Ooggetuige
55
iets van moet kunnen zeggen. Maar dat werd me niet in dank afgenomen. En er speelde meer. Ik kwam er bijvoorbeeld pas in Afghanistan achter dat ik nog een transportploeg moest aansturen. Had ik dat geweten, dan had ik die jongens meegenomen in het opwerk- programma. Nu wilden ze niks meer van me aannemen. We hebben alles toch zelfstandig gedaan, waarom nu niet meer, dat was hun houding.’
‘Op een ochtend werd ik wakker, verlamd vanaf mijn middel’
Strafoverplaatsing Net als bij de afgeblazen herdenking kreeg Hartzema ruzie met zijn meer- deren toen hij opkwam voor zijn man- schappen. ‘De transportploeg moest ook brandstof gaan rondbrengen. Ze moesten elkaar maar even opleiden en beschermingsmiddelen waren er niet. Idioot, natuurlijk. We maakten nota bene deel uit van een belangrijke opbouwmissie, maar de middelen kreeg je niet. Ik heb toen via via bescher- mingsmiddelen geregeld en trapte daar- bij natuurlijk op de nodige tenen. Het kostte me een strafoverplaatsing naar Kandahar vanwege gezagondermijnend gedrag.’ In Kandahar moest hij zijn eigen werk, zijn eigen NAVO-medaille en zijn eigen uitrotatie regelen. ‘Ik kwam op geen enkele lijst voor.’ Maar uiteindelijk kon hij terug naar huis.
Medische zoektocht ‘Ik had zonder juiste gehoorbescher- ming moeten werken op de strip waar de F-16’s opstegen, ik had enorme gehoorschade.’ En omdat ‘zijn kop anders was’, had hij zich gemeld bij de MGGZ. ‘Op een ochtend werd ik wakker: verlamd vanaf mijn middel. Ik ben de hele medische molen door geweest, maar niemand kon iets vinden. De korte versie: ik had last van conversie, een psychosomatische stoornis, waarbij bepaalde lichamelijke functies tijdelijk worden uitgeschakeld als gevolg van onderliggend psychisch trauma.’ Hartzema maakte een gang van het Militair Revalidatie Centrum via de Gelderse Roos naar Centrum’45. Einddiagnose: chronische PTSS, chro- nische depressie en conversiestoornis. En dan was er nog de doofheid, inmid- dels in combinatie met oorsuizen en chronische middenoorontsteking, plus strijd over aansprakelijkheid en pensi- oen. In 2011 verlaat Hartzema Defensie: ontslag op medische gronden. De me- dische kennis zet hij nu ook in voor de stichting Mens achter de Patiënt, waar hij zijn ervaringen deelt.
Gewond In 2017 werd Hartzema gevraagd als bestuurslid van De Gewonde Soldaat, een stichting die zich inzet voor militai- ren die blijvend lichamelijk of psychisch letsel hebben opgelopen als gevolg van hun inzet onder buitengewone of daar- mee vergelijkbare omstandigheden. ‘Ik heb als patiënt het hele traject door- lopen en ik heb gezien dat er veel fout gaat. Ik wilde iets dóen.’ Het werk voor de stichting kan hij – in tegenstelling tot een reguliere baan – wél volhouden. ‘We zijn met vijf man in het bestuur, allemaal gewonde soldaten. Dus nemen we het van elkaar over als dat nodig is.’ De stichting regelde bijvoorbeeld via fundraising een familiekamer in het Militair Hospitaal en helpt gewonden bij het regelen van ontslag en uitkeringen. ‘We’ve been there.’
ove Ymo Hartzema r
Ymo Hartzema (46), gescheiden, vader van een zoon
MISSIES: 2001 SFOR 10 naar voormalig Joegoslavië, rang: sergeant, functie: logistiek medewerker 2005 EUFOR 2 naar voormalig Joegoslavië, rang: sergeant 1e klasse, functie: lid LOT 2006 Taskforce Uruzgan II naar Afghanistan, rang: sergeant 1e klasse, functie opvolgend pelotonscommandant en movement control
Op 1 oktober werd Hartzema dan toch beloond voor al zijn inspannin- gen. Hij kreeg de Legion of Honor Bronze Medaillon ’The Chapel of Four Chaplains’. ‘Normaal is dat een enorme verrassing, maar daar hou je niet zo van als je PTSS hebt. Dus ik wist het al toen ik naar de bijeenkomst ging. Maar dat maakte het niet minder bijzonder. Ik ben ontzettend vereerd.’
checkpoint
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
