Essay


35


Geraadpleegde bronnen (en lees- en kijktips):


Vleugels benadrukt na het interview dat hij niet pleit voor ongelimiteerd gebruik van geweld. Integendeel, militairen moeten zich, ook al staan ze machteloos tegenover de meedogen- loosheid, altijd houden aan de Rules of Engagement.


Ethische normen Ook als de tegenpartij de Geneefse Conventies aan z’n spreekwoordelijke laars lapt, moeten militairen wraakge- voelens de kop indrukken, onder alle omstandigheden. Afghaanse militairen hanteren soms andere normen. Zoals tijdens Spin Gar, een ISAF-operatie in 2007 onder Nederlands commando. Drie jaar later krijgt het televisie- programma Reporter (KRO-NCRV) beelden in handen waarop te zien is dat leden van het ANA (Afghan National Army) talibanverdachten mishandelen. De door ISAF opgeleide soldaten schoppen en slaan de geblinddoekte gevangenen van wie de handen en voeten bijeen zijn gebonden en bedrei- gen ze met de dood. Britse militairen lopen door het beeld en grijpen niet in. Uit onderzoek van Reporter blijkt dat het incident niet aan leidinggevenden is gemeld. De Rijksrecherche en het Ministerie van Defensie vinden geen


‘Benoem het knokken en geef de militairen de erkenning die ze verdienen’


Nederlandse getuigen. De kwestie legt opnieuw bloot dat het hanteren én handhaven van ethische normen in een oorlogssituatie lastig en ingewikkeld kunnen zijn. In de documentaire ‘Naar de klote. Troops in contact’ bekijken Nederlandse militairen de beelden en herkennen de manier waarop hun Afghaanse collega’s opereren. Een sergeant reageert begripvol op de mis- handeling door de ANA: ‘Ja, zij willen ook dingen rechtzetten. Ze hebben ook familie verloren. Verkrachtingen, ver- minkingen, noem maar op. Ik kan me goed voorstellen hoe ik zou reageren.’ Een soldaat sluit zich daarbij aan: ‘Aan de ene kant zou je dat zelf ook willen doen af en toe.’ Geen van de militairen zou, verklaren ze voor de camera, ingrijpen.


Een luxe? Eind vorig jaar onthult de militaire in- spectie in Australië dat special forces in Afghanistan 39 burgers of krijgsgevan- gen hebben gedood. Oud-offi cier Niels Roelen schreef een aantal openhartige boeken over zijn tijd in Uruzgan. Eind november noteert hij in een artikel over het wangedrag van de Australiërs: ‘Tot slot zijn er de frustraties rond een vaak onzichtbare en dus laff e vijand, over het verlies van kameraden, over de angst en wil om te overleven. ‘‘Ethiek,’’ zo beet ik een kritische vriend ooit over de mail toe, ‘‘is een luxe die jullie je in Nederland kunnen permitteren.’’’ Het roept de vraag op of de Rules of Engagement en de lessen ethiek tijdens militaire opleidingen genoeg handvat- ten bieden om woede- en wraakgevoe- lens te onderdrukken. Wenselijk is het. Vanzelfsprekend. Maar is het realistisch te verwachten dat militairen altijd en onder alle omstandigheden de vereiste zelfbeheersing op kunnen brengen?


• Joseph Conrad – Hart der duisternis. Uitgeverij L.J. Veen, 2006


• Apocalypse Now – regie Francis Ford Coppola, 1979


• Missie in Uruzgan II. De vij and – Reporter. KRONCRV, 3 december 2006


• Missie in Uruzgan V. Hulp en veiligheid – Reporter. KRO-NCRV, 21 december 2008


• Guerrilla – J. Bauwens. Het Open Venster. Uitgeverij Nij gh & Van Ditmar, 1972


• On guerrilla warfare – Mao Tse-tung. Uitgeverij University of Illinois Press, 2000


• Handboek KL – militair Deel 1, 1994


• Denken in dialoog. Ethiek en de militaire praktij k – D.E.M Verweij . Militaire spectator. Jaargang 178 nummer 1


• Praktij kboek militaire ethiek. Ethische vraagstukken, morele vorming, dilemmatraining – Van Baarda, Van Iersel en Verweij . Uitgeverij Damon, 2004


• Geweten onder schot – Desirée Verweij . Uitgeverij Boom, 2008


• On the psychology of military incompetence – Norman Dixon. Uitgeverij Random House Group, 1976


• De grote beschavingsoorlog – Robert Fisk. Uitgeverij Anthos/Standaard


• Naar de klote. Troops in contact – KRO-NCRV, 2010


• Wat is normaal in oorlog? – Niels Roelen. NRC, 27 november 2020


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76