52
Ooggetuige
zelf hadden gevaarlijke plekken gemarkeerd; ze waren duidelijk verrast.’ Rond 7:30 maakt het peloton van Frans vuurcontact met een aantal Duitsers vanuit de richting Ammerzoden. ‘Maar tot een grote confrontatie kwam het niet.’
Duitse tegenaanval De echte gevechten breken pas rond het middaguur uit als de bij de 116de Brigade ingedeelde Royal Marines zich hebben moeten terugtrekken en alle Duitsers zich op de Nederlandse stellingen richten. Inmiddels is het haventje van Hedel door genisten vrijgemaakt en zijn versterkingen aangevoerd. Ondersteund door hevig artillerie- en mortiervuur weten de Duitsers Hedel binnen te dringen. Het 1e peloton van Frans krijgt het bevel ze te verdrijven. ‘Onze artillerie aan de overkant van de Maas maakte de weg vrij. Daarna gingen we met de bajonet op het geweer de huizen langs en gooiden er handgranaten in. De achtergebleven Duitsers gingen er snel vandoor. Ik zag van alles langs me heen vliegen, want zij gooiden natuurlijk ook granaten. Maar ik ging door. Het is jij of hij. Angst voelde ik niet. Onze pelotonscommandant, sergeant-majoor De Bruin, ging voorop – dat scheelde. Een grote, zware man. Beresterk. Hij pakte die Duitsers gewoon op en gooide ze
tegen de muur.’ Enkele Duitsers verschuilen zich in de hervormde kerk. ‘Onder aanvoering van kapitein De Roos van het 3e peloton is de kerk bestormd. In man-tot-man gevechten werden ze
‘Het voelt alsof ze ons toen nog iets wilden gunnen, maar het werd misgunnen’
verdreven. We maakten een paar krijgsgevangenen, die ik naar het haventje begeleidde. Veel van hen waren jonger dan ik.’
Terugtrekken Hoewel de Engelsen zijn vertrokken, moeten de Irene-mannen het brug- genhoofd vasthouden. Na een relatief rustige dinsdag doen de Duitsers op woensdag 25 april vroeg een nieuwe poging hen te verdrijven. Frans ligt in stelling in een boerderij. ‘Het dak vatte vlam. Even raakte ik in paniek: hoe kom ik hier uit? Doordat er buiten dek- kingsvuur werd gegeven, ontsnapten we. Ik ben sindsdien doodsbang voor brand.’ Nadat de aanval wordt afgeslagen, krijgen ook de Nederlanders het bevel tot terugtrekking over de Maas.
Blijven zou de aanstaande wapen- stilstand in gevaar brengen. ‘Er werd flink gemopperd. We waren aan de winnende hand en wilden Nederland bevrijden.’ Aan Duitse kant zijn zo’n tweehonderd soldaten gesneuveld, de Prinses Irene Brigade betreurt twaalf doden. Na de strijd mag Frans met verlof. ‘Thuis roken ze dat ik aan het front was geweest, ik mocht van Isabel niet knuffelen. Iedereen vond me een held, maar zo voelde ik me totaal niet. Ik besefte: ik ben goed weggekomen.’ ‘Hij was in een paar weken volwassen geworden’, zegt Isabel nu. ‘Sinds Hedel ben ik serieus’, zegt Van der Meeren zelf.
Tevergeefs Achteraf heeft Frans zich vaak afgevraagd wat het nut is geweest van de actie bij Hedel. Is die bedacht om de Prinses Irene Brigade toch een aandeel in de bevrijding van Nederland te geven? ‘Bij Tilburg kregen de Schotten de eer van het bevrijden van de stad,’ zegt Van der Meeren. ‘Terwijl wij de gevechten hadden gevoerd. Tijdens Market Garden hebben we alleen de brug bij Grave verdedigd. Toen we na de Duitse capitulatie naar Den Haag optrokken, waren de mensen langs de weg stomverbaasd dat wij Nederlanders waren. Niemand wist van ons bestaan.’ Sinds 1945 is Van der Meeren regelmatig terug geweest in Hedel. Afgelopen november nog, toen het invasiekoord opnieuw werd uitgereikt aan onderofficieren van de Fuseliers, die het vaandel en de tradities van de Prinses Irene Brigade hebben overgenomen. ‘Elke keer als ik de Hedelse brug passeer, denk ik aan die twaalf doden en de gevechten. Het voelt alsof ze ons toen nog iets wilde gunnen, maar het werd misgunnen. Want hoeveel ellende en verdriet heeft het niet teweeggebracht zo kort voor de bevrijding? Hedel was een stommiteit.’
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
