52 Kameraden tot in de dood


wat hadden, dan gaven ze dat. Maar soms was er niets te geven en dat voelde verschrikkelij k. De kinderen waren boos en teleurgesteld. Je weet dat die kinderen helemaal niets aan de oorlogssituatie kunnen doen. Dat raakt je.’


Binnenvetter Caroline en de rest van de familie hadden niet echt in de gaten dat het na zij n thuiskomst niet goed ging met Robertjan. ‘Hij was een binnenvetter, dat was hij altij d al. Hij zou nooit uit zichzelf op de voorgrond treden. Hij kon niet praten over zij n emoties. Ik denk dat hij zij n gevoelens doofde met alcohol. In 2005, twaalf jaar na de uitzending, ging zij n relatie uit en onze stiefvader had een heftige operatie. Robertjan is ’s avonds gaan kaarten en heeft daarna een einde aan zij n leven gemaakt. Ik heb het totaal niet zien aankomen.’


‘Ik heb dankzij zijn maten zoveel gekregen’


De jaren na Robertjans dood waren een kwestie van overleven. Toen ontmoette Caroline via haar werk een veteraan met PTSS. Ze raakten aan de praat en Caroline herkende veel. ‘Door alles wat hij me vertelde over de effecten van de uitzending op hem, werd ik wakker geschud. In zij n afscheidsbrief stelde Robertjan dat hij altij d heeft ontkend dat hij last had van zij n uitzending, maar hij concludeerde dat het hem wel degelij k veranderd heeft.’ Caroline verdiepte zich in PTSS, maar ook in het leven en de missie van


Robertjan. ‘Ik wilde foto’s en video’s van hem hebben. En verhalen over hem horen. Daarom ben ik mensen gaan aanschrij ven. Onder andere Jim. Met zij n maten Marco, Chris, Arno en William kreeg ik contact toen ik op de Facebookpagina van de transport- compagnie een oproep plaatste. Het was als een warm bad. Ik werd met open armen ontvangen. Ze hadden de laatste jaren van zij n leven amper contact met Robertjan, maar ik voelde wel de onvoorwaardelij ke band die ze hebben.’


Hartverwarmend Die band ervaarde Caroline extra sterk toen de grafrechten van Robertjan verliepen. ‘Ik wilde hem laten herbegraven op de Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen (NVBL). Zij n maten stonden helemaal achter het idee dat Loenen zij n laatste rustplaats moest worden. Daar wordt hij immers omringd door gelij kge- stemden, door andere veteranen. Mensen die wisten hoe het was om op uitzending te gaan, het belang daarvan beseften. Ik heb altij d gezegd dat de herbegra- fenis gewoon moest gebeuren en dat ik dat zou betalen. Maar er hing best een groot kostenplaatje aan. Met Jim ben ik eind vorig jaar gaan kij ken en praten op de veteranenbegraaf- plaats.’ Jim: ‘Gelukkig was er veel mogelij k. Defensie heeft een aantal grafstenen gedoneerd waarvan er een voor Robertjan is. Ook de Oorlogsgravenstichting en de BIDKL (Bergings- en Identificatiedienst Koninklij ke Landmacht) zij n betrokken. Het is mooi om te zien dat iedereen wil helpen.’ Ook de vrienden wilden bij dragen en zij n een crowdfunding gestart om de herbegrafenis financieel mogelij k te maken. Dat ging als een lopend vuurtje rond onder de veteranen. In een mum van tij d was het benodigde bedrag binnen. Jim: ‘Ik plaatste het bericht op LinkedIn en zag hoe het gedeeld werd. Hartverwarmend om te ervaren. Weet je wat zo bij zonder was,


er zaten donaties bij van veteranen die Robertjan helemaal niet gekend hebben. Eentje nam contact met me op en hij schonk wel vij fhonderd euro. Ik vroeg nog: weet je het zeker, het is zo’n groot bedrag voor iemand die je niet hebt gekend. Maar deze man zei dat hij het nodig had om dit te doen, om iets te betekenen voor Robertjan. Zo prachtig.’


Herbegraven Zodra het kan in verband met RIVM- richtlij nen wordt Robertjan herbe- graven op de veteranenbegraafplaats. Caroline: ‘De eerste begrafenis was onverwacht en dan regel je alles snel in een overlevingsmodus. Dit keer heb ik zo veel, misschien zelfs wel te veel, tij d om alles te overdenken. Ik wil het graag met een ceremonie afsluiten. Met muziek, ik wil foto’s en filmmate- riaal laten maken. En ik ga natuurlij k spreken. En dit keer zij n zij n vrienden erbij . Raymond heeft aangeboden om met een witte viertonner zij n resten te verplaatsen. Er is gesproken over een erecouloir met zij n kameraden.’ Jim: ‘Dit is wat zo mooi is aan uitge- zonden worden. Met elkaar maak je heftige dingen mee, en daardoor ben je voor altij d met elkaar verbonden. Dat gevoel kent praktisch iedere veteraan. Je bent er voor elkaar.’ Een ding weet Caroline zeker. ‘Ik heb een groot verlies geleden, maar heb dankzij de maten van Robertjan zoveel teruggekregen. Het is een warm bad. De aanleiding is verschrikkelij k ver- drietig, maar ik ben zo blij met al deze mensen en hun partners. Niet alleen met de donaties, maar met de steun, het meedenken en hun aanwezigheid. Dankzij de vrienden van Robertjan hoef ik het niet alleen door te maken. Dat maakt deze periode extra emo- tioneel. Ik ben blij dat we het dit keer goed doen en dat dit de definitieve rustplaats is van Robertjan.’


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76