van. Ik moest. Dus kreeg ik van die plakken op mijn schouders en een hoedje op.”
Liefdesverdriet
Sergeants en officieren van de MARVA droegen geen olijk matro- zenpetje, maar een hoed. “Ik was jaloers op jullie met je hoe- den”, bekent Ineke Scheltema-Hel- lingman lachend. Zij werkte bij de verbindingsdienst en moest eigenlijk officier zijn om met geheime infor- matie te mogen werken. “Ze zeiden: ‘Doe jij maar de eed, dat is ook goed.’ Ik zat bij de eerste lichting, ze moes- ten nog uitvinden hoe het er allemaal aan toe moest gaan.” Via haar vader, kapitein ter zee C. Hellingman, die op het marine- hoofdkwartier in Londen bij konin- gin Wilhelmina had geijverd voor het inschakelen van vrouwen bij de marine, was Ineke bij het eerste MARVA-korps gekomen, dat in okto- ber 1945 met de Nieuw Amsterdam vanuit Southampton naar Indië ver- trok. Zij herinnert zich nog goed de Indische huizen waar de Marva’s in werden ondergebracht, met namen als Karel Doorman, Tromp of De Ruyter. Daar sliepen ze met acht tot tien vrouwen op een ‘hut’. “We hebben veel gezongen, we deden spelletjes en ik las veel, vooral toen ik in Soerabaja in de bibliotheek van het ziekenhuis werkte. Er was ook een grote saamhorigheid onder de vrouwen. Maar toen een Marva met liefdesverdriet huilend op ons bal- kon gedichten zat te reciteren, deden we de deur achter haar dicht, dat vonden we aanstellerig.” Zomaar in je eentje een blokje om gaan of de stad inlopen, was er ove- rigens niet bij. Dat was te gevaarlijk. Je ging met een groepje of er ging een gewapende militair mee. Zelf hadden de Marva’s geen wapen en schietles hadden ze tijdens de oplei- ding nauwelijks gehad. “Ik heb nog wel een tijdje met een pistool onder mijn kussen geslapen”, vertelt Mies. “Maar toen ik een keer noodgedwon- gen alleen op pad moest, had ik ter verdediging een kapot geslagen bier- flesje bij me.”
Nette meisjes Vertier was er natuurlijk ook. Zo
had Ineke vrienden van vroeger die officier waren geworden. Samen met andere Marva’s werd zij door
hen uitgenodigd om aan boord van hun schip in de longroom, een ver- blijf alleen voor officieren, iets te komen drinken. En dat deden ze, in matrozenuniform. Ineke: “Onze commandante kreeg daar lucht van. Ze kwam binnen en riep: ‘Eruit! Jul- lie mogen hier niet zijn.’ Toen zijn we heimelijk naar een ander schip meegenomen en hebben daar lek- ker zitten rijsttafelen. De volgende morgen werden we op het matje geroepen. Een MARVA-collega van
ook onze ‘sopli’, onze sociale plicht om met Nederlandse militairen uit te gaan. Ik ben nog weleens voor een Jannenfuif gevraagd. Maar we moes- ten ’s avonds wel om 11 uur thuis zijn, dat werd streng gecontroleerd.” Nette meisjes waren het, de Marva’s. Althans, vrijwel allemaal. Of zoals ze samen vaak zongen: De meisjes van de marine zijn allen keurig net. Zij dragen zwarte kousen en een marinepet. Een pet met gouden letters waarop geschreven staat: De Konink-
Mies van Nieuwenhuijze-Blom: “Na onze tijd in Indië hoorden we pas de politieke verhalen.” Foto: Claudia Heinermann
mij reageerde toen fel tegen de com- mandante met de opmerking: ‘Wilt u dan liever dat wij met de matrozen naar hun cafés gaan?’ Het allooi van die gelegenheden was algemeen bekend. We liepen altijd in uniform, maar vanaf die dag mochten alle Marva’s twee dagen in de week in burgerkleding uitgaan en konden we ons dus relatief vrij bewegen.” Mies voegt er lachend aan toe: “Het was
lijke Marine, die nooit verloren gaat. Dat er op kuisheid en netheid streng gecontroleerd werd, herinnert Mies zich ook nog van haar Haagse tijd, toen de Marva’s in een huis sliepen een dag voor vertrek naar Indië. “Er was ’s avonds gecontroleerd of we allemaal in bed lagen, maar bij de tweede controle miste er een meisje. Dat was weggeslopen. Nog in pyjama zijn een paar vrouwen toen gaan
MAART 2015 15
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65
