt milieutechnisch en economisch een hoge prioriteit. Hendrik Kramer heeſt de handschoen opgepakt. Met hulp van MDV (Stichting Masterplan Duurzame Visserij) is het vissersschip ontwikkeld, waar TU Delſt en Universiteit Wageningen aan heb- ben meegewerkt. Een traditioneel schip (gro- te kotter) verbruikt zo een 30.000 liter gasolie gemiddeld per visweek, het MDV-schip maar 7.000 liter.


Bovendien wordt hier aandacht besteed aan meer veiligheid aan boord en aan duurzame visvangst. Het komt de kwaliteit van de vis misschien ten goede, maar de kostprijs van die gevangen vis ligt dan ook hoger. De super- markt heeſt geen interesse. In het buitenland, bij de horeca en bij de foodbox- ondernemin- gen is men zich meer bewust van duurzame kwaliteit en betalen ervoor. Intussen is er al een MDV2.


Gerrit Meinen, opleidingsmanager van ROC Friese Poort Urk.


“Om op de toekomst voorbereid te zijn, is nú onderzoek nodig”, benadrukt Hoekstra. “Samen met Scalda en Hogeschool Zeeland is een subsidieaanvraag ingediend voor het testen van aquacultuur op de Noordzee. In


Foto’s Routard Bleu


september horen we of dat gegund wordt. Het gaat om aquacultuursystemen buiten- gaats. De inzichten die er worden opgedaan, zullen worden opgenomen in het onderwijs. De visnetten en krabbenkooien die hier nu in de school op Urk hangen worden over twee jaar aangevuld met opstellingen om algen te kweken. De samenwerking met Scalda is ont- staan tijdens de Maritieme Docentendag in Vlissingen, in vele opzichten een vruchtbare dag.”


Maritieme campus Op een Urker industrieterrein worden voor- bereidingen getroffen voor het maritiem trai- ningscentrum met inpandig waterbassin. De eerste paal gaat 2 januari 2023 de grond in en een half jaar later zal het complex in ge- bruik genomen worden als testcentrum. Veiligheidstrainingen vonden plaats op het IJsselmeer, een water dat niet altijd ideaal is om zulke trainingen uit te voeren. In het wa- terbassin is dat het hele jaar mogelijk. Andere partijen hebben al interesse getoond, zoals defensie en rederijen.


Geert Hoekstra vertelt enthousiast: “Dat is een grote stap voorwaarts in de ontwikkeling van dit centraal in Nederland gelegen gebied. Er is ook belangstelling vanuit het buitenland. Kort geleden is een groep uit IJsland hier naartoe gekomen. Zij waren benieuwd naar onze vei- ligheidstrainingen. Indonesië heeſt interesse getoond naar de kennis die hier bestaat over de visserij en duurzame visvangst. Canada heeſt contact gezocht voor informatie over de full-mission simulators zeevaart en binnen- vaart. We hopen en verwachten een uitwisse- ling van docenten en studenten voor elkaar te krijgen met buitenlandse partijen.”


Op Urk is echter nog geen hbo-opleiding. “Daar willen we verandering in brengen”, be- gint Geert Hoekstra ambitieus, “door in sa- menwerking met NHL Stenden de tweejari- ge Associate Degree [AD] Maritieme Techniek


“Een drukke en enerverende baan”, vindt Gerrit Meinen. “De bedrijfsopleidingen nemen toe. Zij maken gebruik van onze faciliteit en nu de trainingscampus op het industrieterrein er- bij komt, gaat er een aparte locatie komen om trainingen en cursussen daar te laten plaats vinden. De school met de simulatoren en de praktijkruimtes blijſt gewoon waar die is. De reguliere opleidingen zijn soepeler en flexi- beler. Maar ook daarin gaan we uitbreiden. In september start de cursus ondernemersvaar- digheden om studenten met het bedrijfsleven te laten kennis maken om daar hun voordeel mee te doen. Dat is goed voor studenten bin- nenvaart en visserij. De visserij staat onder druk en voorbereiding op het ondernemer- schap komt van pas in de toekomst. De folder ‘Welkom bij ROC Friese Poort Urk’ is bewust in twee talen gedrukt om studenten meer inter- nationaal te positioneren en te interesseren.” Hoe zie Meinen de toekomst? “We komen uit een visserij-omgeving, maar we gaan de op- leidingen meer en meer breed maritiem inzet- ten. De school is een plek waar verschillende partijen hun innovaties kunnen uitwisselen, ook internationaal. Van de studenten komt 70 procent uit Urk en de rest uit heel Nederland. Buitenlandse studenten zijn welkom. In de vis- serij zijn we te fragmentarisch bezig en zou- den we meer moeten kijken naar samenwer- king in Europees verband, zoals dat ook in de binnenvaart is gebeurd met de harmoni- satie van de opleidingen. Wij zijn de enige in Nederland met een hoogwaardige specifieke visserijopleiding. In vele landen is meer kennis over de visserij en daarin kunnen wij elkaar versterken en ons voordeel mee doen.”


Event in oktober Op 7 en 8 oktober dit jaar wordt het Holland Fisheries Event gehouden in de Koningshof op Urk, een brede maritieme beurs. Internationaal komen hier veel partijen bij el- kaar. Geert Hoekstra ziet ernaar uit: “We gaan een hackathon – een samenvoeging van de woorden hack en marathon - organiseren, waar verschillende disciplines 24 uur bij el- kaar worden gebracht die gaan werken aan een oplossing voor een van tevoren gepitcht probleem door één van de bedrijven op Urk. Dat wordt een spannende happening.”


13


ROC Friese Poort Urk: lang niet meer uitsluitend voor de visserij.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48